Staatsbosbeheer wil luchtwachttoren in Ruinen openstellen voor publiek maar zoekt eerst nog twee ton voor restauratie van militair monument

De luchtwachttoren in de boswachterij Ruinen. Foto: Archief DvhN

Staatsbosbeheer wil de luchtwachttoren in de bossen bij Ruinen volgend jaar open stellen voor het publiek. Maar geldschieters voor de restauratie van dit provinciale industriële monument uit de Koude Oorlog moeten nog gezocht.

Het bouwkundig onderzoek door de Drentse Monumentenwacht is afgerond en de kosten van herstel worden geraamd op twee ton.

Uit dit onderzoek is gebleken dat vooral de trappen in de ruim 18 meter hoge toren er zeer slecht aan toe zijn. „Het hout is helemaal doorgerot, het is nu volstrekt onveilig om de toren te beklimmen”, zegt Hans Kruk, woordvoerder van eigenaar Staatsbosbeheer, die nauw bij de plannen voor de restauratie betrokken is.

Beleefbaar maken

,,We willen de toren weer beleefbaar maken voor het publiek”, zegt Kruk, die eraan toevoegt dat behoud van cultuurhistorisch erfgoed bij Staatsbosbeheer ook hoog in het vaandel staat. ,,We zitten nu in een fase waarin we kijken naar de waarde van zo’n toren en wat we ermee kunnen. Het is de bedoeling om de toren weer op te leveren in een goede bouwkundige staat, zodat ie weer 50 jaar mee kan. Het plan is om hem open te stellen voor het publiek en wandelingen en excursies naar de toren te organiseren. Je kunt straks overigens maar met een beperkt aantal mensen de toren beklimmen, maximaal 10 personen.”

Voor de restauratie heeft Staatsbosbeheer volgens woordvoerder Kruk niet direct geld klaarliggen, zodat er een beroep zal worden gedaan op externe financiers. Hij denkt daarbij aan de provincie, de gemeente en het Prins Bernhardfonds. ,,Dat moeten we dit jaar zien rond te krijgen zodat we begin volgend jaar met het herstel kunnen starten.”

Op een na hoogste

De luchtwachttoren is gebouwd in 1953 en is de op een na hoogste van het land. In Drenthe staat een tweede toren in Schoonebeek. Defensie gebruikte de torens, waarvan er nog 18 over zijn in ons land, tussen 1950 en 1968 om tijdens de Koude oorlog straaljagers vliegend onder 1500 meter hoogte te signaleren. Nadat deze functie was verdwenen, raakten ze in verval en in veel gevallen werden de torens gesloopt. In Drenthe en Groningen zijn er nog vijf. De toren, gecodeerd als 7K3 Hees, in de bossen bij Ruinen is sinds elf jaar eigendom van Staatsbosbeheer.

Voor de provincie Drenthe is de luchtwachttoren onder meer van belang vanwege de cultuurhistorische waarde van het object voor de militaire geschiedenis van Nederland tijdens de Koude Oorlog. Maar tevens wordt belang gehecht aan hoe hij eruit ziet en hoe hij gemaakt is; de esthetische kwaliteiten van de functionele raatbouw en vanwege de constructie van geprefabriceerde gewapende bouwelementen.

De raatbouw is in de jaren ’50 ook gebruikt voor de constructie van boerenschuren in de Noordoostpolder, een proefwoning in Kampen en een kazerne in Raamsdonkveer. Voorts betreft het een zeldzaam bouwwerk, waarvan er 276 gebouwd zijn. Daarvan zijn er nu nog 18 over. De luchtwachttoren tussen Hees en Echten is gebruikt tot 1964.

De luchtwachttoren in Schoonebeek, die op de grens met Duitsland staat, is vorig jaar gerestaureerd. Daar kan het publiek de toren weer beklimmen.

menu