FOTO ARCHIEF DVHN

Het einde van een tijdperk: Theater de Muzeval in Emmen maakt zich op voor slotavond

FOTO ARCHIEF DVHN

In Emmen wordt zaterdagavond met een slotfeest afscheid genomen van theater De Muzeval. Het zorgt ongetwijfeld bij menigeen voor wat weemoed, maar onverwacht is het zeker niet. Al sinds de jaren zeventig wordt er over nieuwbouw gepraat.

In 1997 ging in Emmen een fors deel van het pand van de toenmalige Gemeentelijke Scholen Gemeenschap in vlammen op. Het pal daarnaast gelegen theater De Muzeval kwam er redelijk goed van af met alleen wat water- en rookschade. Toch waren er in Emmen mensen die graag hadden gezien dat ook de schouwburg ten prooi was gevallen aan de vuurzee.

Want dan was de gemeente Emmen wel gedwongen om vaart te maken met plannen voor de bouw van een nieuw theater. Al sinds de jaren zeventig werd daarover gesproken, maar verder dan het maken van nota’s, discussiestukken en rapporten kwam Emmen niet.

Schot in de zaak
Dat bleef zo na de brand van 1997. Geldgebrek en een schrijnend gebrek aan voortvarendheid bij de plaatselijke politiek smoorden alle goedbedoelde initiatieven en plannen in de kiem. In 2006 kwam er eindelijk schot in de zaak. Na de gemeenteraadsverkiezingen van dat jaar kreeg burgemeester Cees Bijl het project ‘nieuw theater’ in zijn portefeuille. Nog geen jaar later werd het plan ‘Zoo-theater op de es’ gepresenteerd: een schouwburg bij de dan nog te bouwen nieuwe dierentuin aan de westkant van de Hondsrugweg. In oktober dit jaar gaat het nieuwe theater officieel open. Voor De Muzeval valt zaterdagavond voorgoed het doek.

Dick Wumkes
De historie van het Emmer theater is onlosmakelijk verbonden met die van het Gemeentelijk Lyceum, later Gemeentelijke Scholen Gemeenschap genoemd. Het was toenmalig rector Dick Wumkes die de boel eind jaren veertig in beweging bracht. Hij liet naast zijn school een aula bouwen en zorgde er eigenhandig voor dat daar tal van culturele activiteiten werden gehouden. Zijn invloed was groot, ook omdat Wumkes zeer goed overweg kon met burgemeester Gaarlandt. Er werd wel eens gezegd dat in Emmen de afkorting B en W niet stond voor burgemeester en wethouders, maar burgemeester en Wumkes.

Piepzaktheater
In 1953 maakte de aula plaats voor een concertzaal/schouwburg, die door toenmalig minister en de latere premier Jo Cals werd geopend. Speciaal voor de voorstellingen in de zomerperiode verrees er een openluchttheater. In de jaren zestig volgde de bouw van een foyer en het zogeheten Piepzaktheater. Eind jater zestig legde rector Wumkes zijn nevenfunctie als schouwburgdirecteur neer. Zijn opvolger was de flamboyante Sjouke Zijlstra, leraar aardrijkskunde op de school van Wumkes. Zijlstra, die samen met Seth Gaaikema zijn sporen had verdiend bij het Gronings Studentencabaret, werd de man die Zuidoost-Drenthe kennis liet maken met tal van experimentele en bijzondere voorstellingen. In 1968 kwam de naam De Muzeval op de gevel.

Knip- en plakwerk
In het decennium daarna kwam voor het eerst nieuwbouw ter sprake. Gerrit Nijhuis, die in 1976 als bedrijfsleider naast Zijlstra werd gezet, kreeg de taak om hiervoor plannen te ontwikkelen. Tot uitvoering kwam het evenwel niet en zo kreeg Emmen steeds meer een theater dat niet meer paste bij de moderne tijd. Met knip- en plakwerk werd het verouderde en energieslurpende gebouw in de benen gehouden, de laatste grootschalige renovatie was in 1985. Een toneeltoren heeft het gebouw nooit gehad, waardoor grote producties met veel decorwisselingen Emmen sowieso altijd al passeerden.

Weemoed
De bouw van een nieuwe dierentuin bood uiteindelijk kansen die wél werden gepakt. Het nieuwe Atlas Theater op het veelgeprezen nieuwe Raadhuisplein zorgt voor meer mogelijkheden, nieuw elan en naar verwachting van menigeen ook een toename van het aantal bezoekers. Natuurlijk is er vanavond weemoed, als er afscheid wordt genomen van De Muzeval. Er komt een eind aan ruim zestig jaar theatergeschiedenis op de plek tegenover het Scheper Ziekenhuis. De gemeente Emmen laat weten dat het de bedoeling is dat het gebouw wordt gesloopt, al moet het officiële collegebesluit nog worden genomen.

In het Atlas Theater gaat voor Emmen weer een nieuwe wereld open.

Alex Klaasen (39) uit Amsterdam, acteur/zanger/cabaretier
,,Ik heb naast De Muzeval op school gezeten, op het GSG. Het schoolgebouw zat aan het theater vast. Er zat echt een deur in, bij de garderobe, die naar de schouwburg leidde. Spannend vond ik dat. Dat was de plek waar ik eigenlijk wilde zitten, in plaats van op school.

Tijdens mijn eindexamenjaar stond ik voor het eerst op het podium in De Muzeval. Ik kreeg de hoofdrol in een bewerking van Faust, dat werd gespeeld door het schoolorkest onder leiding van muziekdocent Peke Dijkema. Repetities probeerde ik altijd zo te plannen dat ze onder de gymles vielen; dan hoefde ik daar niet naartoe.

Wij verhuisden op mijn veertiende vanuit Brabant naar Emmen. Ik heb er uiteindelijk vier jaar gewoond. Het was geen vrolijke periode; de cultuur in Brabant was zó anders dan die in Emmen. Maar ik heb wél warme herinneringen aan alles wat met zang, dans en muziek te maken heeft. Ik heb veel geleerd op het GSG, waar ik muziek als eindexamenvak deed.

Later ben ik heel vaak in het Emmer theater teruggeweest. Een trip to memory lane, met zoveel herinneringen. Altijd was er wel weer iemand die ik van vroeger kende: een oude buurvrouw, een oud-klasgenoot of een kind waar ik vroeger op had gepast.

Op een gegeven moment was de school weg. Afgebrand. Dat straks ook De Muzeval is verdwenen, is jammer. Het voelt een beetje raar dat zowel school als theater er dan niet meer is. Het is toch het plein waar ik vier jaar heb rondgelopen en het theater waar ik mijn eerste stappen als artiest heb gezet. Maar er moest wel wat gebeuren, zoals met zoveel theaters.’’

Corry Zijlstra uit Emmen, echtgenote oud-directeur de Muzeval
,,Ik ben een beetje verdrietig. Ik was verknocht aan De Muzeval. Ik ging soms wel vijf keer per week naar het theater. Mijn man, hij is twaalf jaar geleden helaas overleden, was in staat om alles naar Emmen te halen. Die gave had hij. Hij was cultureel adviseur van de gemeente en theaterdirecteur. Hij kreeg zelfs de beroemde Russische componist Chatsjatoerjan, bekend van de Sabeldans , naar De Muzeval. Als hij hoorde dat zo iemand op wereldtournee ging en ook naar Amsterdam kwam, dan belde hij. ,,Ik zorg voor een uitverkochte zaal’’, zei hij dan. En het lukte.

Uitverkocht was het natuurlijk niet altijd, maar mijn man kreeg de zaal wel goed vol. Hij verstrekte wachtwoorden en wie het woord kende, mocht gratis naar binnen. Dat kon allemaal nog in die tijd. Het draaide om het artistieke en er was meer budget dan tegenwoordig. Ik heb zoveel prachtige, bijzondere voorstellingen gezien. Een van de mooiste herinneringen die ik heb, is toen pianist Reinbert de Leeuw in het Piepzak-theater de muziek van Satie (een Franse componist, red.) begon te spelen en alle vogels begonnen mee te zingen. Je hoorde dat door de glazen koepel heen. Zoiets vergeet je nooit weer.

De naam De Muzeval komt van mij. De Muzeval als knieval voor de muzen en de plek waar je de muzen vangt. Er was een wedstrijd en de jury koos mijn naam. Mijn man vroeg of ik het erg vond als de prijs naar een ander zou gaan. Omdat ik zijn vrouw was zou men kunnen denken dat ik een streepje voor had. Natuurlijk vond ik dat geen probleem. De prijs ging toen naar een mevrouw die De Muzenhof had bedacht.

Vanavond ga ik nog naar de grande finale en dan is het afgelopen. Wat blijft, is het gevoel van verlies. Afscheid is altijd moeilijk. Maar ik heb genoten, al die jaren.’’

Daniël Lohues (45) uit Erica, zanger/muzikant
,,Ik ben geboren op nog geen kilometer afstand van De Muzeval. In Emmerhout, waar mijn ouders woonden. Dat maakt een optreden daar extra bijzonder voor mij. Het staat heel dichtbij allemaal: de mensen en zo.

In 1988 stond ik voor het eerst in De Muzeval met The Bedrock Shuffle, op het festival Emmense Nieuwe. Helemaal te gek was dat! Toevallig waren er enkele leden van The Charlies, die mijn gitaarsolo hoorden en heel hard mijn naam gingen roepen. Ze waren fan van mij geworden en vroegen of ik bij hen wilde komen spelen. Ik ben toen naar Utrecht verhuisd. Later, met Skik, hebben we De Muzeval meerdere keren afgehuurd. Een deel van de clip van Hoe kan dat nou? is er nog opgenomen. Over herinneringen gesproken, ik heb nog een mooie van de periode toen Skik net doorbrak. We werden al wel op Radio 3 gedraaid, maar hier in de buurt waren we nog niet zo heel bekend. De Dijk had via via onze eerste plaat te pakken gekregen en vroeg of ik in De Muzeval een nummer mee wilde spelen. Een van onze eigen nummers ook nog. Dat was super.

Ik heb ook vaak met Harry (Muskee, red.), van Cuby, in Emmen gespeeld. Dan zei hij: ‘Ga jij maar tussen de coulissen zitten en stem je gitaar; ik roep je wel als ik je nodig heb’. Zoveel mooie herinneringen... Ik vond De Muzeval een heel mooi theater, met een mooie sfeer. Maar ja, alles gaat voorbij. Vorige week stond ik er voor de laatste keer. Ik heb nog een selfie gemaakt met het publiek.

De Muzeval is een traditie die je eigenlijk niet kwijt wilt. Maar moet je kijken wat we ervoor terug krijgen. Een theater met de modernste technieken, waarvan je nu al weet dat het super gaat klinken. En het ziet er ook nog eens fantastisch uit. Te gek dat dit kan in Emmen. Ik ben echt trots op het nieuwe theater. Ik ben de eerste die er optreedt, op 25 juni. Het wordt mijn laatste voorstelling van deze tournee en hun eerste.’’

menu