Coronacrisis leidt tot onzekerheid over snelle erkenning Koloniën van Weldadigheid als werelderfgoed

Gevangenis Esserheem in koloniedorp Veenhuizen.

Vier van de zeven Koloniën van Weldadigheid zouden begin juli op de Werelderfgoedlijst van UNESCO komen. Maar de coronacrisis dreigt roet in het eten te gooien.

,,We hebben nog niets gehoord van UNESCO”, zegt woordvoerder Eddy Beuker van de provincie Drenthe. ,,Dus we weten even niet waar we aan toe zijn. Maar we houden inmiddels overal rekening mee.”

Of de beslissende vergadering van het Werelderfgoedcomité van UNESCO doorgaat is zeer de vraag. Het comité zou de eerste week van juli de koppen bij elkaar steken. Nog ruim drie maanden te gaan dus. Maar het is maar de vraag of de wereldwijde reis- en andere beperkingen, ingesteld om de uitbraak van het coronavirus in te dammen, tegen die tijd volledig zijn ingetrokken. En nog iets: de UNESCO-vergadering zou plaatshebben in China, nota bene een van de epicentra van de uitbraak.

Drenthe heeft leidende rol in nominatieproces

Van de zeven voormalige Koloniën liggen er drie in Drenthe: Frederiksoord, Wilhelminaoord en Veenhuizen. De andere vier zijn: Willemsoord, Ommerschans (beide in Overijssel), Wortel en Merksplas (beide in Vlaanderen). Drenthe heeft tot dusver dan ook een leidende rol vervuld in het nominatieproces van de Koloniën. Gedeputeerde Cees Bijl staat aan het hoofd van de Nederlands-Belgische stuurgroep die de Koloniën in ons land en Vlaanderen de verlangde Werelderfgoedstatus moet bezorgen.

Intussen beslaat de aanloop naar de definitieve erkenning van de Koloniën als werelderfgoed jaren van voorbereiding en intensief lobbywerk.

,,We wachten het af, veel meer kunnen we op dit moment niet doen”, zegt de provinciewoordvoerder. ,,Als je als provincie zelf iets organiseert, of mede organiseert, kun je besluiten iets af te gelasten, of juist niet. Nu kun je weinig meer dan afwachten. En gaat de vergadering niet door, dan is het zo. Dan moeten we daarmee zien te dealen. Eerst werd er tot eind maart van alles afgelast. Daarna volgden evenementen in april en inmiddels is ook in mei al het een en ander van de agenda gehaald. Dus als het om de UNESCO-vergadering gaat, houden we met alles rekening. Zo lang het maar niet betekent dat de erkenning als werelderfgoed nu niet doorgaat!”

Eerste voordracht in 2018 mislukte

Twee jaar geleden, toen de Maatschappij van Weldadigheid precies twee eeuwen bestond, zijn de Koloniën voor het eerst formeel voorgedragen voor de Werelderfgoedlijst. Die poging strandde. Icomos, een comité van deskundigen dat UNESCO adviseert, zag niet in dat de zeven voormalige Koloniën één geheel vormen. Wat dat betreft is Icomos inmiddels om, maakte gedeputeerde Bijl afgelopen najaar bekend.

Maar nog altijd zit de erfgoedstatus voor alle zeven Koloniën tegelijk er niet in. In Willemsoord en Ommerschans is het erfgoed lang niet zo goed bewaard gebleven als iets verderop in Frederiksoord en Wilhelminaoord. In Vlaanderen komt Wortel wél in aanmerking voor de lijst van UNESCO, Merksplas niet. In deze laatste plaats is het restauratiewerk in volle gang, maar volgens Icomos moet er nog te veel gebeuren om opname op de Werelderfgoedlijst nu al te rechtvaardigen.

Al tien Nederlandse erfgoederen op lijst

Op de lijst staan op dit moment al tien Nederlandse erfgoederen, waaronder de molens bij Kinderdijk, de Waddenzee en de Amsterdamse grachtengordel. Vier van de zeven Koloniën zijn dus eveneens rijp voor de lijst. Gedeputeerde Bijl toonde zich begin dit jaar in een interview met Dagblad van het Noorden dan ook optimistisch. ,,De kans dat ze wél op de lijst komen, schat ik nu hoger in dan de kans dat ze het niet halen”, zei hij.

Dat was in januari. Op dat moment was de ernst van de uitbraak van het coronavirus evenwel nog niet duidelijk.

menu