Tweede Kamerlid Erik Ziengs: ,,Je ligt altijd onder een vergrootglas, maar het blijft leuk werk."

Een bijzondere editie van Prinsjesdag staat voor de deur, want de politici liggen onder een vergrootglas. Asser Tweede Kamerlid Ziengs blikt vooruit

Tweede Kamerlid Erik Ziengs: ,,Je ligt altijd onder een vergrootglas, maar het blijft leuk werk." Foto: Marcel Jurian de Jong

Prinsjesdag is een oude traditie in een snel veranderende wereld. Tweede Kamerlid Erik Ziengs uit Assen beleeft dinsdag in meerdere opzichten een bijzondere editie van deze dag. Een dag waarop iedereen op eieren loopt.

Erik Ziengs kijkt uit naar de derde dinsdag van september. Het is de laatste die hij als Tweede Kamerlid voor de VVD meemaakt, want na de verkiezingen in maart keert hij niet in die functie terug. Na drie periodes vindt hij het welletjes. De 59-jarige Ziengs uit Assen kwam in 2010 in de Kamer.

Hij is lid van het comité van in- en uitgeleide, dat de koninklijke familie ontvangt en naar hun zitplaats begeleidt in de Grote Kerk in Den Haag, waar de plechtigheid dit jaar plaatsvindt. Een bijzondere, eervolle functie, vindt Ziengs. „Dus natuurlijk ben ik erbij.”

Thuisblijven mag

Dit jaar spreekt dat ‘erbij zijn’ niet vanzelf. Andere jaren is het voorlezen van de troonrede door de koning en de presentatie van de miljoenennota het hoogtepunt van het parlementaire jaar. Daar kun je als Kamerlid dus niet wegblijven, ernstige ziektes of andere calamiteiten daargelaten natuurlijk. Maar nu laat een deel van Ziengs’ fractiegenoten verstek gaan, om corona natuurlijk.

„We hebben erover gepraat en onze fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zegt dat niet iedereen erbij hoeft te zijn. Sommigen hebben een zieke partner, met wie ze geen risico willen lopen. Anderen zijn toch bevreesd voor beelden dat we te dicht bij elkaar staan en blijven daarom liever thuis. Voel je niet bezwaard, heeft Klaas gezegd.”

Het goede voorbeeld

Politici moeten altijd het goede voorbeeld geven, dat is eens te meer duidelijk geworden door het veelbesproken huwelijk van CDA-minister Ferd Grapperhaus. De aanwezigen weten dat hun doen en laten op Prinsjesdag onder het vergrootglas ligt. Een geringe overtreding van de coronaregels kan op sociale media al een storm veroorzaken. Ziengs, opgewekt: „Dat hoort erbij, je bent 24 uur per dag politicus. Maar dit werk blijft leuk hoor.”

Toch: het lijkt of we tegenwoordig politici wel heel snel de maat nemen. Vroeger konden ministers nog wel eens onder invloed van alcohol tegen een paaltje rijden, zonder dat daar een motie van wantrouwen op volgde. Ziengs ziet dit echter als een verandering in de hele samenleving. „Dertig, veertig jaar geleden deden veel mensen er nog wel lacherig over als je na een feestje met een borreltje op in de auto stapte. Tegenwoordig realiseren we ons beter hoe gevaarlijk dit is. En dat weet je ook als politicus: niet met drank op achter het stuur.”

Van ‘excellentie’ naar ‘Mark’

Het respect voor Kamerleden en ministers is echter niet meer vanzelfsprekend. Een minister sprak je vijftig jaar geleden nog met excellentie aan, nu is het Hugo of Mark. „Ik maak vooral mee dat mensen mij aanspreken over onderwerpen die hen emotioneren. Ook als ik bijvoorbeeld met mijn vrouw uit eten ben. Ik wil graag toegankelijk zijn, ik hoor mensen aan, maar ik vraag soms wel om op een wat geschikter moment even een afspraak te maken.”

Het wordt soms echter vervelender als mensen zich echt bedreigend uiten jegens politici. Onlangs nog veroordeelde de rechter een 55-jarige Tilburger tot een boete omdat hij premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge met de dood bedreigde. Ziengs: „Klaas Dijkhoff heeft als minister en staatssecretaris heel wat over zich heen gehad. Ik krijg ook wel eens berichten die op het randje zitten. We hebben afspraken over hoe we daar als Kamerleden mee omgaan. Je moet een inschatting maken of mensen puur uit emotie iets roepen, of dat er een serieuze gedachte aan ten grondslag ligt.”

Verruwing

De omgangsvormen zijn ruwer geworden, maar daar dragen Kamerleden zelf een steentje aan bij. In debatten noemen ze hun collega’s ’knettergek’ bijvoorbeeld, of ze nemen andere krachttermen in hun mond. „We realiseren ons zeker dat hier een volstrekt verkeerd voorbeeld van uitgaat. We spreken elkaar daar ook op aan, maar dat komt meestal niet in de publiciteit. Dat gebeurt in het presidium (Kamervoorzitter Khadija Arib en ondervoorzitters uit de meeste fracties, red.). Dat is dus niet in het openbaar, maar er worden wel degelijk afspraken gemaakt over wat kan en wat niet.”

Buiten het parlement gaan Kamerleden zich helaas ook wel eens te buiten aan verruwing, constateert Ziengs. „Dan plaatsen ze bijvoorbeeld compleet verknipte filmpjes van het optreden van collega’s in de Kamer op Twitter. Ik hoop maar dat de wal het schip keert. Mensen zullen hier genoeg van krijgen en dit niet meer tot zich nemen.”

Nog een half jaar en het zit erop voor Ziengs. „Ik beschouw dit werk als een roeping, maar ik heb gezegd dat ik dit twee of drie termijnen wil doen. Ik ben mij nu aan het oriënteren op een volgende functie.”

menu