‘Siepelkerk’ in Dwingeloo straks een jaar dicht voor ver- en nieuwbouw; kerk krijgt onder meer twee uitbreidingen

De Sint-Nicolaaskerk, beter bekend als de ‘siepelkerk’. Foto: DvhN

Twee uitbouwen aan de noordkant. Een podium in het koor en een verhuizing van de preekstoel. Verder zullen bezoekers de kerk straks weer via de toren betreden, net als vroeger.

Zomaar een greep uit alle veranderingen die de middeleeuwse Sint-Nicolaaskerk in Dwingeloo te wachten staan. Het rijksmonument bevindt zich aan de vooravond van ingrijpende ver- en nieuwbouw. Kosten: een slordige half miljoen euro.

Plannen voor de ingrepen zijn er al een tijdje maar krijgen nu definitief vorm. Bij een rijksmonument kijken er altijd veel ogen mee.

,,We zijn nu zo ver dat we de plannen hebben kunnen doorspreken met onder anderen omwonenden en de stichting Dwingels Eigen. We zoeken nog een geschikte manier om ook onze eigen kerkgangers te informeren. Vanwege corona konden we helaas niet iedereen in één zaaltje bij elkaar zetten”, vertelt Gert Jan van Muijen, voorzitter van de kerkenraad.

Naar verwachting deze maand al publiceert de gemeente Westerveld de benodigde omgevingsvergunning. De Hervormde Gemeente Dwingeloo hoopt dat de werkzaamheden in het voorjaar kunnen beginnen. De ‘siepelkerk’, zoals de Dwingelers zeggen vanwege de uivormige torenspits, zal dan een jaar lang dicht blijven voor kerkgangers en ander publiek.

Ruimte nodig voor vergaderingen en catechisatie

De Hervormde Gemeente zit te springen om ruimte voor bijvoorbeeld vergaderingen en catechisatie. Eerder werden hiervoor de bij de kerk horende pastorie en het koetshuis ingezet. Inmiddels echter heeft de gemeente geen eigen dominee meer en zijn deze twee gebouwen verkocht. Daarbij is bedongen dat, in afwachting van een definitieve oplossing, de zolder van het koetshuis tijdelijk nog mag worden gebruikt.

Voor activiteiten anders dan de diensten is in de siepelkerk zelf ‘absoluut onvoldoende ruimte’, zoals Van Muijen zegt. Bij het plannenmaken viel de blik daarom al snel op het ruime gazon naast het godshuis.

In eerste instantie schetste Gerard Brouwer, de geselecteerde architect uit Beetsterzwaag, één grote uitbouw aan de noordkant, tegen de kerk aan. Uiteindelijk zijn dat twee uitbouwen geworden: een grotere voor activiteiten en een kleinere waar modern sanitair in komt, inclusief gehandicaptentoilet.

Vroegere ingang voor vrouwen

Om straks in de activiteitenruimte te kunnen komen, wordt in het schip van de kerk een nis doorgebroken. Van Muijen: ,,Hier was ooit de ingang voor vrouwen. Later is die dichtgemetseld.” Een glazen sluis moet kerk en uitbouw verbinden.

Maar er gaat meer gebeuren. In het gotische koor wordt een podium gelegd. Om het zicht daarop vanuit het schip te verbeteren, wordt de preekstoel een meter of vijf naar achteren verplaatst. Anders dan in veel andere monumentale godshuizen, die de kerkbanken rücksichtslos inwisselen voor comfortabeler stoelen, houdt de Sint-Nicolaaskerk zijn roodbruine, grenen banken.

‘Mensen vinden de banken karakteristiek’

,,Mensen die de kerk voor het eerst bezoeken, hebben het vaak als eerste over de banken. Die vinden ze zo karakteristiek”, vertelt de voorzitter van de kerkenraad. Er worden wel wieltjes onder geschroefd, om makkelijker te kunnen schuiven met de massieve zitbanken. Een klein deel van de banken verhuist naar de verdiepingsvloer en krijgt daar een plekje aan weerszijden van het orgel.

Onder in de kerktoren wordt de vroegere hoofdingang in ere hersteld. Het oorspronkelijke raam boven de deur komt terug. Boven de nieuwe entree komt een opslagzolder. Een nieuwe houten trap maakt de toren beter toegankelijk. Achter in de kerk komt een glazen wand om het ’s winters binnen eenvoudiger warm te kunnen houden. Het schip wordt aangepast om er exposities te kunnen organiseren.

‘Crowdfunding is kansrijk’

De Hervormde Gemeente Dwingeloo denkt de ingrepen deels te kunnen betalen uit de opbrengst van de verkoop van pastorie en koetshuis. Voldoende is dat bedrag niet. Arie de Muij, voorzitter van de Vrienden van de Sint-Nicolaaskerk: ,,Gelukkig heeft mijn stichting 400 donateurs. Daarnaast denk ik dat crowdfunding in het dorp kansrijk is.”

Vooruitlopend op de verbouw en herinrichting dook bouwhistoricus Jim Klingers uit Wijster vorig voorjaar in de geschiedenis van de Sint-Nicolaaskerk. Er is altijd aangenomen dat het godshuis in de vijftiende eeuw is gebouwd. Klingers toonde aan dat het koor al in de tweede helft van de dertiende eeuw gereed moet zijn gekomen. Het schip is volgens hem nóg ouder, vermoedelijk dateert dat uit de twaalfde eeuw.

Nieuwe dominee voor Dwingeloo en Diever

Sinds een aantal jaren trekken de hervormde gemeenten van Dwingeloo en Diever steeds meer gezamenlijk op. Afgelopen maand werd bekend dat ze samen een nieuwe dominee hebben aangetrokken: Daan Bargerbos. Hij staat nu nog op de preekstoel in Gorssel/Epse, onder de rook van Deventer. Zondag 18 oktober is in de Sint-Pancratiuskerk in Diever zijn bevestiging tot predikant.

menu