Veel patiënten in ziekenhuizen krijgen onvoldoende slaap, terwijl een goede nachtrust juist belangrijk is voor het herstel. Het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) heeft samen met de Rijksuniversiteit Groningen onderzocht hoe patiënten op de verpleegafdelingen beter kunnen slapen en meer eigen invloed kunnen hebben tijdens hun opname.

Ewoud Stapersma, projectleider van de algemene verpleegafdelingen in Assen, heeft twee groepen van vijf studenten gevraagd om de oorzaken van de slaapproblemen en het gebrek aan eigen regie van patiënten in kaart te brengen en daarna oplossingen aan te dragen. Martin van Kammen en Martje Bos zijn twee studenten die een halfjaar aan de opdracht hebben gewerkt. Ze hebben hiervoor met veel professionals gesproken, ook buiten het ziekenhuis, zoals medewerkers in de hotelwereld en een piloot.

Licht en geluid

,,We hebben interviews gedaan met patiënten en personeel”, zegt Bos. ,,Er zijn veel patiënten die aangeven dat ze slaapproblemen hadden in het ziekenhuis, terwijl ze thuis goed slapen.” Ze worden bijvoorbeeld wakker van verpleegkundige handelingen zoals het verwisselen van een infuus, geluiden en licht op de kamer. ,,Mensen de beste nachtrust ooit beloven in het ziekenhuis is onrealistisch”, zegt Bos. ,,Maar het kan veel beter dan de patiënten denken.”

De studenten hebben het WZA geadviseerd om de patiënten bewust te maken van het belang van voldoende slaap en ze te stimuleren om hulp te vragen. Weinig slaap heeft een negatief effect op het herstel, niet alleen fysiek. ,,Als je moe bent, kun je moeilijker met tegenslagen omgaan en ben je prikkelbaar. Dit heeft weer invloed op eigen regie.”, zegt Bos.

Eigen kussen meenemen

In hun adviesrapport stellen de studenten voor om vooraf voorlichting te geven aan patiënten over het belang van slapen. Dit kan gedaan worden door onder meer een video te maken over slapen in het ziekenhuis en hoe de patiënt dit kan verbeteren. Voordat patiënten opgenomen worden, kunnen ze de video op de website bekijken. In het filmpje is bijvoorbeeld te zien dat ze een eigen kussen van huis mee kunnen nemen en oordopjes of een slaapmasker kunnen krijgen, zodat ze minder last hebben van geluid en licht op de kamer.

Andere adviezen zijn: een beweeg- en een activiteitenruimte voor patiënten op de afdeling, zodat ze overdag meer bewegen en actiever zijn. “Uit de gesprekken weet ik hoe ontzettend ontmoedigend slechte slaap is. Ook voor de verpleegkundigen, die hart voor de zorg hebben, is het jammer dat hun patiënten zich door slaapgebrek slecht voelen” zegt Bos.

Meer invloed op eigen herstel

De studenten hebben ook onderzocht of het mogelijk is om patiënten meer invloed te geven op eigen herstel. ,,Vaak is voor patiënten onduidelijk welke handelingen ze zelfstandig mogen verrichten na een operatie”, zegt Martin Van Kammen. ,,Wanneer mag je uit bed, zelf naar toilet of zelf douchen?” De studenten hebben het advies gegeven voor elke patiënt een memobord bij het bed te hangen, waarop wordt ingevuld welke handelingen de patiënt dagelijks kan doen, hoe de agenda eruit ziet voor die dag en voor welke dagdoelen ze worden uitgedaagd. Op deze manier wordt stap voor stap met de patiënt gewerkt naar de ontslagdatum. Ook die staat duidelijk op het memobord.

Volgens Van Kammen geeft de informatie op zo’n fysiek bord de patiënt houvast om naar toe te werken tijdens opname. ,,Het zorgt voor meer eigen regie, uitdaging en duidelijke voortgang naar het ontslag. De patiënt kan daarbij samen met zorgverleners, zoals de verpleegkundige en de fysiotherapeut, bespreken wat voor hen belangrijk is om weer zo goed mogelijk zelfstandig te functioneren na ontslag.

“We zijn ontzettend blij met de adviezen en zullen deze ook zeker ter harte nemen”, zegt projectleider Stapersma van het Asser ziekenhuis. ,,Twee stagiaires zorginnovatie gaan de adviezen van de studenten de komende tijd verder uitwerken om deze binnen het WZA in de praktijk toe te passen.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe