CPB: Tel overwaarde op huis mee om eigen risico in verpleeghuis te bepalen

Foto: ANP

Ouderen die in een verpleeghuis terechtkomen, moeten vaak een forse eigen bijdrage betalen. Het Centraal Planbureau (CPB) stelt voor het systeem zó te veranderen, dat die lasten voor mensen die jarenlang in een instelling verblijven wat draaglijker worden.

Wie nu 70 is, weet vaak niet of hij uiteindelijk in het verpleeghuis belandt. En weet dus ook niet of en hoeveel hij kwijt zal zijn aan de eigen bijdrage. De overheid heeft immers bepaald dat ouderen die in een instelling belanden, een deel van de kosten van het verblijf – tussen de 60.000 en 160.000 euro op jaarbasis – zelf moeten betalen. Hoe hoger het inkomen en het vermogen is, hoe hoger de eigen bijdrage, al bedraagt die nooit meer dan 2419,40 euro per maand.

Het zijn vooral middeninkomens voor wie de bijdragen flink kunnen oplopen. Een verpleeghuisbewoner die jaarlijks tussen de 14.000 en 45.000 euro per jaar krijgt, kan tot wel 70 procent van het netto-inkomen kwijt zijn aan de eigen bijdrage; lagere en hogere inkomens zijn in verhouding (veel) minder kwijt.

Overwaarde

Vooral voor bewoners die jarenlang in een instelling verblijven loopt de rekening flink op, blijkt uit onderzoek dat het CPB heeft uitgevoerd in samenwerking met het kennisnetwerk voor alles wat met de ‘oude dag’ te maken heeft, Netspar. Zij betalen bij elkaar opgeteld tienduizenden euro’s voor de gehele verblijfsduur. En één op de honderd is zelfs minimaal 80.000 euro kwijt – tot ruim boven een ton – omdat zij 10 jaar in het verpleeghuis wonen.

Dat de rekening in latere jaren hard oploopt komt deels doordat bij de berekening van het eigen vermogen in eerste instantie alleen wordt gekeken naar het inkomen en het aanwezige spaargeld. Eventuele overwaarde uit het eigen huis wordt pas na vier jaar meegeteld. Dit geldt overigens alleen voor langstlevenden. Zolang de verpleeghuisbewoner nog een partner heeft die thuis woont, telt het eigen huis niet mee.

Tarieven omlaag

Het CPB stelt nu aan de politiek voor om het risico op hoge kosten vanwege een lang verblijf in een verpleeghuis beter te spreiden. Het idee is om spaargeld en de overwaarde van het eigen huis op dezelfde manier te behandelen en de overwaarde op het huis al vanaf dag één mee te laten tellen. Dit betekent dat alleenstaande bezitters van een koopwoning in de eerste vier jaren in het verpleeghuis een hogere eigen bijdrage moeten betalen en in latere jaren juist minder. Voordeel hiervan is dat de tarieven omlaag kunnen. Per euro hoeft men minder eigen bijdrage te betalen.

Meer concreet: wie een inkomen van 20.000 euro en een overwaarde van 150.000 euro heeft, betaalt in het huidige systeem in het eerste jaar een eigen bijdrage van 13.625 euro (inclusief circa 4000 euro als vergoeding voor kost en inwoning). Vanaf jaar 5 telt het eigen huis mee en komt dat bedrag uit op 22.025 euro. In jaar 10 bedraagt de bijdrage 20.475 euro.

Als het kabinet het CPB-voorstel overneemt gaat de ‘knik’ eruit: de bijdrage is in het eerste jaar 18.870 euro en daalt naar 15.513 euro in jaar 10. Bijkomend voordeel is dat de bijdragen voor mensen zonder huis en/of alleen spaargeld omlaag kunnen.

menu