Acteur en theaterproducent Hans Langhout verbouwde zijn huis vorige week tot filmset, waarin de Sint en zijn Pieten zich van werkvertrek naar cadeaukamer konden bewegen.

Scholen en dorpsverenigingen zetten ook in coronatijd alles op alles voor Sinterklaas. Hij mag zoveel niet, maar hij komt tóch, de goede digi-Sint

Acteur en theaterproducent Hans Langhout verbouwde zijn huis vorige week tot filmset, waarin de Sint en zijn Pieten zich van werkvertrek naar cadeaukamer konden bewegen. Foto: Corné Sparidaens

Hij doet geen intocht. Hij gaat niet op bezoek. Maar Sint is niet voor een gat te vangen, de scholen en dorpsverenigingen zetten al hun creativiteit in om ervoor te zorgen dat hij niet stilletjes voorbij zal gaan en Sint zelf is het digitale tijdperk ingestapt. We troffen de Goedheiligman op een strikt geheime locatie in de kop van Drenthe.

,,Derk.’’ Met een groot gebaar opent Sinterklaas zijn grote boek. ,,Derk Tolhuizen’’, mompelt hij door zijn perfect geonduleerde baard, minzaam opkijkend naar zijn met roet besmeurde vriend Piet, die met een zakje pepernoten aan komt draven. Voor ieder kind een zakje. Maar hoeveel noten moeten erin? ,,O ja’’, zegt de grote grijze kindervriend. ,,We mogen niet strooien, hè?’’

Rekenen met Sint

Nee. Hij mag dit jaar zoveel niet, de Sint. ,,Wat een gedoe, hè’’, bast hij in de camera tegenover hem. Die camera is in dit huis − waarvan men fluistert dat het in Paterswolde staat − opgesteld om een filmpje voor basisscholen op te nemen. Een kleine, vierdaagse serie waarin de Sint een aantal rekenopdrachten opgeeft – hoeveel pepernoten moeten er in die zakjes als je geen kind tekort wilt doen? −, kinderen de taalfouten uit de brieven van Piet laat halen en teken- en knutselopdrachten verstrekt. Rekenen met Sint. Taal met Sint. Tekenen met Sint. Zo komt hij toch de klas in, al is het dan niet fysiek.

Sint in het wild

Dit jaar geen intocht en geen schoolbezoek van Sinterklaas. Want de scholen zijn dan wel open, maar samenscholingen van ouders en verzorgers moeten dezer dagen vermeden worden. Scholen, kinderopvangcentra en dorpsverenigingen zoeken naar creatieve alternatieven in deze tijd, die vanaf Sint-Maarten traditiegetrouw bol staat van feestelijke verwachting.

Maar op veel scholen ging de lampionnenshow al niet door. Is de kerstmusical afgeblazen. En blijft de Sint, zoals hij afgelopen weekend verkondigde in het Sinterklaasjournaal , thuis. Slechts heel af en toe zullen we hem in het wild tegenkomen, maar alles in ’t veilige. Zo zal hij rond zijn verjaardag te spotten zijn in het Drentse dorp Elp, waar hij in een open voertuig langsrijdt bij kinderen die hebben aangegeven dat ze dat op prijs stellen. In Winschoten zal hij aanwezig zijn bij een aan hem gewijde viering in de sporthal, waar ruimte zat is om afstand te bewaren, en gaat hij in de week voor zijn verjaardag elke dag even bij een school van de Stichting Openbaar Onderwijs Oost-Groningen (SOOG) op bezoek.

,,Het is zoeken naar oplossingen’’, zegt Jeroen Weeke, directeur van openbare basisschool De Waterlelie in Winschoten. ,,Je wilt het toch groots aanpakken om deze tijd leuk te maken. We hadden andere jaren met kerst een kampvuur met glühwein voor de ouders; dat zit er nu niet in. We hebben ook geen kerstmusical, maar het kerstdiner wordt nu een kerstlunch, zodat de kinderen zonder hun ouders kunnen komen. We laten het allemaal niet ongemerkt voorbijgaan.’’

De Grote Externe

De schoolkinderen van de Stichting Plateau in Assen maakten dit jaar geen lampionnen in de klas. En directeur Bert Dekker is er duidelijk over: Sinterklaas zul je in de kindcentra van Plateau niet aantreffen. Daar worden momenteel geen externe partijen toegelaten, dus ook deze Grote Externe niet. ,,Bij ons ontvangt Sint alleen thuis, via de digitale kanalen. Maar het wordt zeker een feest. Met pakjes, met eten en drinken, en af en toe een Sinterklaashandlanger die uit een kast springt. Er gaat van alles gebeuren.’’

Karig zou hij deze feestmaand niet willen noemen. ,,Ik heb zeven kleinkinderen die het Sinterklaasjournaal vanuit paleis Soestdijk geweldig vinden. Ik denk dat dat voor heel veel kinderen geldt.’’

Liever kerst

Maar als je directeur Teake Venema van christelijke basisschool De Kleine Wereld in het hart zou kijken, was die hele Sint dit jaar lekker in Spanje gebleven en de komende jaren ook, want hij is het feest best wel zat. Zoveel drukte. Zoveel kinderen onrustig tot ver in januari. Hij heeft meer met kerst. ,,We zijn nu met de kerk in overleg of we daar een viering kunnen houden met alle kinderen, en daarvan een film kunnen maken voor de ouders. Die viering vinden we belangrijk, samen naar het verhaal kijken.’’

Ook hij vindt dat je niet teveel met een volwassen-meewarige blik naar deze feestdagen moet kijken. ,,Voor kinderen verandert er niet zoveel, zij gaan elke dag naar school. Ze zijn gewoon blij met wat er nu is. We hebben Sinterklaasfilmpjes opgenomen met voor elke klas een boodschap. Hij heeft ook cadeautjes meegenomen, die door twee van onze stagiaires worden uitgedeeld.’’

Een ding is duidelijk: de coronacrisis heeft de Sint en zijn gevolg in één keer het digitale tijdperk ingesmeten. Nooit eerder manifesteerde hij zich zo vaak online. Sprak hij zo vaak via het beeldscherm.

De krul naar binnen

,,Piet!’’ Met een flexibiliteit die verbazingwekkend genoemd mag worden voor een man van zijn leeftijd, kijkt Sint off-camera even opzij naar de twee Pieten, die overigens een opvallende gelijkenis vertonen met Hendri Dokter en David Otten. En hij zegt, terwijl zijn stem een octaaf stijgt en ineens heel erg lijkt op een gewone mensenstem: ,,Jullie weten toch dat de staf van de krul al-tijd naar binnen gedraaid moet zijn, hè? Een echte Sint heeft de krul naar binnen. En dat zou je dubbel kunnen opvatten, maar dat doen we niet.’’

Een uurtje later, als de laatste scène is opgenomen, de Pieten hun roet hebben weggeveegd en Sint op miraculeuze wijze van de aardbodem is verdwenen, zit acteur Hans Langhout achter koffie met banket. Hij is zo’n man die het geloof in het sprookje van de Sint nooit echt heeft afgezworen. Toen hij als jongen van zijn ouders moest vernemen dat de grote held niet bestond, zei hij beslist: ‘Maar zwarte Piet wel!’

Ontploft nylon

Slechte Sint-impressies zijn hem een doorn in het oog. ,,Sinten met zo’n bult ontploft nylon onder de kin. Sinten op gymschoenen! Met een zichtbaar stukje huid tussen mouw en handschoen en een Piet die de kroeg in is geweest, zodat de kinderen zeggen ‘hij ruikt net als pappa’. Nou, zo’n Piet stuurde ik direct met de boot terug naar huis. Sint en Piet hebben een voorbeeldfunctie. Je speelt dit feest niet voor jezelf, maar voor de kinderen. En je kunt wel een baard op iemand plakken, maar dat maakt je nog geen Sint.’’

Zelf is hij al 30 jaar lang een toegewijd Sint-vertolker, nadat hij als 19-jarige op de toneelacademie in Maastricht eerst met verve de rol van Hoofdpiet had gespeeld. ,,Maar op zeker moment was de Sint ziek, of ik wilde invallen. Ik dacht eerst, dat kan ik nooit. Maar ik deed het en toen was ik hooked . Van alles rollen die ik heb gespeeld, ligt die van de Sint me het meest aan het hart.’’

Geen Sint, geen Sint

Maar hij zag dit jaar, zoals zoveel collega’s, de opdrachten slinken. Andere jaren heeft hij het razend druk; soms drie scholen op een dag en daarna snel naar door naar de bejaarde fans in het zorgcentrum. Maar van de veertien schoolbezoeken bleef er dit jaar niet een over. En ook de zes voorstellingen van Tante houdt niet van Sinterklaas , gemaakt door Hans Langhout Theaterproducties, werden afgeblazen. ,,Geen Sint, was alles wat ik hoorde dit jaar. Geen Sint, geen Sint. Wat jámmer, dacht ik, maar kunnen we dan geen filmpjes maken?’’

Dus verbouwde Langhout zijn huis vorige week tot filmset, waarin de Sint en zijn Pieten zich van werkvertrek naar cadeaukamer konden bewegen, gadegeslagen door zijn man Jacques, die net als ieder jaar weer moest constateren dat het ‘gewoon eng’ was, Hans als Sint. ,,Die stem, die houding… hij wordt ook strenger als Sint. Een autoriteit. Ze vragen me wel eens: uw man speelt toch voor Sinterklaas? Dan zeg ik: nee. Hij ís het.’’ Zelfs Langhouts vader herkende vroeger zijn tot goedheiligman getransformeerde zoon niet.

Feest oprekken

En nu, na twee hele dagen filmen, zijn de opnamen van de vierdelige educatieve miniserie voltooid. Scholen die geïnteresseerd zijn, kunnen iedere dag een linkje krijgen, waarna de Sint tussen 1 en 5 december dagelijks de kinderschare toespreekt vanaf het grote witte bord voor de klas. Vooral op 5 december is dat handig, denkt Langhout. ,,Zo kun je het Sinterklaasfeest toch wat meer oprekken, in plaats van dat er gewoon cadeaus liggen in de klas.’’

Flexibiliteit, uw naam is Sinterklaas. Vorig jaar werkte Langhout nog met een zwart geschminkte én een roetveegpiet, dit jaar kreeg Zwarte Piet de zak. Wel jammer, zegt hij, voor de Pieten-met-kleur met wie hij zo vaak heeft gewerkt, en die nu niet meer kunnen meedoen. Vinden ze jammer. Vindt hij jammer. Maar het moet, want de tijden veranderen. Als het sprookje maar overeind blijft, zegt hij. En als de Sint online moet, so be it .

Digi-Sint is nog altijd beter dan helemaal geen Sint.

loading

menu