Lavasteen op sportveld van vv Raptim. Vlnr: Sandra Heukers, Arjen Wallinga en Geert van Kerkvoorde.

Coevorden stopt lava in grond voor betere sportvelden

Lavasteen op sportveld van vv Raptim. Vlnr: Sandra Heukers, Arjen Wallinga en Geert van Kerkvoorde. Foto: Jan Anninga

Alsof het een wondercrème betreft, voor een betere huid: vermeng lavasteentjes in de toplaag van sportvelden en het gras blijft veel langer gezond. Ook bij intensief gebruik. De meeste voetbalclubs in de gemeente Coevorden geven een of meerdere velden zo’n make-over.

Het is poreus en biedt daardoor ruimte aan zuurstof, maar het materiaal kan ook makkelijk vocht opnemen. Grote bulten piepkleine lavasteentjes liggen klaar op de parkeerplaats van de Coevorder voetbalvereniging Raptim, om op de velden uitgestrooid te worden. Eenmaal vermengd in de toplaag is het materiaal ideaal om een perfecte grasmat te creëren.

Vanwege de geringe grootte - maximaal 3 millimeter - is lavagruis wellicht een betere omschrijving. Te klein om last van te hebben tijdens het voetballen, maar wel groot genoeg om ook de stabiliteit te vergroten van de velden. Waardoor er veel vaker op dezelfde grasmat gespeeld kan worden.

Afkomstig uit de Eiffel

De uit de Eiffel afkomstige lava speelt een belangrijke rol in de grootscheepse opknapbeurt van Coevorder sportparken, waarin de gemeente 4 miljoen euro steekt. Vanwege de coronacrisis kon de aanpak eerder beginnen dan gepland. ,,Ook bij Raptim is dat de hoogste tijd’’, zegt bodemkundig adviseur Geert van Kerkvoorde.

Wat was de wereld vijf jaar geleden toch anders in de gemeente Coevorden. Nee, niet alleen vanwege dat ene virus. De twaalf voetbalverenigingen en twee korfbalclubs schreeuwden toen moord en brand vanwege een maatregel waarvan volgens Van Kerkvoorde nu nog de sporen zijn te zien.

loading

Clubs dreigden gemeente voor gerecht te slepen

Mede vanwege bezuinigingen stootte de gemeente het onderhoud van de sportaccommodaties namelijk geheel af. De clubs moesten het voortaan zelf maar zien rooien, zonder in hun ogen een redelijke vergoeding.

Clubs vreesden ten onder te gaan en dreigden de gemeente zelfs voor het gerecht te slepen. Na veel gesprekken kwam er alsnog geld op tafel. Wethouder Joop Brink (PvdA) beloofde de clubs een ‘zachte landing’ bij de verzelfstandiging. En hij zegde een jaarlijkse bijdrage in de exploitatiekosten toe.

,,Het overdragen van het beheer heeft de sportvelden geen goed gedaan’’, zegt Van Kerkvoorde. ,,Het was zó abrupt. De sportverenigingen werden voor het blok gezet. Ineens moesten ze zelf maar zien hoe ze hun sportparken gingen onderhouden."

,,De ene huurde daarvoor een hoveniersbedrijf in, de andere deed een beroep op vrijwilligers. Maar de velden werden er over het algemeen niet beter op. Daarbij komt ook nog eens dat de drainage van de meeste velden meer dan 25 jaar oud is. De situatie was bepaald niet rooskleurig.’’

Verbeteren kwaliteit sportaccommodaties heeft hoge prioriteit

Hoe anders zijn de tijden nu. Van een lege gemeentekas is al jaren geen sprake meer. Het verbeteren van de kwaliteit van sportaccommodaties heeft hoge prioriteit gekregen. Niet voor niets stopt de gemeente die miljoenen in de sportparken. ,,Sport is belangrijk voor de gezondheid. Ik wil graag dat de accommodaties weer 25 jaar meekunnen’’, zegt Brink.

Hij benadrukt dat verenigingen ook ten tijde van de verzelfstandiging een beroep konden doen op de gemeente. En nu nog steeds.

,,Elke drie jaar is er een kwaliteitsonderzoek, uitmondend in een advies aan de verenigingen voor onderhoud en bemesting. Verenigingen kunnen daar hun voordeel mee doen, maar voorop blijft staan dat ze zelf verantwoordelijk blijven voor de conditie van hun velden.''

,,Hier en daar was dat even wennen, want wat moet je precies doen om de kwaliteit van de sportvelden te waarborgen. We zien nu dat veel verenigingen de zaken heel goed op orde hebben.’’

Helft van 4 miljoen euro gaat naar opknappen velden

Grofweg de helft van de 4 miljoen euro die de gemeente op tafel legt gaat naar het opknappen van de velden zelf. Daarnaast is er geld voor de aanleg van led-verlichting op de velden en het toegankelijk maken van de sportaccommodaties voor gehandicapten.

Aanvankelijk voelden clubs vooral voor kunstgras. Maar vanwege de hoge kosten, het niet-duurzame karakter, het liever willen spelen op echt gras én aantrekkelijke alternatieven veranderde de vraag. Een soort van schoolreisje naar een sportcomplex in Aalten wakkerde het enthousiasme voor het O2-concept, zoals de aanpak met de lavasteentjes wordt genoemd, pas echt aan.

,,Aalten is een van de plaatsen waar al sportvelden met lava liggen. Ik kan als vertegenwoordiger in meststoffen van alles roepen, maar als de praktijk anders uitwijst blijft niets van mijn verhaal over’’, zegt Van Kerkvoorde, die werkt voor De Ceuster Meststoffen (DCM).

Niet alleen konden de Coevordenaren met eigen ogen de behandelde velden zien, ook vertelde de voorzitter van de plaatselijke voetbalclub enthousiast over zijn ervaringen.

Het uitje naar Gelderland was de best denkbare reclame. ,,De voorafgaande dagen had het nogal veel geregend, dus de verbazing was groot bij de Coevorder sportvertegenwoordigers dat ze zo maar het bewuste veld konden oplopen. In Coevorden zakten ze die dagen vanwege de nattigheid namelijk meteen weg’’, zegt Arjen Wallinga van het ingenieursbureau Plann Ing, samen met aannemer Bouma Sport en Groen de andere partijen in het O2-concept in Coevorden.

Normale renovatie kan ook de juiste oplossing zijn

Niet ieder veld hoeft meteen de lava-behandeling te krijgen. Wallinga: ,,We hebben van alle velden in de gemeente Coevorden een bodemkundige analyse van de toplaag gemaakt. Ook de samenstelling van de ondergrond, zeg tot een meter diep, is onderzocht."

,,Daarnaast kijken we naar de ligging en hoe vaak een bepaald veld wordt gebruikt. Als de intensiteit en daarmee belasting niet al te hoog is, kan ook een normale renovatie de juiste oplossing zijn. We leveren maatwerk.’’

Om een idee te geven hoeveel uur sportvelden jaarlijks bespeeld kunnen worden, hanteert Wallinga de volgende richtlijnen: maximaal 250 uur per jaar voor een traditionele grasmat, het lavaconcept is goed voor minimaal 400 uur, hybridevelden (een combinatie van echt gras vermengd met kunstgras) 600 tot 1000 uur en kunstgras 1000 tot 1500 uur.

,,Juist in Noord-Nederland is het O2-concept een uitkomst. Kunstgrasvelden zijn voor de kleinere plaatsen vaak te duur en vanwege het beperkte aantal speeluren ook niet noodzakelijk’’, zegt Sandra Heukers van Bouma Sport en Groen.

loading

Vooral in de Randstad is de vraag naar kunstgrasvelden groot

Volgens beleidsmedewerker Jaap Scholtens van de gemeente Coevorden kost de aanleg van een kunstgrasveld 4 tot 5 ton, een hybrideveld staat voor 360.000 in de boeken terwijl het 02-concept ‘slechts’ 60.000 euro kost.

Bij een kunstgrasveld moet na een jaar of twaalf de toplaag vernieuwd worden, waarvoor ook weer 2 ton wordt gerekend. ,,Vooral in de Randstad is de vraag groot naar kunstgrasvelden. Daar is de ruimte beperkt, in tegenstelling tot het Noorden’’, zegt Brink.

De drie partijen die in Coevorden de renovatie op zich nemen willen het O2-concept graag verder uitrollen in Noord-Nederland. Als trio hebben ze alleen in Groningen (Kardinge) zo’n lavaveld aangelegd.

,,Dat veld houdt zich prima, ondanks de intensieve belasting. Ook scholen maken er veel gebruik van, waardoor het lastiger valt te vergelijken met velden die alleen voor voetbal worden gebruikt’’, weet Wallinga.

Vanwege de coronacrisis kon schop eerder de grond in dan verwacht

Na het vermengen van de lavasteentjes in de toplaag wordt het veld net als anders opnieuw ingezaaid. Het duurt acht tot tien weken voordat het veld weer bespeeld kan worden. Vanwege de coronacrisis kon de schop eerder de grond in dan verwacht. Eind juli is de eerste ronde klaar. Volgend jaar volgt deel twee.

In totaal worden 27 sportvelden onder handen genomen, pakweg driekwart van het totaal in de gemeente Coevorden. Van die 27 worden 11 opgeknapt, 13 omgevormd tot O2-velden en komt er een hybrideveld (bij Raptim). Over de overige 2 (bij CSVC) is nog geen definitief besluit genomen.

Coevorden trekt twee jaar uit voor de renovatie, waarbij ook wordt gekeken naar zaken als kleedkamers en omheining. Een soortgelijke opknapbeurt zit er ook aan te komen voor binnensportaccommodaties.

menu