Gamen is in coronatijd nog populairder geworden. Jongeren vinden in spellen spanning, vrienden en status. Soms gaat er zoveel van af hangen dat het een verslaving wordt. Maar wát maakt een game precies verslavend? Twee gezinnen leggen uit hoe zij met hun gamende kinderen omgaan en een deskundige geeft tips over verantwoord gamen.

Het gezin Zandman uit Groningen

Nils 15 jaar speelt : Forza Horizon 4, Fortnite, Titanfall 2

Ivor (12) speelt: Roblox, Minecraft, Overwatch

Vader Leon speelt: Assassin’s Creed, Firewatch, STAR WARS Jedi: Fallen Order

Samen spelen ze : Rocket League en Call of Duty

Schietspelletjes, autoracespelletjes, strategische games, wat doen ze eigenlijk niet in huize Zandman? De kinderen van Leon Zandman uit Groningen gamen al vanaf de kleuterschool, en dat hebben ze niet van een vreemde. Zandman is zelf ook een gamer. ,,Ik ben aan de ene kant blij dat mijn kids het leuk vinden, met ze gamen is ook leuk. Aan de andere kant maak ik me wel eens zorgen over de tijd die ze achter het scherm spenderen.’’

Hij heeft het geprobeerd, het beperken van de schermtijd, maar in de loop van de jaren houden zijn kinderen zich er steeds minder aan. ,,Het was per dag een uurtje gamen, dat werd al snel twee of drie uur. Nu zitten ze op zaterdag ook wel eens zes uur achter dat ding. Soms moet ik ze er wel achter weg schoppen, want ze kunnen anders oneindig doorgaan.’’

loading

Zijn kinderen zijn niet enthousiast als hij de gametijd inperkt. ,,Het is niet zo dat gamen gelijk staat aan niet sociaal zijn, het sociale leven van kinderen en volwassenen speelt zich ook voor een groot deel online af. Maar er is ook een hele wereld buiten. Dus natuurlijk zeg ik: kom op, ding uit en naar buiten. Daar heb ik soms onenigheid met ze over.’’

Toch ziet hij ook voordelen aan het gamen, die hij zelf ook ervaart. ,,Je traint je behendigheid en reactiesnelheid. Met puzzelspelletjes waar je dingetjes moet oplossen leer je ook weer bepaalde vaardigheid. Zoals onder druk presteren. Plus dat het vermaak is natuurlijk.’’


loading

Het gezin Bos uit Assen

Daniël (11) speelt : Apex Legends, Clash of Clans

Thomas (7) speelt : Brawl Stars, Fortnite

De zoons van Marleen Bos uit Assen zijn jong (11 en 7) , maar toch al een aantal jaren aan het gamen. Dat begon niet thuis, maar bij vriendjes. ,,We hadden zelf geen PlayStation, maar dan zat de oudste halve dagen bij de buren om te gamen. Dat vonden we asociaal en dus hebben we zelf een PlayStation gekocht.’’

Regels zijn er wel, al veranderen ze regelmatig. De regel dat de jongens elke dag een uur mochten gamen na het huiswerk, bleek niet te werken. ,,De oudste raffelde zijn huiswerk af om te kunnen gamen. Ik heb toen gevraagd hoe we dat konden oplossen. Ze stelden zelf voor om niet meer doordeweeks te gamen, maar dan wilden ze in het weekend twee uur per dag gamen. Die regel hebben we nu nog steeds, maar ik merk dat niet door de week gamen wel moeilijk voor ze is.’’

En als ze dan aan het gamen zijn, lijkt de klokkijkles ineens vergeten, vertelt Bos. ,,Ik moet ze er echt vandaan trekken. ‘Nog even een potje afmaken’, zeggen ze dan. Ik ben wel een beetje een softie hoor, maar als je het hen vraagt zullen ze zeggen dat ze me streng vinden.’’

Zo kijkt ze wel strikt naar de leeftijdsgrens op spelletjes. ,,Die leeftijdsgrens van 18 jaar zal er niet voor niets op staan. Ik wil niet dat ze te bloedige spelletjes doen. Maar dan doen ze het soms alsnog bij vriendjes.’’ Zorgen heeft ze af en toe over de gamewereld van haar zoons. ,,Het is niet alleen het gamen, ze kijken dan ook YouTube en zoeken van alles op. Zoals bijvoorbeeld filmpjes over gewelddadige spelletjes die ze niet mogen spelen. Zo zien ze die beelden alsnog.’’

Haar kinderen doen ook online games, waarin ze in principe met iedereen in de wereld in contact kunnen komen. ,,Ik heb een gesprek met ze gehad over dat mensen zich soms als iemand anders voor doen. Meestal spelen ze alleen met vriendjes van wie ze de gebruikersnaam hebben. Het heeft ook voordelen, mijn oudste gamet met een Duits kind. Ik hoor hem dan in het Engels overleggen, dat vind ik heel grappig en het is ook goed voor zijn talen.’’

loading

Gameverslaving: kinderen die met een mes achter moeder aan komen

Jeroen Lemmens is gameonderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn onderzoek naar gameverslaving bevroeg hij 2400 gamers in de leeftijd van 13-40 jaar. Daarvan had ongeveer vijf procent een echte gameverslaving. ,,De grootste groep daarvan was niet de jongste groep, maar tussen de 21 en de 30 jaar.’’ Lemmens vermoedt dat bij die groep de eerste signalen van verslaving zich op jongere leeftijd (13-20) aftekenen. Bij het verlies van toezicht, zoals wanneer iemand op zichzelf gaat wonen, ontpopt het tot een echte verslaving.

Van een gameverslaving wordt gesproken als iemand obsessief, compulsief en problematisch bezig is met gamen. Kort gezegd is het pas een verslaving als iemand nergens ander meer aan kan denken, niet kan stoppen met gamen als dat wel zou moeten en er problemen door krijgt.

,,We zien dat het bijna uitsluitend jongens zijn die een gameverslaving oplopen. En dan met name jongens die eenzamer zijn, minder sociaal begaafd zijn en een lager zelfbeeld hebben. Die vinden iets in de games dat ze in het echt missen.’’

Dat wat ze missen: een community en status. Daar liggen met name de online games als risico op de loer. Online spelen gamers samen met elkaar, kunnen ze meer status krijgen als ze goed spelen en veel voor het team doen. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld de online varianten van Call of Duty, Fortnite en World of Warcraft.

loading

Het tweede verslavende element dat steeds meer voorkomt in online spellen zijn de ‘loot boxes’. Een virtuele schatkist die je in het spel met echt geld kunt kopen, maar waarvan je niet weet wat er in zit. De ene keer is het heel bijzonder, de andere keer is het ‘gewoon’ leuk. Het heeft een groot verrassingselement. In het voetbalspel Fifa zijn de loot boxes het grootste verdienmodel.

Lemmens legt uit: ,,Stel je voor je koopt een box in een voetbalspel, en ineens kun je daardoor met het personage ‘Cruijff’ uit 1979 spelen. Dat geeft een enorme dopaminepiek. Die keer daarna zit er in de loot box helemaal niet zoiets bijzonders, maar blijf je naar die piek verlangen. De loot boxes in games is waar een gameverslaving veel overeenkomsten krijgt met een gokverslaving.’’ Nederland heeft onlangs de loot boxes of ‘packs’ in EA-games verboden. De fabrikanten moeten een dwangsom betalen als ze toch loot boxes blijven gebruiken in de games. ,,Maar die dwangsom is dan weer zo laag dat het de vraag is of die fabrikanten zich eraan gaan houden. Ze verdienen zo veel met de boxes dat het wel uit kan.’’

De gevolgen van een gameverslaving zijn groot. Vaak leidt het tot nog meer eenzaamheid, het gevoel waardoor de gameverslaving ook begonnen is. ,,En het geeft ook aanleiding tot agressie. Altijd komen de schrijnende verhalen weer terug van moeders die worden uitgescholden of aangevallen met een mes door hun eigen kind.’’

Lemmens vindt niet dat gamen slecht is. ,,Een gameverslaving wel, maar gamen is goed en leuk. Spelen is goed, of dat nou op een computer is of in het echt. Je leert met verlies en winst omgaan op een sociale manier bijvoorbeeld.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
Tech
Gaming
Coronavirus