De vrijwilligers van de radiotelescoop in Dwingeloo, vlnr vrijwilligers Piet Zijlstra, Cor Veldman, Harm Munk en Jan van Muijlwijk. Fotograaf: Rens Hooyenga

Amateurs Dwingeloo redden satelliet

De vrijwilligers van de radiotelescoop in Dwingeloo, vlnr vrijwilligers Piet Zijlstra, Cor Veldman, Harm Munk en Jan van Muijlwijk. Fotograaf: Rens Hooyenga

Radio-amateurs in Dwingeloo hebben dit weekend een dood gewaande satelliet opgespoord. ,,Dit is fantastisch nieuws’’, zegt Jan van Muijlwijk.

Samen met andere vrijwilligers runt hij Stichting Camras. Die beheert de radiotelescoop in Dwingeloo, die Astron sinds 1998 niet langer gebruikt. Jarenlang roestte de schotel weg, totdat Camras in 2007 het beheer overnam. Met vereende krachten is de radiotelescoop gerestaureerd. In 2013 werd de schotel weer in gebruik genomen.

Stormachtige groei

Met een schoteldoorsnede van 25 meter is het de grootste radiotelescoop in de wereld die in handen is van radio-amateurs. Op hoog niveau kunnen de vrijwilligers van Camras hun hobby uitoefenen. Door het opvangen van radiogolven kunnen ze er diep mee in de ruimte kijken. Dat weten inmiddels ook instellingen die zich bezighouden met de lancering van satellieten. Een bedrijfstak die momenteel dankzij de ontwikkeling van cubesats, kleine satellieten, een stormachtige groei doormaakt.

De satelliet die dit weekend door Camras is opgespoord werd een paar weken geleden gelanceerd in het kader van QB50. In dit wereldwijde samenwerkingsproject van universiteiten worden voor wetenschappelijke doeleinden vijftig satellieten in een baan rond de aarde geschoten. Volgens Van Muijlwijk (58) kon na lancering van twee Australische en één Zuid-Afrikaanse satelliet geen signaal worden opgevangen. ,,Ze lieten niks van zich horen. Niemand wist wat er was misgegaan.’’

Vorige week namen zowel de Australische als de Zuid-Afrikaanse instelling – onafhankelijk van elkaar – contact op met Camras. ,,Ze vroegen ons wat er aan de hand kon zijn. Voor de beantwoording ervan hadden we veel informatie nodig. We moesten weten waar en wanneer de satellieten waren gelanceerd, wat de specificaties zijn en nog veel meer. Ik heb me werkelijk suf gemaild.’’

Miezerig signaaltje

Afgelopen zaterdag ging hij met zijn collega’s via de schotel in Dwingeloo kijken of ze signalen konden opvangen. Twee satellieten bleven onzichtbaar en reageerden niet op commando’s. ,,Alleen van de Australische satelliet vingen we een miezerig signaaltje op. Het goede nieuws was: hij is er. Het slechte nieuws: het signaal is wel heel erg zwak. Dus we gingen een beetje teleurgesteld naar huis.’’

Een dag later besloot Van Muijlwijk thuis in Veendam, waar hij een schotel van 3 meter doorsnede in de tuin heeft staan, nogmaals te proberen een signaal op te vangen. Wie weet waren de commando’s nu wel verwerkt. ,,Tot mijn niet geringe verbazing hoorde ik ineens een knetterhard signaal. Ik was helemaal opgewonden. Overal ter wereld kreeg ik reacties van radio-amateurs die het ook hoorden.’’

Een ton

De Australische instelling was er wat blij mee, want zo’n satelliet kost al gauw een ton. De overige twee satellieten zijn nog steeds zoek, maar Van Muijlwijk heeft goede hoop dat de vondst van de eerste bijdraagt aan die van de overige twee.

Nog steeds is hij er ondersteboven van. Hij ziet het als een verhaal uit een jongensboek. ,,Camras heeft een missie veilig gesteld. Wij zijn amateurs die werk hebben verricht voor professionele organisaties. Het is geweldig dankbaar werk. Dit is de kers op de taart van mijn hobby.’’

menu