Drenthe is klaar voor tweetalige plaatsnaamborden, maar waarom zijn ze er nog niet?

Meertmaond Streektaolmaond staat voor de deur. Dus zijn er weer acties voor tweetalige plaatsnaamborden. Waarom volgt niet elke gemeente het voorbeeld van Nei-Roon?

Voorzitter Piet Luursema van Dorpsbelangen Nieuw-Roden is er dik tevreden mee. Al bijna een jaar heet Nieuw-Roden ook Nei-Roon voor iedereen die het dorp binnenrijdt. Op alle plaatsnaamborden is zowel de Nederlandse als de Drentse plaatsnaam te zien.

‘Hier zeggen we altijd Nei-Roon’

,,In het dorp praten we nooit over Nieuw-Roden, altijd over Nei-Roon’’, zegt Luursema. Dus lag de wens er om dit ook op de plaatsnaamborden kenbaar te maken. Toen het dorp uitbreidde met een nieuwe straat, en er dus plaatsnaamborden verlegd moesten worden, zag de dorpsvereniging haar kans schoon. Zij diende bij de gemeente het plan in om op in kleinere letters Nei-Roon onder Nieuw-Roden te zetten.

De kwestie kwam snel rond, mede dankzij voormalig raadslid Anne Doornbos, streektaalman bij uitstek. ,,Het was ook niet zo ingewikkeld om aan deze wens te voldoen’’, stelt diens partijgenoot wethouder Alex Wekema. ,,Ik weet zo niet wat het gekost heeft, maar voor het geld hoef je het niet te laten.’’

‘We leggen het niet van bovenaf op’

Andere dorpen in Noordenveld mogen ook Drents-Nederlandse plaatsnaamborden, stelt Wekema. ,,Maar de inwoners moeten er wel zelf om vragen. We gaan dit niet van bovenaf regelen.’’

Donderdag was het de Internationale Dag van de Moedertaal, bovendien staat de Meertmaond voor de deur en dat is de Streektaolmaond. Daarom was in de nacht van woensdag op donderdag een geheimzinnig comité op pad om plaatsnaamborden tweetalig te maken. Hooghalen kreeg de toevoeging Haolen, Nieuw Buinen Bunermond.

Directeur Jan Germs van het Huus van de Taol houdt zich zeer op de vlakte wie er achter het comité zitten. ,,Dat is topgeheim’’, lacht hij.

Waardering

,,Maar ik zou het zeer toejuichen als meer dorpen tweetalige plaatsnamen krijgen. Want waarom heb je bijvoorbeeld de Chopinlaan? Om de waardering te laten blijken voor die componist. Zo kun je ook waardering voor de streektaal tot uiting brengen.’’

Drentse plaatsnamen opschrijven lijkt gemakkelijker gezegd dan gedaan, want de meningen willen nog wel eens uiteenlopen over wat de juiste Drentse plaatsnaam is. Taalkundige Abel Darwinkel, tot voor kort medewerker van ’t Huus, heeft daar al veel onderzoek naar gedaan, wat resulteerde in het boek Op Stee, Drentse en Groningse plaatsnamen verzameld (zie illustratie hieronder).

’t Wold of Runerwold?

Ruinerwold is een dorp waar de inwoners het niet altijd met elkaar eens zijn hoe hun dorp in het Drents heet. Dat komt doordat Drentse plaatsnamen in de tijd wel eens veranderden, schrijft Darwinkel. ’t Wold werd Runerwold bijvoorbeeld. Volgens Darwinkel staat voor de inwoners ook niet vast of je nu ‘Runerwoldse’ bent, ‘Runerwolder’ of Runerwoldiger’. Ook kun je op ’t Wold wonen, in Runerwold of op Runerwold.

Gelukkig is er ook van de streektaal al veel vastgelegd. Zo is er het Woordenboek van Drentse Dialecten en zijn er dialectatlassen. In de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw hebben onderzoekers in meer dan vijftig plaatsen mensen gevraagd hun plaatsnaam in het Drents uit te spreken. Ook de afgelopen jaren is via internet veel van dat soort onderzoek gedaan: in 2013 startte het Huus van de Taol met tweemaandelijkse vragenlijsten, die gemiddeld zo’n 800 mensen invullen. Daarbij is mensen ook gevraagd wat de Drentse naam van hun woonplaats in hun ogen is.

Paais is gek voor Zuid-Drenten

De Drentse plaatsnamen zijn dikwijls alleen in de eigen omgeving goed bekend. ,,Ik weet heel goed dat Odoorn Oring is, maar het is voor mij minder vertrouwd dat Peize Paais is’’, illustreert Jan Germs. Voor dat laatste heeft Darwinkel nog een verklaring: de aai klank is typisch Noord-Drents en die zal een Zuid-Drent niet gauw gebruiken. Die denkt eerder aan Peis.

Hoe dan ook, Nei-Roon op de plaatsnaamborden markeert voor toeristen en dagjesmensen duidelijk dat ze in Drenthe zijn, vindt Piet Luursema. Gezien de ligging van het dorp vlakbij Friesland en Groningen een goede zaak.

Voor die toerist moeten de Nederlandse plaatsnamen wel de norm blijven, vindt Jan Germs. Drenthe moet het voorbeeld van Fryslân niet volgen, waar Zwaagwesteinde nu officieel De Westereen heet. Germs: ,,We moeten niet hebben dat mensen Börk voorbij rijden omdat ze in Westerbork moeten zijn.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.