‘Hoogbegaafdheid is geen luxe’

Hoog- en meerbegaafde leerlingen vervelen zich te pletter op ‘gewone’ basisscholen. Herman Langhorst (54) uit Meppel bedacht Kwadraatscholen.

‘We hebben Praat in het Kwadraat. Dan komt een huisarts zijn verhaal vertellen, een burgemeester, een jager met een hond... En we hadden een sporter in een rolstoel! Dat krijg je op andere scholen niet.’’

Kyran (9) zit op de Kwadraatafdeling van basisschool De Akker in Meppel, voor hoog- en meerbegaafde kinderen. Op zijn vorige school had hij het niet naar zijn zin. ,,Ik had dingen snel af en dan mocht ik puzzeltjes en extra werkjes maken. Irritant’’, zegt hij. ,,Ik kon van groep 2 naar groep 5. Als ik dat gedaan had, zou ik nu al op de middelbare school zitten!’’ Klasgenoot Peter (10) heeft vergelijkbare ervaringen. ,,Op andere scholen moet je steeds dezelfde lessen doen en in dezelfde volgorde. Dat is hier niet zo.’’

Gevoelig

Het is moeilijk hoog- en meerbegaafde kinderen les te geven, zegt Herman Langhorst (54) directeur van PCBO Meppel, een bestuur met zes basisscholen. ,,Iedereen denkt: de wereld ligt aan hun voeten. Die zijn zo slim, die redden het wel. Maar het is geen luxe hoogbegaafd te zijn. Deze kinderen snappen snel iets, maar leren niet gemakkelijk. Ze weten namelijk niet hoe ze moeten leren.’’ Meestal doen ze het goed, maar maken ze een fout dan zijn ze gelijk van de kaart. Ook kunnen ze extra gevoelig zijn. Gebeurt er iets vreselijks in de wereld, dan trekken ze zich dat persoonlijk aan.

Voor deze kinderen moet een apart aanbod komen, dacht Langhorst vijf jaar geleden. Passend onderwijs voor iedereen. En hij wist ook: de ene slimmerik is de ander niet. Hij ontwikkelde Kwadraatscholen, vier concepten om ze les te geven. Sommige leerlingen hebben genoeg aan verbredingslessen op hun eigen school. Mits er goed lesmateriaal is en een goed opgeleide specialist.

Voor kinderen die daar niet genoeg aan hebben, ontwikkelde hij bovenschoolse plusgroepen. Hoogbegaafde kinderen van meerdere scholen krijgen een dagdeel in de week verdieping en verbreding.

Daarnaast zijn er leerlingen die regelmatig naar het voortgezet onderwijs gaan en daar lessen (natuur- of scheikunde) volgen.

Extra vakken

Voor kinderen die nog meer aan kunnen, zijn er aparte afdelingen. Leerlingen als Kyran en Peter krijgen daar de hele week les met kinderen die ook een IQ van 130 of meer hebben. Ze krijgen onder meer taal en rekenen op niveau, en extra vakken als Duits, Chinees, filosofie en schaken. Ook leren ze hun gevoelens onder woorden brengen.

Voordeel van deze ‘viertrapsraket’ is, zegt Langhorst, dat kinderen als het enigszins kan op hun eigen school kunnen blijven. Tussen hun eigen vriendjes en vriendinnetjes en in hun eigen buurt of dorp. En op Kwadraatscholen hoeven ze niet extra te betalen voor het onderwijs dat ze krijgen. Bij Leonardo-scholen, inmiddels is deze landelijke stichting failliet, was dat wel het geval. ,,Dyslexie-leerlingen betalen ook niet extra voor hun lessen. Waarom zouden hoogbegaafden dat wel moeten?’’

Hij kent ouders die met de handen in het haar zaten. Hun kind verveelde zich te pletter op school. ,,Stel je voor’’, zegt hij. ,,Elke dag weer uitleg van de juf aanhoren, terwijl jij het al na één keer snapt. Dag in, dag uit.’’

Jongens worden balsturig. Krijgen gedragsstoornissen. Meisjes trekken zich terug. Deze kinderen een klas laten overslaan biedt geen soelaas. ,,Ze zitten dan al jong op de middelbare school maar in 3 of 4 vwo lopen ze stuk. Dan wordt de stof moeilijk en moeten ze opeens leren. Maar dan weten ze niet hoe dat moet.”

Prijs

De Kwadraatscholen werken zo goed dat tien schoolbesturen in Drenthe en de kop van Overijssel het concept hebben overgenomen. Dat betekent dat op 65 scholen kennis en lessen zijn voor meer- een hoogbegaafde leerlingen. Aparte kwadraat voltijdsafdelingen zijn er in Assen (basisschool De Kloostertuin), Emmen (Het Anker), Hoogeveen (De Krullevaar) en Meppel (De Akker). Van peuters tot en met groep 8. De aanpak is inmiddels zo bekend dat kinderen van ver buiten de regio naar de scholen toe komen.

Het succes is reden voor de Stichting Mensa Fonds, een organisatie die zich inzet voor hoogbegaafden, Langhorst te nomineren voor hun jaarlijkse prijs. Langhorst moet opboksen tegen, jawel, twee professoren. Of hij ze te slim af is, wordt zaterdag bekend.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.