Behalve morele ondersteuning aan dissidenten in Wit-Rusland werkt de gemeente Coevorden aan plannen voor meer concrete hulp aan de oppositie.

Te denken valt aan het bijstaan van families die in (financiële) nood komen omdat naasten in de gevangenis zijn beland, het schrijven van brieven aan politieke gevangenen en Tweede Kamerleden bewegen dissidenten te adopteren die in de cel zitten vanwege hun strijd voor democratie.

,,Raadsleden in Coevorden zouden hun Haagse partijgenoten kunnen overhalen zich aan te sluiten bij deze actie om politieke gevangenen te adopteren’’, zegt Rieja Raven, beleidsadviseur internationale samenwerking van de gemeente Coevorden.

De plannen worden de komende tijd verder geconcretiseerd. Dinsdag staat de band met Wit-Rusland opnieuw op de agenda van de gemeenteraad.

Dag van solidariteit

De ideeën zijn de uitkomst van een videoconferentie die de gemeente Coevorden zondag hield met strijders voor democratie in Wit-Rusland. Deze zondag was uitgeroepen tot dag van solidariteit met de oppositie in Belarus, zoals Wit-Rusland ook wel wordt genoemd.

Coevorden heeft meer dan twintig jaar een stedenband met het Wit-Russische Brest. Die was vooral uit economische motieven in het leven geroepen. Brest is namelijk een logistiek overslagpunt voor goederenvervoer per trein, want in Oost-Europa is het spoor breder dan ten westen van Brest. Coevorden wil met het eigen overslagstation de poort naar Oost-Europa worden.

loading

Frauduleuze verkiezingen

Maar sinds de frauduleus verlopen verkiezingen afgelopen zomer, waarbij president Aleksandr Loekasjenko de verkiezingswinst opeiste, bestaat de band volgens burgemeester Bert Bouwmeester louter nog om humanitaire redenen. Coevorden worstelt al jaren met de connectie met Brest vanwege het dictatoriale regime in Wit-Rusland, maar geen enkele raadsfractie wil de contacten zomaar verbreken. Coevorden zou tegenstanders dan de rug toekeren.

In plaats daarvan probeert de gemeente meer te betekenen voor de vrijheidsbeweging, zoals met de videoconferentie. Die telde zo’n vijftien deelnemers, onder wie vertegenwoordigers van Wit-Russische mensenrechtenorganisaties en maatschappelijke bewegingen.

loading

‘Hoe dapper zijn de deelnemers’

,,Wij kunnen ons nauwelijks voorstellen hoe dapper deze mensen zijn om deel te nemen, want ze riskeren fysiek geweld en lange gevangenisstraffen’’, zegt Raven. ,,Iedereen kent uit eigen kring wel mensen die zijn gemolesteerd en gearresteerd. De eerste maanden van de protesten was er nog hoop op een goede afloop. Duizenden vrouwen gingen de straat op met rode en witte bloemen, de kleuren van de tegenbeweging. Maar de repressie wordt alleen maar erger. Om bijna moedeloos van te worden. Tegenwoordig worden mensen al opgepakt met enkel een rood streepje op hun broek’’, weet Raven.

Zware verantwoordelijkheid

Als organisator van de videoconferentie drukte er een zware verantwoordelijkheid op de gemeente. ,,Natuurlijk waren we bang afgeluisterd te worden, maar dat zou ook met dit gesprek kunnen gebeuren. We hebben er alles aan gedaan de digitale bijeenkomst zo veilig mogelijk te laten verlopen. Door bijvoorbeeld gebruik te maken van wachtwoorden en speciale linkjes. Sommige Wit-Russen wilden alleen met hun voornaam genoemd worden. Het benaderen van vertegenwoordigers van organisaties was op zich al moeilijk, want ze wantrouwen alles wat met de overheid te maken heeft. Die is per definitie de vijand, in eerste instantie ook buitenlandse overheden.’’

Zondag werd ook de oppositievlag van Wit-Rusland gehesen bij het gemeentehuis van Coevorden. ,,Een Duitse partnerstad wilde dat als teken van solidariteit ook doen, maar dat ging uiteindelijk niet door. Bij Duitse gemeentehuizen mogen namelijk alleen maar officiële vlaggen hangen, niet die van tegenbewegingen. Gelukkig zijn we in Nederland een stuk pragmatischer daarin.’’

loading

‘Kracht van solidariteit moet niet onderschat worden’

In hoeverre de inspanningen vanuit Coevorden effect hebben, blijft gissen. ,,Soms denken we wel eens dat we er geen donder mee bereiken, maar toch moet de kracht van solidariteit niet onderschat worden. Op 10 december, de dag van de mensenrechten, deed burgemeester Bouwmeester een klemmend beroep op de stadsbestuurders in Brest. Die reageerden niet, maar via sociale media werd de Coevorder actie een half miljoen keer gelezen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe