De Col du VAM is welgeteld 4800 cm hoog.

Thuis in het Noorden is in Drenthe even in de bergen: Col du VAM is als Madurodam

De Col du VAM is welgeteld 4800 cm hoog. FOTO PAUL STRAATSMA

Brinkdorpen, rietgedekte boerderijen, akkers, bos, weilanden, heide: het kan nauwelijks Drentser dan op de fietsroute Orvelte-VAM-berg. Alleen de Col du VAM is van een andere orde. Geen buitencategorie, maar toch is Thuis in het Noorden even in de bergen.

Meteen maar ter zake. U, lezer van deze pagina, wilt weten of deze route de moeite waard is om zelf te fietsen en daarom verwacht u van mij, schrijver van dit verhaal, een verslag van wat onderweg te zien is. Liefst met iets van een beoordeling. Welnu, doe ik.

Stel u Drenthe voor zoals dat in een standaard promotiefilmpjes wordt aangeboden en u treft het onderweg aan. Dus brinkdorpen met goed geconserveerde, rietgedekte boerderijen, behoorlijk wat horeca, en wegen door akkers, weilanden, bos en heide. Alleen hunebedden ontbreken, al kan het zijn dat ik die over het hoofd heb gezien, maar daarvoor krijgt u een havezate in de plaats, de Klencke.

Een ‘gezellige’ route, zo kan ik het aanprijzen. Minpuntjes: niet bewegwijzerd en naar mijn mening net iets te veel wegen waar ook auto’s mogen rijden. Kunt u hier iets mee?

Nu hoor ik u denken: maar die VAM-berg dan? Klopt, dit verhaal is nog niet klaar...

Col du VAM. Wat een flauwe grap, zo’n naam, denk ik als ik richting de VAM-berg fiets. Maar als de beklimming daar is en ik me na de eerste meters omhoog plots afvraag ‘of Wim deze al heeft afgevinkt’, weet ik dat de grap werkt. Sterker nog: ik ben erin getuind, en niet zo’n beetje ook.

Dat ik opeens aan Wim moet denken.

Hoe lang is het geleden? Was in 2009, elf jaar dus. Ik fietste door Spanje en Portugal, in m’n uppie, tentje achterop, vier weken lang. Voor wie het wat zegt: de tocht begon in Pamplona, en voerde langs de sierra de la Demanda, de Guaderrama, de Gredos, de la Francia, vervolgens door Noord-Portugal naar La Coruna in Galicië, om langs de zuidrand van de Picos de Europa terug te keren naar Pamplona.

3000 kilometer, geen kilometer was vlak en op elke bergflank bloeide brem in goudkleur. Het was niet mijn eerste fietsvakantie in Spanje en Portugal, ook niet mijn laatste, want er is geen omgeving waar ik liever fiets dan op het Iberisch Schiereiland.

Ik kijk om me heen, schakel een tandje bij. Dat zo’n pukkel van amper 50 meter zo veel bij me weet op te roepen. Misschien is het de hitte die me naar het hoofd stijgt en die me aan Spanje doet denken (ik fiets op een middag in de week van de hittegolf, het is 35 graden) al dan niet in combinatie met de schapen op een kaalgevreten gele helling, de keutels van de dieren, die geur...

Alleen de gieren ontbreken, in plaats daarvan zie ik in de verte op de stortplaats van Attero meeuwen cirkelen rond het silhouet van een enorme kraan. De omgeving maakt een desolate indruk, ook dat kun je Spaans noemen, dor en alles geel. Fietsen in de bergen maakt iets bij me los, dat heeft u inmiddels begrepen, beschouw ik als het leven zelf, in kort bestek, ups and downs, maar dan wel met de zekerheid dat doorzetten wordt beloond met een afdaling, gratis meters.

loading  

Wim ontmoette ik in Spanje, trok ook rond mét de fiets, maar dan wel in de camper, een rood VW-busje. Op verschillende campings kwam ik hem tegen, telkens puur toeval, maar het schepte wel een band. Wim was van de racefiets, hoe lichter hoe beter, bepakking was voor hem uit den boze.

Ik weet nog het gezicht dat hij trok toen hij nieuwsgierig mijn volbepakte fiets ‘eens wilde voelen’, hij liet hem van schrik bijna uit z’n handen glippen, als een surfer die wordt overvallen door een harde windvlaag, om me vervolgens voor ‘gestoord’ te verklaren. Hij had een half jaar onbetaald verlof genomen om zo veel mogelijk bergen te befietsen zodat hij die kon afvinken.

Had hij al vaker gedaan. Trots liet hij een lijst zien waarop zijn naam prijkte op – toen nog – de derde plaats. Die lijst was mondiaal, bevatte cols op alle werelddelen en Wim was vastbesloten ze allemaal te beklimmen. Als de Col du VAM op die lijst staat, dan heeft Wim hem inmiddels gefietst.

loading

Ik ben boven voordat ik het weet. ‘Dat was niet de bedoeling’, zegt een stemmetje in m’n hoofd, maar ja, het is niet anders. Er is niemand te bekennen, zal met de hitte te maken hebben. Ik neem aan dat er gewoonlijk meer fietsers zijn. Ik zet mijn fiets tegen de Blinkerd, het onbemande informatiecentrum van Attero en Het Drentse Landschap op de top van de bult.

Als ik binnenstap start een video over het idee achter Col du VAM en hoor ik Herbert Dijkstra. Weer buiten in de zinderende zon sta ik op Torre, met 1991 meter de hoogste berg van het Portugese vasteland, vorig jaar reed ik daar nog tegenop. De VAM-berg is net zo’n kale puist, maar dan in Madurodam-formaat. Dan gebeurt het, een fractie van een seconde.

Het bord Col du VAM zet me helemaal op het verkeerde been. Altitude 4800.... maar het zijn centimeters in plaats van meters. Toch goed voor een foto, met de fiets, want dat hoort zo als je een berg bedwongen hebt.

Naar beneden, een klein steil stukje, voorbij voor je het weet. Toch tipt de teller de 60 km/uur aan. Geen grap, even was ik in de bergen.

loading

menu