Fotoserie: Uniek kijkje in het huis van de kampcommandant van Westerbork

Woning kampcommandant Gemmeker, Westerbork. Foto: Iris Verhoeven

Het groene huis met een glazen kap over zich heen op het voormalige kamp Westerbork is niet te missen. De woning van kampcommandant Albert Gemmeker is vanwege de slechte staat niet toegankelijk voor het publiek. Fotograaf en journalist Iris Verhoeven mocht toch een kijkje nemen.

Het groene huis met een glazen stolp is niet te missen. De woning van kampcommandant Albert Gemmeker is sinds 2010 in het bezit van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Bezoekers staan tegen het glas aangedrukt en proberen zo een glimp van het interieur te zien. Vanwege de slechte staat mag het publiek de commandantswoning niet in, en dat gaat ook niet gebeuren.

loading  

Voorkomen dat de woning aftakelt

Gerwin Schoonewille is al twee jaar bezig de woning te consolideren. ,,Consolideren betekent dat je voorkomt dat het aftakelt’’, zegt Schoonewille. Zijn bedrijf (Schoonewille Bouw & Restauratie) heeft de taak gekregen het laatste stukje kampgeschiedenis van Westerbork te bewaren.

loading  

,,Als wij een maand later met de werkzaamheden waren begonnen, dan was het huis ingestort’’, zegt Schoonewille. Via de achterdeur stapt hij het huis binnen.

loading  

De woning werd in 1939 gebouwd door de Rijksgebouwendienst, toen het kamp begon als Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork. Er werden Joodse vluchtelingen uit Duitsland opgevangen. In 1942 werd Westerbork onder de Duitse bezetting een doorgangskamp. Kampcommandant Albert Konrad Gemmeker nam bezit van de woning.

loading  

Het huis werd ooit gebouwd als een tijdelijke woning. ,,Voor een tijdelijke woning was het erg een erg luxe huis. Het had zijn eigen rioleringssysteem, warm en koud water, een apart toilet, een verwarming en een lampjessysteem voor de bedienden.’’

loading

Nare feesten

Via de hal loopt Schoonewille naar de woonkamer en de zitkamer. ,,In de huis zijn nogal wat nare feesten gehouden door de kampcommandant.’’ Nu zijn beide kamers leeg en hangen stukken plafond los. Schoonewille en zijn mannen proberen het huis zoveel mogelijk in originele staat te houden. ,,Alleen de delen die te slecht zijn om te bewaren worden vervangen.’’

loading  

Het is een bijzondere klus voor Schoonewille. ,,Elk huis heeft een ziel en verhaal.’’ Als we in de badkamer staan, valt er een korte stilte. Schoonewille kijkt naar het bad en zegt: ,,Als Gemmeker in bad lag, kon hij uitkijken op het kampterrein.’’

loading  

Na de oorlog werd de woning vanaf 1949 bewoond door kolonel Van der Speck Obreen, die eind jaren ‘40 uit Nederlands-Indië repatrieerde. Alle andere kampgebouwen moesten worden afgebroken. Het pand werd 58 jaar bewoond door leden van deze familie.

Als laatste woonde de dochter van de kolonel, Hanneke, in de woning. Zij leefde een teruggetrokken bestaan en werd 'het bosvrouwtje' genoemd. Veel aan onderhoud heeft ze niet gedaan. In 2007 overleed ze.

loading  

Een treurig gezicht

,,De spullen die in het huis stonden, ook nog uit de tijd van Gemmeker, zijn nooit aan het herinneringscentrum geschonken. Toen ik de woning binnentrad, was er bijna niets meer over. Kasten waren weg, overal lagen spullen verspreid, er waren dikke lagen stof en vuil en de vensterbanken stonden vol met dode planten’’, zegt Schoonewille.

Een treurig gezicht was het. Waarschijnlijk heeft de familie van de vrouw de spullen meegenomen.

loading  

Schoonewille trekt de deur achter zich dicht. Nog minstens een maand is hij bezig met het consolideren van de woning. Wanneer hij buiten de glazen omheining is, ziet hij verschillende bezoekers tegen het glas aan staan. ,,Waar kunnen we de foto's bekijken? We zijn heel benieuwd hoe er de woning ervan binnenuit ziet’’, zegt een vrouwelijke bezoeker.

loading  

Het herinneringscentrum is van plan een virtuele reconstructie van de commandantswoning te maken. De komende jaren wordt het huis zo in beeld gebracht, dat het lijkt alsof de bezoeker er zelf doorheen loopt. Maar echt binnen in de woning lopen, dat gaat niet gebeuren.

loading

Deze foto's mogen niet worden gebruikt door derden. Copyright Dagblad van het Noorden en Herinneringscentrum Kamp Westerbork.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe