Door middel van een krantenbericht probeerde de politie erachter te komen of de verdachte inderdaad de dader was van de mishandeling en beroving van een prostituee.  Foto: Archief DvhN

Groningse politie verspreidt nepnieuws

Door middel van een krantenbericht probeerde de politie erachter te komen of de verdachte inderdaad de dader was van de mishandeling en beroving van een prostituee. Foto: Archief DvhN

De politie heeft valse informatie ('nepnieuws') verspreid om bewijs te verzamelen in een onderzoek in een geweldsmisdrijf. Deze krant trapte erin.

Doel van de politie was om een verdachte met een krantenbericht onder druk te zetten. Het tv-programma Opsporing Verzocht deed mee aan deze ‘ruisstrategie’.

Is het zo gegaan? Het Openbaar Ministerie zegt van niet. Dat wil zeggen, niet helemaal. Een woordvoerder van Opsporing Verzocht (AvroTros) zegt dat politie en justitie bepalen welke zaken worden behandeld en op welke wijze dat gebeurt. ,,Wij niet.’’

DNA

De feiten. In oktober 2008 wordt een 21-jarige prostituee zwaar mishandeld en bestolen van haar geld. De dader: vrijwel zeker de laatste klant. Van die klant vist de politie het condoom uit de prullenbak. Omdat het condoom – in een tissue – bovenop ligt, is de veronderstelling dat dat van de laatste klant is geweest. Zo kan van de vermoedelijke dader een DNA-profiel worden verkregen. Andere condooms in de prullenbak zijn niet onderzocht. De vrouw heeft die avond zeven klanten.

Het daderprofiel van de mogelijk laatste klant belandt in de DNA-databank, maar een match levert dat niet op. Tot 2015, zeven jaar later. In dat jaar wordt de dan 27-jarige Dennis J. uit Groningen veroordeeld voor een beroving van een maaltijdbezorger. Vanwege die veroordeling moet hij DNA afstaan. Dat leidt in 2016 wel tot een match. Dennis J. is de man van het condoom.

Het maakt hem verdacht, maar is hij ook de dader? Het DNA-spoor brengt hem bij de prostituee, maar bewijst niet dat hij haar ook heeft mishandeld en beroofd. Er is meer bewijs nodig. Er wordt een list verzonnen: de ruisstrategie. De ‘ruis’ zal, zo is de hoop, de verdachte bewegen iets te doen waardoor hij door de mand valt.

Nieuwsbericht

De politie verstrekt onder regie van het Openbaar Ministerie informatie aan de krant met de bedoeling dat dit leidt tot een nieuwsbericht. En dat gebeurt. De krant publiceert op 21 november 2016 een bericht waar de vermeende dader niet blij mee zal zijn: ‘Mogelijk doorbraak in mishandelingszaak’. De krant wordt op de deurmat in de (afgesloten) portiek van Dennis J. gelegd, op zo’n manier dat het artikel op pagina 2 goed zichtbaar is. De telefoon en het internet van J. worden vanaf dat moment getapt. Hoe zal hij reageren?

’s Avonds besteedt Opsporing Verzocht aandacht aan de zaak. Niet zoals tijdens de uitzending wordt gesuggereerd om tips te krijgen en nieuwe getuigen te vinden, maar om de dader op te jagen.

De politie ziet (via de internettap) dat Dennis J. uitvoerig gaat googelen op het misdrijf. De taps leveren echter geen belastende informatie op. De politie schakelt over op plan B. Twee undercoveragenten van een speciale landelijke politiedienst brengen een bezoek aan Dennis J., stellen zich voor als familieleden van het slachtoffer, wijzen hem nogmaals op het krantenbericht en adviseren hem naar de politie te gaan om daar de waarheid te vertellen. Doet hij dat niet, dan komen ze terug om hem (van drie hoog) uit het raam te gooien.

Dennis J. meldt zich niet en wordt een paar dagen later alsnog aangehouden. Bij het tweede verhoor krijgt hij te horen dat de twee mannen die hem thuis bezochten politiemensen zijn. Dennis J. beroept zich daarna op het zwijgrecht.

Niet misleidend

Het OM vindt niet dat de krant is misleid. Woordvoerster Manon Hoiting: ,,Het betrof een opsporingsbericht dat is verspreid volgens de regels die we daarvoor hebben. Doel van het bericht was het vinden van getuigen. In de slipstream is de ruisstrategie meegenomen.’’

Hoofdredacteur Evert van Dijk van Dagblad van het Noorden spreekt van een kwalijke zaak. ,,Dit schaadt het vertrouwen. Wij zullen nog alerter moeten zijn op wat de politie ons vertelt.’’

De website van Opsporing Verzocht vermeldt dat de zaak is opgelost en dat mede door tips van kijkers een verdachte is aangehouden. Tegen Dennis J. is vijf jaar cel geeïst. Advocaat Erik de Mare die J. bijstaat laat weten dat tegen de undercoveragenten aangifte wordt gedaan wegens bedreiging met de dood.

menu