Paul Straatsma wandelt rondom Havelte.

Mijn Streek zwerftocht: De andere kanten van Havelte

Paul Straatsma wandelt rondom Havelte.

Wie Havelte en zijn omgeving wil bezoeken, komt meestal terecht op het Holtingerveld. Logisch, is ook prachtig. Maar Havelte heeft veel meer mooie plekjes. Deze tocht gaat daarnaar op zoek.

‘Als je een verhaal schrijft over een zwerftocht, dan mag je in dat verhaal zelf ook best wel wat zwerven.” Aanmoedigende woorden van de eindredacteur van dit artikel. Daarom voel ik me vrij om, voordat ik het over mijn zwak voor Havelte ga hebben, even een zijpad te bewandelen.

Want wat een hitte. Los van de vraag of het slim is midden op een dag met tropische temperaturen te wandelen: feit is dat ik hier nu ergens in de open vlakte bij het Oude Diep loop en ik het gevoel heb dat warm weer me steeds zwaarder valt.

Ik heb het gehad met die klimaatverandering, helemaal. Misschien vond ik het tot een paar jaar terug stiekem wel lekker, één of twee graadjes erbij. Als kind kon het me niet warm genoeg zijn. Zomers duurden per definitie te kort. In mijn herinnering is het aantal verregende zomerdagen een meervoud van het aantal zonnige.

De 'r' van rillen

Een zomerdag, eind jaren 80, staat me in mijn geheugen gegrift. Logisch, want ik ging zwemmen met het meisje op wie ik verliefd was, in een poeltje ergens op een heideterrein in Friesland. Ik zal niet op details ingaan – die zijn er ook niet.

Alleen de datum: 2 september. Ik weet het zo precies, want de ‘r’ was weer in de maand, de ‘r’ van rillen, zoals mijn moeder mij leerde. Het was warm, ruim in de 20 graden. En zie nu eens, ruim dertig jaar later, het zoveelste weerrecord, nog nooit was het in Nederland zo warm in september, in Gilze-Rijen tikte de thermometer 35,1 graden aan.

Wat mij zo beangstigt: trek de lijn van die opwarming eens door. Als ik in de tijdspanne dat ik nu op deze aardbol rondloop het verschil met vroeger al zo duidelijk kan merken, wat staat ons de komende decennia dan nog te wachten? Nog meer hitte? Ja dus.

Terug naar de wandeling. Nou toch ook weer niet helemaal. Laat ik eerst uitleggen waarom ik een zwak voor Havelte heb. Had altijd iets magisch, die omgeving. Ach, ik was ook niets gewend. Een boerengezin, we gingen nooit op vakantie. Hooguit eens een toertje, en dan lagen de hunebedden van Havelte en het glooiende heidelandschap daaromheen geregeld op de route. Werd ik op een hunebed gezet voor een dia; recreatie in de jaren 70.

loading

Munitie verzamelen

Een andere herinnering is een bezoek aan de Johannes Postkazerne. De beste vriend van mijn broer, dienstplichtig, nam me op een avond mee, moest even iets ophalen, geen idee wat. Jaar of 8 was ik, razend spannend natuurlijk, die legervoertuigen, die uniformen – en waar ik nu om moet lachen: al die kastdeuren met pin-ups die snel werden dichtgegooid toen ik op de slaapzaal kwam.

Oh ja, nog een herinnering. Een tic van een oom en een neef, een paar jaar ouder dan ik: munitie verzamelen dat verschoten werd tijdens militaire oefeningen. Geen idee waarom ze dat deden, vast niet om vervuiling tegen te gaan, maar hele zaterdagen liepen ze er rond. Ieder zijn ding.

Waar ik heen wil: al die herinneringen spelen zich af rond het Holtingerveld, ten noorden van Havelte. En ik ben ervan overtuigd dat de meeste mensen vooral die omgeving kennen. Maar er is zoveel meer. Die andere kanten van Havelte wil ik vandaag zien.

Een jaar of tien geleden kwam ik bij toeval terecht in Eursinge. Daarvan heb je in Drenthe overigens drie, in dit verband bedoel ik de buurtschap ten oosten van Havelte. Mijn mond viel open van het landschap, met name de oude boerderijen staan me bij. Vandaar dat ik daar langsloop. Het is een hoekje waar je als toerist niet gauw komt, geen doorgaande weg, ligt wat in de luwte. Zoveel in de luwte dat ik nu pas erachter kom dat er ook nog een oud landgoed ligt, Overcinge. Paul, ga je schamen... Al die jaren nooit gemist, maar ja, als je er ook geen weet van hebt...

loading

Twee waterwegen

Er is meer leuks, of wat ik in ieder geval leuk vind. De Drentsche Hoofdvaart bijvoorbeeld, en dan bedoel ik met name de mooie sluizen en bijbehorende woningen. Vanwege de lange onderlinge afstanden beter geschikt voor een fietstocht. De Haveltersluis ligt net niet op de route, maar u kunt er natuurlijk altijd even heen. En dan heb je nog de oude Vaart, min of meer parallel aan de Drentsche Hoofdvaart.

Toch wat vreemd twee waterwegen zo dicht bij elkaar. De Oude Vaart was er eerder, wat heet: is van oorsprong een rivier, werd gekanaliseerd, ontspringt ergens tussen Orvelte en Westerbork. Let als u er wandelt vooral op de weidsheid, het uitzicht over de graslanden.

Oh, een dingetje nog, voor wie het toch niet ziet zitten, een tocht bij Havelte zonder heide: tussen Busselte en Darp ligt nog een pluk heide, voor het bos, op de flank van de Havelterberg, een prachtig plekje. Havelte, ik wil er altijd wel rondzwerven.

menu