Boer Jan Reinier de Jong (tweede van rechts) leidt met regelmaat mensen rond op zijn bedrijf. Op deze foto geeft hij uitleg aan een groep Engelse akkerbouwers.

De boer moet nog wel een boterham kunnen verdienen

Boer Jan Reinier de Jong (tweede van rechts) leidt met regelmaat mensen rond op zijn bedrijf. Op deze foto geeft hij uitleg aan een groep Engelse akkerbouwers.

De provincie investeert in toekomstgerichte landbouw. Boeren-, natuur- en milieuorganisaties hebben gezamenlijke ambities. Voor duurzame productie en gesloten kringlopen. Odoorner akkerbouwer Jan Reinier de Jong is pionier op dat gebied.

Je kijkt er wat raar tegenaan, als je net uitgelegd hebt gekregen dat hier op het boerenerf

in Odoorn tamelijk revolutio- naire dingen gebeuren op het gebied van agrarisch ondernemen: een groene zeecontainer van 6 meter lang met een een stoplicht erop. ,,Dat stoplicht is vooral voor mijn vrouw’’, zegt Jan Reinier de Jong. ,,Zodat ze weet wanneer ze de wasmachine aan moet zetten.’’

Neemt-ie ons nou in de maling?

Koploper

De zeecontainer staat sinds begin 2016 op het boerenbedrijf. Het moderne, duurzame boerenbedrijf, dat moet gezegd. En of dat stoplicht nou wel of niet de op dat moment geldende stroomprijs aangeeft (groen is hoog, oranje is gemiddeld, rood is laag) of niet, wat ín de container gebeurt, is indrukwekkend. De Jong was vorig jaar de eerste Nederlandse agrariër die een systeem had om zonne-energie in een accu op te slaan. Verkoop van lokaal opgewekte stroom – geproduceerd door 1050 zonnepanelen – is een van de verdienmodellen waar de boer in Odoorn mee experimenteert.

Akkerbouwer De Jong is een van de ‘koplopers’ in Drenthe, zoals ze dat bij boerenorganisatie LTO zeggen. Een boer die op het gebied van verduurzaming en innovatie vooroploopt. In de komende jaren moet een hele categorie boeren het bedrijf moderniseren en verduurzamen. ,,We hebben in Drenthe meer Jan Reiniers, maar hij is een goed voorbeeld, zeker op het gebied van innovatie’’, zegt Jan Bloemerts, regiobestuurder van LTO Noord. ,,Hij durft kritisch te zijn en kan ook dondersgoed uitleggen dat boeren met alle toekomstgerichte doelstellingen nog wel een boterham moeten verdienen.’’

Internationaal bezoek

Met grote regelmaat leidt De Jong mensen rond op zijn bedrijf. Engelse akkerbouwers, bijvoorbeeld. Of: ,,Laatst had ik hier een man uit Ghana op bezoek’’, vertelt hij. ,,Die was zeer geïnteresseerd in dit accu-systeem. Het is daar niet de vraag óf de stroom wegvalt, maar wanneer.’’

Zijn toehoorders lachen. Want of het nou een zakenman uit Ghana is of, zoals vandaag, een groep Statenleden uit Drenthe op excursie onder de noemer Toekomstgerichte Landbouw, ze zijn onder de indruk.

,,U denkt natuurlijk allemaal verstand te hebben van landbouw, maar in de praktijk valt dat heel erg tegen’’, houdt hij de politici deze ochtend voor. Met een knipoog. De overtreffende trap volgt. ,,Ik vraag me wel eens af of jullie hier wel kennis van hebben.’’ Maar ook: ,,Ik ben blij dat jullie er zijn, ik waardeer dat heel erg.’’

Want, zoals LTO-man Bloemerts al zei, er moet wel brood op de plank. En: ,,Dat valt niet altijd mee’’, zegt De Jong. Steun voor innovatie in de agrarische sector is erg welkom.

loading  

Jumelet

Gedeputeerde Henk Jumelet (CDA) kan het belang van boeren voor Drenthe niet vaak genoeg benadrukken. Driekwart van het Drentse grondgebied is immers agrarisch. Het gaat al gauw over 24.000 arbeidsplaatsen in de sector. Maar hij laat het vandaag liever aan mannen als De Jong en Bloemerts om dat belang te onderstrepen.

,,De Nederlandse, maar zeker ook de Drentse landbouw loopt voorop als het gaat om duurzaamheid en innovatie’’, stelt De Jong. ,,De boeren hebben een groot deel van de grond in Drenthe in gebruik en zijn direct en indirect een belangrijke werkgever in de regio. Wil je het platteland vitaal houden dan zul je de landbouw ruimte moeten geven en blijven stimuleren. Voor het gemak vergeten we dan maar even dat we ook nog heel gezond en veilig voedsel produceren.’’

Investeringen

De provincie Drenthe investeert in een toekomstgerichte landbouwsector en Gedeputeerde Staten willen tot en met 2020 in totaal 4.930.000 euro (extra) beschikbaar stellen. Specifiek gericht op melkveebedrijven. Volgens een studie van de Universiteit van Wageningen is het inkomen op melkveebedrijven in Noord-Nederland onder modaal. Steun is daarom geen overbodige luxe. Aan Provinciale Staten om zich daar volgende maand over uit te spreken.

Het geld is bedoeld voor duurzaamheidsplannen voor de boerenbedrijven – niet elke boer hoeft meteen te investeren in een accu-systeem om toekomstgericht te werken, ondersteuning bij verplaatsing van melkveehouderijen, het bevorderen van samenwerking tussen melkveehouderijen en akkerbouwbedrijven, het ontwikkelen van duurzame gebiedsplannen en er is een consulent duurzame veehouderij aangesteld.

,,Een dame die geaccepteerd wordt door de boeren’’, weet LTO-man Bloemerts. Een belangrijke eerste stap voor het in beweging krijgen van de boeren ‘achter de koplopers’ is gezet.

De Jong is aangesloten bij de Stichting Veldleeuwerik. Die werd vijftien jaar geleden opgericht op initiatief van bierbrouwer Heineken. Met als doel het verduurzamen van de landbouw. Of: met zo min mogelijk input en milieubelasting zo veel mogelijk opbrengst genereren.

loading  

Sven Kramer

De Jong: ,,Neem nou Sven Kramer. Die man heeft goede voeding en voldoende rust nodig, anders kan-ie niet presteren. Zo is het met onze bodem ook.’’ Hij vertelt over bodemvruchtbaarheid, bodemverbetering, grondbewerking en de nieuwste technieken die hij op zijn bedrijf gebruikt. Zijn rondleiding eindigt in een van de schuren, waar een bijzonder duo de excursie voor de Statenleden overneemt.

Jan Bloemerts neemt het woord namens LTO, geflankeerd door Reinder Hoekstra van Natuur en Milieu Federatie Drenthe. Partijen die in Noord-Brabant, om nog maar eens een boerenprovincie te noemen, als kemphanen tegenover elkaar staan. In Drenthe hebben ze samen met Het Drentse Landschap, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de vereniging voor agrarische jongeren in Drenthe de handschoen opgepakt om Drenthe ‘op voorsprong’ te krijgen. Met duurzame productie en gesloten kringlopen.

Ambitie

Bloemerts en Hoekstra presenteren hun gedeelde ambitie voor 2020. Fosfaat- en stikstofoverschotten moeten omlaag, evenals de uitstoot van ammoniak. Koeien moeten minimaal honderdtwintig dagen per jaar en zes uur per dag de wei in. De balans van organische stoffen in de grond moet per bedrijf positief zijn. ,,Deze ambities zijn concreet’’, zegt Bloemerts. ,,Dit is geen luchtfietserij.’’

Gedeputeerde Jumelet hoeft er vandaag helemaal niets aan toe te voegen.

menu