Bluetooth-uitvinder Jaap Haartsen.

Drentse uitvinder bluetooth: 'Aanpak corona-app is bedroevend'

Bluetooth-uitvinder Jaap Haartsen. Foto: Corné Sparidaens/EPA/AFP

Bluetooth-uitvinder Jaap Haartsen (57) uit Rolde verbaast zich over de grote weerstand tegen een corona-app en de kritiek op het gebruik van zijn eigen technologie daarin. ,,Bluetooth gebruiken om te achterhalen wie in je buurt is geweest, is helemaal niet gek.”

‘Mr. Bluetooth’ heeft zich bewust een tijdje afzijdig gehouden in de hele discussie rond de corona-app die het kabinet enkele weken geleden aankondigde. ,,De hele aanpak van de corona-app is bedroevend’’, vertelt hij. ,,Zowel vanuit het kabinet als hoe de samenleving hiermee omgaat. Een groot mediacircus waarbij zeventien miljoen experts in het weekend hun ‘mening’ mogen geven.”

Haartsen noemt een goede corona-app een ingewikkelde puzzel, die niet binnen enkele weken gelegd kan worden. ,,Dan doe je het vakgebied toch echt tekort. Wat zouden we ervan vinden als de minister tijdens een persconferentie vraagt om met voorstellen voor een vaccin te komen, ja iets met chloroquine erin?” Haartsen ontwikkelde in de jaren negentig de bluetooth-technologie toen hij in dienst was bij het Zweedse Ericsson. De oorspronkelijke patenten, hij heeft er ruim tweehonderd, staan op zijn naam.

Hall of Fame

Inmiddels zit de technologie in ruim dertig miljard apparaten – van smartphones en luidsprekers tot Apples AirPods – en daar komen er jaarlijks ruim vier miljard bij. Het leverde de van oorsprong uit het Overijsselse Hardenberg stammende, maar al sinds tijden in Drenthe wonende, Haartsen in 2015 een plek op in de prestigieuze Amerikaanse National Inventors Hall of Fame, samen met onder anderen Thomas Edison en de gebroeders Wright.

Privégegevens

Volgens Haartsen zou een corona-app absoluut soelaas kunnen bieden. ,,Ik geloof in technologie en hoe die ons leven kan verbeteren.” Tegelijk verbaast hij zich over de grote weerstand. ,,90 procent van de Nederlandse bevolking downloadt de app van Twitter, Facebook of WhatsApp, waarbij ze hun privégegevens zonder meer delen. Hun hele doopceel is dan bij Google en Facebook bekend. Als mensen vervolgens een app moeten downloaden waardoor we weer naar buiten kunnen, dan is de wereld te klein.”

Eén van de voorname kritiekpunten rond een corona-app betreft zijn eigen bluetooth-technologie. Zo stelde computerwetenschapper Maarten van Steen vorige week tegenover de Tweede Kamer dat bluetooth te veel beperkingen kent: contactmomenten met coronapatiënten zijn vrijwel onmogelijk goed te registreren. Hoogleraar en huisarts Niels Chavannes stelde dat bluetooth ook ‘de grasmaaiende buurman aan de andere kant van de schutting’ kan registreren. Dan geeft de app dus een vals alarm, want er is geen besmettingsgevaar.

Bereik

Haartsen is het slechts gedeeltelijk met de kritiek eens. ,,Bluetooth gebruiken om te achterhalen of er een coronapatiënt in je buurt is geweest, is helemaal niet gek.” Hij begint een klein technisch college. ,,Met bluetooth kun je bijhouden wie er binnen radiobereik is geweest. Bereik wordt bepaald door het zendvermogen, de ontvangstgevoeligheid, de afstand. Ook of er muren, obstakels of reflectoren zijn, speelt mee. Uit het bereik kun je vervolgens de afstand afleiden.”

Tegelijk is dit nog onvoldoende nauwkeurig, erkent hij. „Binnen de Bluetooth Special Interest-groep, waarin de industrie praat over nieuwe versies en functionaliteiten, werkt men momenteel aan afstandsbepaling, met nauwkeurigheid van ongeveer een meter. Voordat het op grote schaal in telefoons zit, zijn we een aantal jaren verder.”

loading

We hoeven daar echter niet per se op te wachten, meent Haartsen, die alle ontwikkelingen rond zijn bluetooth nog steeds minutieus bijhoudt. ,,Met de huidige afstandsbepaling komt het neer op statistiek. Ja, vals alarm, zoals Chavannes zegt, is absoluut mogelijk. Maar deze situatie treedt ook op als je wél nauwkeurig de afstand kunt meten’’, stelt Haartsen.

Nog steeds kan er een muur tussen de coronapatiënt en de persoon met de corona-app zitten, zoals de grasmaaiende buurman, en is er dus geen gevaar. ,,Dus verwacht niet te veel van nieuwe technologie die wel binnen een paar centimeter nauwkeurig de afstand bepaalt. Deze aspecten zul je altijd mee moeten nemen als je een heel systeem rond de corona-app bouwt.”

Samenwerking

Al met al zou bluetooth volgens Haartsen ‘best eens een goede hulp kunnen zijn om de samenleving weer op de rit te krijgen’. Gebruik is bovendien minder privacygevoelig dan een app op basis van gps-plaatsbepaling. Haartsen heeft zijn hoop gevestigd op de recent aangekondigde samenwerking tussen Apple en Google. De techgiganten willen afstandsbepaling op basis van bluetooth in hun systeemsoftware stoppen en corona-apps op Android en iPhones moeiteloos met elkaar laten communiceren. ,,Dat is een betere aanpak dan wat nu in Nederland gebeurt en wat nogal een hoog amateurgehalte kent.”

En hoe ziet hij de verdere toekomst van de corona-app, waaraan het kabinet werkt?,,Ik vrees dat deze te laat komt om echt te helpen in de strijd tegen het coronavirus, ook als deze binnen afzienbare tijd wordt ontwikkeld. Maar wellicht is hij op tijd voor de volgende variant van het virus. Dan heeft de wetenschappelijke wereld ook wat meer tijd om onderzoek te doen, bijvoorbeeld naar de kans op verkeerde meldingen, voordat de corona-app grootschalig wordt ingezet.”

menu