Buitenlessen: goed voor de ontwikkeling van leerlingen

Op veel schoolpleinen in ons land was vandaag doorlopend activiteit. Leerlingen kregen buiten les. Zo ook in Meppel, waar een blos op de wangen overheerst.

Geen muf leslokaal, maar frisse buitenlucht. Geen kunstmatige TL-lampen, maar natuurlijk daglicht. Leerlingen van meer dan 1700 scholen hebben deze dinsdag buiten les. Dat is goed voor hun ontwikkeling, wijst onderzoek uit. Kinderen krijgen meer beweging en uitdagingen. Goed voor het lichaam, positief voor de cognitieve processen.

Fitter in de klas

,,Het levert ze veel energie op, de leerlingen zitten nadien fitter in de klas’’, weet leerkracht Timon Koster van kindcentrum Talent.nl, een vernieuwend concept binnen het christelijk basisonderwijs in Meppel. ,,Een ouder zei laatst: dit is mijn ideaalbeeld van basisonderwijs.’’

Voor Koster en zijn collega’s zijn de buitenlessen meer regel dan uitzondering. De jongste kinderen krijgen ongeveer de helft van de schooltijd les in de buitenlucht, bij de oudere leerlingen is dat eenvijfde deel. Opvallende percentages. Landelijke cijfers wijzen uit dat nog geen procent van alle lessen buiten plaatsvinden. Leerkrachten willen toe naar een kwart van de lessen in de buitenlucht. Er is nog een wereld te winnen.

Spelenderwijs

Timon Koster onderschrijft het belang van buitenlessen. ,,Kinderen ontdekken, onderzoeken en leren buiten spelenderwijs en met meer plezier’’, zegt hij. Om de daad bij het woord te voegen. Een groepje leerlingen moet een plattegrond van de school maken. Ze krijgen een meetlint, potlood, papier en krijt. ,,Succes!’’

Elders op het schoolplein klonteren leerlingen samen rond de zandbak. Het is pauze. Gezellig keuvelend nemen ze plaats op de betonnen rand, fruithapje bij de hand. Ze worden voorgelezen uit het boek Pluk redt de dieren van Annie M.G. Schmidt. Een spannend verhaal over pinguïns in de tropen en bibberende olifanten in een sneeuwstorm, veroorzaakt door een ongeluk van de ‘Weerman’ die de scheidingsruit tussen twee klimaten aan diggelen reed. Verzin het maar.

Lekker is anders

Over het schoolplein waait een stevige noordwester. Een flets zonnetje duwt de temperatuur amper boven de 10 graden. Lekker is anders, maar de omstandigheden deren de leerlingen in Meppel niet. De kleuters zijn gewapend tegen de elementen. Speciale overalls, in kekke kleuren, beschermen tegen kou en regen. Leraar Koster: ,,We zeggen hier altijd: slecht weer bestaat niet, slechte kleding wel.’’ En het digitale schoolbord staat veilig onder een overkapping.

De Nationale Buitenlesdag, de tweede in successie, is een samenwerking tussen Jantje Beton en het Instituut voor Natuureducatie en Milieu (IVN). Ze willen scholen beter faciliteren om buiten les te geven door samen met leerkrachten speciale lesmaterialen en -ideeën te ontwikkelen. Daar is nu nog een gebrek aan.

‘Drenthe springt er uit’

Mathijs ter Bork, projectleider onderwijs bij IVN, is zeer te spreken over de grote deelname van scholen aan de buitenlesdag. ,,Drenthe springt er uit’’, constateert hij. ,,Deze provincie is landelijk koploper, met deelname van 36 procent van het totale aantal scholen uit Drenthe.’’

Het grappige, vindt Ter Bork, is dat leerlingen op deze Meppeler school zo aan de buitenlessen gewend zijn dat ze verrassende antwoorden geven op hun favoriete buitenvak. ,,Kinderen die veel binnen zitten, zeggen bijna allemaal: gym. Hier hoor ik veel: rekenen, taal, lezen.’’

Met trillend lipje

Terug naar de zandbak, waar de pauze voorbij is en het fruithapje gesmaakt heeft. Met gezonde blos op de wangen (en vermaledijde loopneus) maakt het jonge gezelschap zich op voor een nieuwe les. Eén jochie staat er wat beteuterd bij. Met trillend lipje wijst hij in het zand. Daar liggen een paar stukjes banaan.

Typisch voorbeeld van onbedoelde nevenschade. Lesgeven buiten is leuk, gezond en uitdagend, maar soms ook meedogenloos.

menu