Na vijf jaar gesteggel wordt de barak uit de Tweede Wereldoorlog op de grond van restaurateur Gerwin Schoonewille alsnog opgeslagen door het Herinneringscentrum Kamp Westerbork tot er een bestemming voor is. Hij heeft gemengde gevoelens: ,,De staat van de barak is door het lange wachten keihard achteruit gegaan.’’

Het regent dat het giet aan de Kremboong in Tiendeveen maandagochtend. Er liggen stalen platen op het gras zodat de heftruck er niet doorheen zakt. Vandaag gaat gebeuren waar Gerwin Schoonewille al vijf jaar om vraagt: de afbraak en opslag van de barak die volgens hem van grote historische waarde is.

loading

Bar ak zou naar De Beetse gaan, dat ging op laatste moment niet door

Toen hij het stuk land kocht en ontdekte dat er een barak uit de Tweede Wereldoorlog op stond, kon hij niet verkroppen dat de barak in de container zou verdwijnen. Mede omdat hij zelf restaurateur is van onder meer twee goederenwagons in voormalig Kamp Westerbork. In 2018 zou de barak van zijn land naar voormalig werkkamp De Beetse in Sellingen gaan, maar dat ging op het laatste moment niet door tot grote frustratie van Schoonewille. Nu de grote dag dan toch is gekomen, is hij er zelf niet bij. Hij verhuisde onlangs en het stuk land met de boerderij staat te koop. Op Funda staat dat het perceel leeg wordt opgeleverd: ‘De barak wordt geruimd.’ Na vijf jaar strijd staat er vandaag dan toch nog een heel team om de barak zorgvuldig af te breken en op te slaan. Toeval?

,,Je zou kunnen denken dat het door de verkoop komt dat wij hier nu zijn’’, zegt Christel Tijenk, hoofd van het kenniscentrum van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. ,,Toch is dat niet zo, dit hadden we ook met de nieuwe eigenaar kunnen regelen. Het heeft even nodig gehad om te beseffen wat voor gebouw dit is. Het papieren spoor liep dood en er was meer onderzoek nodig.’’

Rijksdienstbarak voor manschappen en goederen in Tweede Wereldoorlog

Het blijkt een RAD-Mannschaftsbaracke Type RL IV/3, een rijksdienstbarak voor manschappen en goederen in de Tweede Wereldoorlog. Bouwhistoricus Taco Tel concludeerde dat uit zijn onderzoek. Zo onderzocht hij ook een barak die in Hoogkerk stond. Tijenk: ,,Het klinkt niet zo spannend als een tank uit de oorlog, maar toch zijn zulke barakken waar mensen en goederen in werden ondergebracht van net zo’n groot belang geweest voor de oorlog.’’

Tel was in ieder geval onder de indruk, van zulke barakken zijn er hoogstens nog vijf te vinden. ,,Eindelijk zag ik hier in het echt wat ik van de tekeningen kende.’’ De draairaampjes zijn uniek, die had hij nog niet eerder zo gezien. Ook staan in de barak allerlei stempels op de wanden die corresponderen met de tekening die hij mee heeft van dit type barak. ,,Ze werden zo gemaakt dat ze makkelijk in elkaar te zetten en steeds met 3,3 meter uit te breiden zijn. Door de stempels wist men precies welke wand waar moest komen. Een compleet bouwpakket.’’

‘Bij het demonteren zal iets stuk gaan, dat kan niet anders’

Tel legt de mannen die de barak demonteren uit hoe dit moet, rekening houdend met de lange geschiedenis. ,,Belangrijk is dat je niet gaat breken, maar het uit elkaar schuift en van boven naar onder werkt. Sommige spijkers en schroeven zijn verroest, waardoor het lastiger demonteren is. Daar zal iets stuk gaan, dat kan niet anders.’’

De barak wordt eerst opgeslagen in een loods bij De Punt, zodat er tijd is een nieuwe eigenaar te zoeken. Het Herinneringscentrum wil hem zelf niet hebben, omdat er alleen gebouwen op het terrein geplaatst worden die daar vroeger ook echt hebben gestaan.

De nieuwe eigenaar krijgt de barak gratis, maar moet rekenen op flink wat onderhoud. Het gebouw is door alle jaren heen in slechte staat geraakt en lekt op vier plaatsen. Hele delen zullen daarom niet kunnen worden gerestaureerd. Tijdens de demontage maandag brokkelen stukken rot hout af en komt een deel van het dak naar beneden. Dat is niet meer te redden. Erg voorzichtig lijkt het ook niet te gaan, met de vorkheftruck wordt door de schuur gereden en af en toe schudt de hele barak heen er weer.

‘Het heeft mij verbaasd hoe er met dit stuk cultureel erfgoed is omgegaan’

Schoonewille is blij dat de barak wordt opgehaald, maar hekelt het tijdsverloop: ,,Ik ben erg opgelucht dat hij toch bewaard blijft. Toen ik hem in bezit kreeg was hij in perfecte staat maar door het lange wachten is het keihard achteruit gegaan. Het heeft mij verbaasd hoe men met dit stuk cultureel erfgoed omgaat. Ik moet nog zien of hij echt herplaatst kan worden.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
Midden-Drenthe
Tweede Wereldoorlog