Bert van Dalen wil aan de rand van Assen een niet-alledaags huis bouwen. De akkerbouwer denkt het grotendeels te kunnen optrekken uit afgedankte, massieve deuren, afkomstig van de sluizen bij Meppel, Vries en De Punt.

De Hoofdvaartsweg. En dan dichtbij de rotonde, helemaal aan de westkant van de Asser nieuwbouwwijk Kloosterveen. Dáár boert Bert van Dalen (56) en leeft hij met zijn twee dochters. Sinds 1910 is de hoeve steeds van vader op zoon gegaan. Overgrootvader kocht land en boerderij, Bert van Dalen is alweer van de vierde generatie.

Het is geen straf om hier te wonen en te werken. Als je op het terras achter de boerderij goed luistert, hoor je in de verte het verkeer op ringweg N371. Afgezien daarvan heerst hier een weldadige stilte. Aan alle kanten hebben de Van Dalens vrij uitzicht. Pal vóór de boerderij ligt de Drentse Hoofdvaart loom te spiegelen in de hete zomerzon. Je zou niet denken dat je hier nog (net) binnen de grenzen van een stad met bijna 70.000 inwoners zit.

2250 woningen erbij in Kloosterveen

Geen wonder dat ze zich rotschrokken toen in 2006 opeens een ambtenaar van de gemeente Assen op de stoep stond en een verhaal afstak over uitbreiding van de nieuwbouw. ,,Kloosterveen moet nog groter worden. Binnen een jaar of tien zouden ze daarvoor mijn grond nodig hebben. Ik kreeg kort daarna ook een bod. Toen kwam de crisis en heb ik jarenlang niets meer gehoord. Maar nu pakken ze de plannen weer op. Er moeten in Kloosterveen in 15 jaar tijd zo’n 2250 woningen bij komen. Dat zijn er 150 per jaar”, rekent Bert van Dalen voor.

Slik. Wat nu? Van Dalen voelt er niks voor om het familiebedrijf na meer dan een eeuw zomaar aan de wilgen te hangen. ,,Want wat dan? Een vaste baan, ergens? Niks voor mij! En je woont nergens zo mooi als hier.”

Bij de pakken neerzitten is de energieke Assenaar evenwel ook vreemd. Naast het boerenbedrijf is hij er door de jaren heen al van alles bij gaan doen: van het verhuren van luchtkussens en feestpoppen tot en met de verkoop van kerstbomen en het opleiden van heftruckchauffeurs.

‘Dikke sluisdeuren wegen tonnen’

24 afgedankte Drentse sluisdeuren brachten de Asser akkerbouwer op een niet-alledaags idee. ,,De afgelopen jaren heeft de provincie bij Meppel, Vries en De Punt de oude, houten sluisdeuren vervangen. Via een maat van mij heb ik kunnen regelen dat die dingen allemaal bij mij werden afgeleverd. Ik had toen nog geen idee wat ik er precies mee wilde. Ze zijn enorm dik en wegen tonnen. Mammoet heeft ze hier afgeleverd, 24 in totaal”, vertelt hij, in een spreekstijl dia qua tempo en vuur soms doet denken aan de Groningse cabaretier Bert Visscher.

Hij gaat de verslaggever voor naar een hoek van zijn erf. Daar liggen de enorme, massieve deuren opgestapeld. ,,Ze zijn inmiddels schoongespoten.” Wijzend: ,,Kijk, de afgelopen tijd heb ik er twee rechtop kunnen zetten. Verrek, dacht ik toen: als je ze achter elkaar plaatst, kun je er wel een huis mee bouwen. Het hout is roeg maar nog heel goed: abachi, tropisch hardhout.”

Hij zette de twee sluisdeuren haaks op elkaar en verbond ze met zware, stalen bouten. Proef geslaagd. Zelfs een orkaan krijgt de gevaartes niet tegen de vlakte.

Idyllische plek, randje Assen

Van Dalen is van plan de gemeente Assen voor te stellen dat, als die zo nodig zijn hectares grond wil voor woningbouw, hijzelf elders zijn unieke sluisdeurenhuis mag realiseren. Voor wat, hoort wat. Een plek heeft de boer ook al op het oog. Die laat hij, na een korte rit tussen de velden maïs en bieten, eveneens zien: een paar honderd meter in zuidelijke richting, aan de overkant van de N371. Ook al zo’n idyllische plek, eveneens randje Assen. ,,Een zandkop van ruim drie hectare. Deze grond is ook van mij”, zwaait hij met beide armen.

De akkerbouwer legt uit dat hij ‘altijd al tegendraads’ was. Een uit oude sluisdeuren opgetrokken huis is voor hemzelf lang niet zo’n mal idee als voor anderen. Hij ziet de toekomstige woning al compleet voor zich. Het huis wordt helemaal doorzichtig: ,,De sluisdeuren dienen alleen als binnenwanden, hè. Buitenom komt driedubbel glas. Met vezelhennep wil ik het dak isoleren.”

Zonnepanelen moeten stroom leveren, een al aanwezige put zorgt voor drinkwater. De woning moet 22 bij 18 meter groot worden. Met een grijns: ,,Want waarom zou je kleiner gaan wonen als je ouder wordt? Dat is ook weer zo’n cliché.”

‘Geen bouwaanvraag nodig’

Of de gemeente Assen net zo wildenthousiast zal zijn over het sluisdeurenhuis als Van Dalen zelf is nog even een dingetje. Heeft hij de bouwaanvraag al de deur uit? ,,Het wordt een huis, maar tegelijk een kunstwerk”, antwoordt de boer. ,,En een ambtenaar van de gemeente heeft mij eens verzekerd dat je dan niet eens een bouwvergunning nodig hebt.”

Over de slagingskansen van zijn opzienbarende ‘kunstproject’ zit de optimistische Bert van Dalen dan ook geen seconde in.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe