De muizenpiek raakt heel Europa, en dus willen wetenschappers actie

Foto Shutterstock

Er is Europabreed onderzoek nodig naar beheersing van de overlast van veldmuizenuitbraken, om misoogsten en de overdracht van ziekten te voorkomen. Daarvoor pleit een internationale groep wetenschappers in een publicatie in Journal of Pest Science .

Daarvoor pleit een internationale groep wetenschappers in een publicatie in  Journal of Pest Science . De auteurs komen uit Duitsland, Spanje, Frankrijk, Tsjechië, Hongarije en Nederland, stuk voor stuk landen waar de muizenpopulatie het afgelopen jaar een piek bereikte.

Kenmerkend is dat de populatie op en neer golft in cycli van drie tot vijf jaar. Soms leidt een piek tot een uitbraak, zoals in 2014-2015 en ook op dit moment. In het Noorden hebben veel veehouders last van veldmuizen. De dieren vreten hun weilanden aan, waardoor er minder gras is voor de koeien. In Groningen, Drenthe en Friesland is volgens boerenorganisatie LTO Noord momenteel sprake van een plaag.

Tijdens een piek loopt de dichtheid op tot meer dan 2000 muizen per hectare, wat in Europa leidt tot schade aan miljoenen hectares met landbouwgewassen en risico’s voor de verspreiding van ziekten naar mensen en vee.

Kwalen

Kwalen die worden gelinkt aan de veldmuizen zijn bijvoorbeeld de ziekte van Weil, de vossenlintworm, hazenpest (tularemie), het Hantavirus en ook de ziekte van Lyme. Voor de overdracht van deze laatste ziekte zijn teken nodig. De larven en nimfen parasiteren op kleine knaagdieren zoals veldmuizen, waar ze de borrelia-bacterie opdoen. Volwassen teken kunnen deze veroorzaker van de Lymeziekte overdragen op mensen. Wetenschappelijke bronnen laten zien dat dergelijke ziekten ten tijde van een veldmuizenuitbraak de kop opsteken, ook omdat andere knaagdiersoorten in piekjaren talrijker zijn.

De Nederlandse inbreng in de internationale wetenschappelijke publicatie komt van Eddy Wymenga, directeur van ecologisch adviesbureau Altenburg & Wymenga in Feanwâlden. Volgens hem is er voor zover bekend geen reden om te vrezen voor de Nederlandse volksgezondheid. 

Het gebruik van gif voor de muizenbestrijding wordt in Europa steeds verder aan banden gelegd. Volgens Wymenga biedt gif dan ook geen oplossing. Uitbraken zijn er niet mee te voorkomen, terwijl het milieu wel schade wordt toegebracht. 

De veldmuis is als wijdst verspreide gewervelde diersoort in het agrarische landschap van groot ecologisch belang, stellen de tien wetenschappers. Is het niet als voedselbron voor een breed scala aan roofdieren, dan wel als natuurlijke bodembewerker.

Eyeopener

De nadruk zou daarom volgens de wetenschappers moeten liggen op wat zij  integrated pestmanagement  noemen. Wymenga: ,,Je moet uitkomen op een benadering die rekening houdt met de verschillende belangen en aspecten, waarbij het beheersen van het probleem vooropstaat. Dat laatste is belangrijk voor boeren, zodat die controle houden over hun ruwvoer. Maar als je naar de ecologische kant kijkt, heb je het over vogels zoals velduilen. En zo moet je ook kijken naar de invloed op de water- en bodemkwaliteit.”

De synchroon lopende uitbraak van 2019 in heel Europa was voor de wetenschappers een eyeopener. Dat er nieuwe pieken zullen volgen, is volgens hen onontkoombaar. De schrijvers willen daarom onderzoeken waardoor deze ‘voortplantingshysterie’ onder muizen wordt getriggerd. ,,We hopen op steun van de EU, om hier in samenwerking nog jaren verder aan te werken, zodat we tot nieuwe inzichten komen.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu