Friese boeren demonstreren bij het Provinciehuis in Leeuwarden tegen de aanpak van het stikstofprobleem zoals de twaalf provincies die voorstaan. Foto Hoge Noorden/Jacob van Essen

Aanpak stikstof op losse schroeven: Friesland zwicht voor boze boeren

Friese boeren demonstreren bij het Provinciehuis in Leeuwarden tegen de aanpak van het stikstofprobleem zoals de twaalf provincies die voorstaan. Foto Hoge Noorden/Jacob van Essen

Kunnen boeren, burgers en ondernemers weer vergunningen krijgen voor bouwprojecten die door de stikstofproblematiek zijn stilgelegd? De gezamenlijke aanpak daartoe van twaalf provincies lijkt te zijn gestrand na een draai van de provincie Friesland.

De Friese gedeputeerde Johannes Kramer (Fryske Nasjonale Partij) trok vrijdag zijn steun aan de gezamenlijke maatregelen van de twaalf provincies in nadat woedende boeren protesteerden bij het Provinciehuis in Leeuwarden. Vrijdagavond waren vertegenwoordigers van de provincies in overleg bijeen. Pas zaterdag komen zij via het Interprovinciaal Overleg met een verklaring.

‘Het is broddelwerk’

Niet alleen Friese boeren zijn boos over het besluit van de gezamenlijke provincies. „Het is broddelwerk”, zegt Jan Bloemerts, voorman van LTO Noord, uit Dwingeloo. „Op het plan van Johan Remkes valt best wat aan te merken, het zat juridisch wel goed in elkaar. Dit gaat leiden tot jarenlange juridische procedures.” loading

Dinsdag leken de provincies samen een doorbraak te bereiken in de ingewikkelde stikstofproblematiek. Ze presenteerden een nieuw systeem dat de toets der kritiek van de Raad van State wel zou kunnen doorstaan. Het komt er op neer dat initiatiefnemers een vergunning kunnen krijgen als ze tevoren kunnen aantonen dat hun plannen geen extra stikstofbelasting vormen voor een Natura 2000 gebied. Ze kunnen in hun eigen bedrijf maatregelen nemen om de uitstoot te beperken, of, als dat niet lukt, buiten hun bedrijf. Bijvoorbeeld door elders stikstof beperkende maatregelen te nemen.

In alle provincies acties

Vanaf vrijdag zouden de provincies weer vergunningaanvragen in behandeling nemen. Volgens Bloemerts zijn boeren in alle provincies aan het actievoeren. „Dit is weer helemaal buiten ons om gegaan. Daardoor is er weer geen draagvlak.”

Voor de boeren zit er een adder onder het gras. Die betreft de ruimte die zij in hun huidige vergunning nog niet benutten. Bijvoorbeeld als een veehouder 150 koeien mag houden, maar er slechts 100 heeft. Als hij er vijftig koeien bij koopt, is er niets aan de hand, maar schakelt hij over op een geheel andere activiteit, of verandert hij iets in zijn bedrijf, dan kan hij die latente ruimte verliezen. Voor boeren met een wat recentere vergunning op basis van het Programma Aanpak Stikstof geldt volgens Jan Bloemerts dat het aantal dieren tussen aanwezig en vergund geldt als latent, dat dus kan komen te vervallen. Boeren vrezen dat die stikstof-ruimte voor andere activiteiten wordt benut en dat daardoor hun bedrijfsvoering wordt uitgehold.

Verschil in interpretatie

,,We moeten de komende dagen hard aan de slag om een einde te maken aan de onduidelijkheid”, zegt de Groninger stikstofgedeputeerde Henk Staghouwer. De onduidelijkheid komt voor uit een verschil in interpretatie in de Kamerbrief van het kabinet en de beleidsregels waar de twaalf provincies deze week hun handtekening onder hebben gezet.

Veel boeren denken dat door de beslissing een deel van de stikstofvergunning wordt afgepakt. ,,Dat is deels waar, maar dat was in de eerste situatie ook al zo”, zegt Staghouwer. ,,Het is duidelijk dat het in de communicatie niet goed is gegaan. Dit moet beter. Wij komen nu over als de schuldige, terwijl de provincies juridisch juist alles goed proberen te doen”, zegt Staghouwer.

Om duidelijkheid te krijgen over de echte gevolgen voor de boeren, wordt de komende dagen druk overleg gevoerd tussen provincies en het ministerie. ,,Wij proberen zeker de stekker niet uit boerenbedrijven te trekken. Elke sector wordt geraakt, ook de industrie”, aldus de gedeputeerde. ,,Het is een heel ingewikkeld proces en het is nu zaak dat we het goed gaan uitleggen. De onrust moet er uit.”

‘Dit is een slecht begin’

,,We weten het niet precies”, zegt Alma den Hertog, voorvrouw van LTO Noord Groningen over de gevolgen voor de boeren in de provincie. ,,Dat is een probleem. Als een regel een dusdanige ruimte laat voor interpretatie, dan is het dus een slecht begin.’’

Sinds eind mei verlamt een uitspraak van de Raad van State duizenden bouwprojecten in Nederland. De Raad van State bepaalde dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS), op basis waarvan tot dan toe de stikstofuitstoot werd bepaald, juridisch onvoldoende waarborgen biedt voor beschermde natuurgebieden.

menu