Boeren in brandbrief aan minister Schouten: wij willen wel, maar oplossing stikstof steeds verder weg

Om verdere verharding en protesten te voorkomen, zoals een jaar geleden in Groningen, moet de minister samen met de boeren naar oplossingen voor het stikstofprobleem zoeken, vinden de boeren. Foto: ANP Siese Veenstra

De toekomst van ruim 650 boerenbedrijven in het Noorden staat op het spel, omdat met het huidige stikstofbeleid een gebiedsgerichte aanpak bij voorbaat kansloos is.

In een brandbrief aan landbouwminister Carola Schouten luiden negen agrarische organisaties, waaronder LTO en de jonge boeren van het NAJK, de noodklok. De organisaties roepen de minister op kennis en innovatiekracht te bundelen en samen tot een solide, gedragen en werkbaar fundament te komen voor de aanpak van het stikstofprobleem.

De gesprekken met de minister, die worden gevoerd om Nederland uit de stikstofcrisis te halen, leiden volgens de briefschrijvers vaak nergens toe. Integendeel zelfs: ,,Oplossingen raken eerder verder weg dan dat ze dichterbij komen.’’

‘De kennis en techniek zijn er’

De boeren zien goede kansen voor een succesvolle stikstofreductie, mits de maatregelen behapbaar en betaalbaar zijn. ,,De kennis en techniek zijn er. Met goed beleid en passende financiering is er veel te bereiken.’’

Ze stellen dat snelle resultaten zijn te behalen met uitgekiend systeem van voeren, beweiden en bemesten. In aanpassingen van de stallen en stikstofreductie door het opdoeken van bedrijven, zoals het kabinet wil, zien zij niets. De effecten zouden te traag zijn, de aanpak veel te duur en de maatregelen niet in elke provincie uitvoerbaar.

Volgens het kabinet ontstaat er stikstofruimte wanneer varkensbedrijven en zogeheten piekbelasters (niet-agrarische bedrijven die veel stikstof uitstoten) worden gesaneerd. Voor veel boeren gaat die vlieger niet op, staat in de brandbrief, simpelweg omdat deze bedrijven er niet zijn in hun regio. Ook het verdelen van de ‘overtollige’ stikstofruimte van bedrijven mét vergunning werkt niet, menen de agrarische organisaties. Dan komt de verantwoordelijkheid op het bordje van het bedrijfsleven en niet op dat van de overheid, zoals de bedoeling was.

Geen ‘ratjetoe’ aan registraties

Voor een effectieve gebiedsgerichte aanpak pleiten de briefschrijvers voor een duidelijke stikstofregistratie voor alle sectoren. Wat ze nu zien, beschrijven ze als een ‘ratjetoe’ aan registraties, waardoor zowel de landelijke als de regionale aanpak van het stikstofprobleem vastloopt.

De wankele toekomst geldt voor boerenbedrijven zonder natuurbeschermingswetvergunning. In het verleden hoefden veel bedrijven die niet te hebben, omdat ze te weinig stikstof uitstootten. Een melding bij de provincie was voldoende. Het Noorden telde tot voor kort 657 zogeheten melders: 166 in Drenthe, 218 in Groningen en 273 in Friesland.

Veel boeren illegaal sinds uitspraak Raad van State

De Raad van State zette vorig jaar een streep door het Programma Aanpak Stikstof (PAS) en daarmee ook door het meldingssysteem. Sindsdien zijn deze bedrijven in feite illegaal. Dat kunnen er in het Noorden overigens meer zijn dan 657. ,,Tot 1 oktober konden de boeren zonder vergunning zich melden bij het ministerie van LNV. Het is nog onbekend hoeveel dat daadwerkelijk hebben gedaan’’, zegt Roy Meijer, voorzitter van het Drents Agrarisch Jongen Kontakt (DAJK).

De ‘illegale boeren’ zijn volgens de briefschrijvers als de dood voor handhavers van de Natuurbeschermingswet, zoals milieuorganisatie MOB die de PAS-wetgeving met succes aanvocht. Als er een procedure tegen deze bedrijven wordt aangespannen, kan dat leiden tot sluiting. ,,Deze boeren handelden destijds te goeder trouw en zijn daar nu de dupe van’’, wordt in de brief samengevat.

De melders zitten ook klem bij de ontwikkeling van hun bedrijf. Door de impasse lijkt legalisering steeds verder weg. Daardoor is financiering van bijvoorbeeld een bedrijfsovername onmogelijk: ,,Daarmee zet het kabinet de toekomst van de agrarische sector op het spel.’’

menu