'Bedenk plannen nou voortaan mét de boer, niet vóór de boer', zegt duurzame Drentse melkveehouder

Elke winter heeft melkveehouder Reind Katerberg (45) uit Diphoorn zijn collega Ger Evenhuis uit Schoonoord (akkerbouwer) op het erf staan, om de uitruil van gronden voor het komende kalenderjaar te bespreken

Als het koppelen van veehouders aan akkerbouwers de toekomst van het boeren is, zijn ze in Drenthe hun tijd ver vooruit. ,,Drieënvijftig procent van de boerengrond in Drenthe wordt onderling geruild’’, vertelt Katerberg. ,,En op het Drents Plateau ligt dat percentage nog hoger.’’

Katerbergs vader werkte al meer dan twintig jaar samen met akkerbouwers toen Reind het bedrijf in 2012 overnam, samen met zijn vrouw. Het aantal koeien verdubbelde in tien jaar naar 235. Zwartbont, Brown Swiss en Jerseys . De melk gaat naar FrieslandCampina.

Baas over eigen toko

Samenwerking tussen boerendisciplines werd deze week door het College van Rijksadviseurs bepleit als onderdeel van een hoognodige ‘koerswijziging’ in de sector. Mest en voer kunnen uitgewisseld worden om de stikstofkringloop gesloten te houden. Conclusie na een proefproject in onder meer Noord-Groningen. De verbazing in de boerenkring rond Katerberg was groot, toen dat advies wereldkundig werd gemaakt.

Want samenwerken is wat boeren in Drenthe (,,En ook in de Achterhoek, bijvoorbeeld’’) van oudsher al doen. De boermarke stamt uit de middeleeuwen. Samenwerking onder één dak, zoals de Rijksadviseurs voorstellen, is wat Katerberg betreft een stap te ver. ,,In de kop van Friesland is wel een bedrijf gestart met twee akkerbouwers en twee melkveehouders, maar in Drenthe blijven we liever baas over onze eigen toko.’’ Kleinschaliger, flexibeler. Het resultaat is niet anders.

Zijn minst goede graslanden (,,Mooie aardappelgrond voor Ger.’’) ruilt hij jaarlijks tegen percelen waar hij bijvoorbeeld maïs op kan verbouwen. Voer voor zijn dieren. En dan maken ze nog afspraken over de afzet van mest die Katerberg op zijn eigen grond niet kan plaatsen en de aankoop van gerst die op deze grond wordt geteeld door Evenhuis.

'Had boeren nou beter bij het onderzoek betrokken'

Katerberg doet mee aan het project Duurzame Melkveehouderij van de provincie Drenthe. ,,Een project dat ons boeren ook daadwerkelijk financieel iets oplevert, als we bepaalde doelen halen.’’ Het zou wat hem betreft wel helpen als ook het Rijk nieuwe regels en toekomstbeelden zoals deze week gepresenteerd, voortaan mét de boer bedenkt en niet - al dan niet via tal van instanties en adviesbureaus - vóór de boer. ,,Had ons als boeren nou beter bij dit onderzoek over samenwerking betrokken, dan hadden we al heel andere gesprekken gevoerd.’’

Katerberg wil positief blijven. ,,Het blijft creatief ondernemen in een prachtige omgeving.’’ Maar waar geschetst toekomstbeeld en praktijk meteen al schuren is bij de bemoeienis met het voer van de koeien, door minister van Landbouw Carola Schouten.

,,We streven naar hetzelfde: een lager percentage ruw eiwit in het dagelijkse totale menu. Maar ik mag dat menu voor de koeien straks niet meer zelf optimaliseren, ik moet standaard mengsels van voerbedrijven kopen. Daardoor kan ik de eiwitpercentages die mijn koeien nodig hebben veel minder precies afstemmen. Daar is niks duurzaams aan.’’

menu