Directeur John van Tilborg en enkele andere medewerkers van Inlia brachten in 2016 de Tussenvoorziening in gereedheid.

Hoe maak je vluchtelingen wegwijs in Nederland? Eelde moet hiervoor het landelijk voorbeeld worden

Directeur John van Tilborg en enkele andere medewerkers van Inlia brachten in 2016 de Tussenvoorziening in gereedheid. Foto: Geert Job Sevink

Eelde wordt een landelijk voorbeeld van hoe je vluchtelingen wegwijs maakt in Nederland. Over een half jaar moet de aanpak zoals die in de Tussenvoorziening in Eelde is ontwikkeld, uitgerold worden over Nederland.

Half tien is half tien. Als je op dat tijdstip hebt afgesproken bij de dokter, kun je niet om elf uur nog eens komen aanwaaien. De meeste Nederlanders hoef je dat niet te vertellen, maar als je uit Eritrea komt, ligt dat anders, weet John van Tilborg, directeur van Inlia, de kerkelijke stichting die de Tussenvoorziening bestiert. „In Eritrea spreek je af dat je in de loop van de ochtend langs komt”, vertelt hij.

Niet op de snelweg fietsen

Omgaan met tijd is een van de vele kleine dingen die vluchtelingen moeten leren nadat ze een verblijfsvergunning voor Nederland hebben gekregen. Omgaan met geld ook. Dat je in Nederland fietst, maar niet op de snelweg. Dat de hoop modder voor je huis een tuin moet worden.

Drieëneenhalf jaar geleden besloten de gemeenten Tynaarlo, Noordenveld, Midden-Drenthe, Aa en Hunze en Emmen dat ze vluchtelingen niet in de Nederlandse samenleving willen loslaten zonder dat ze hierop goed zijn voorbereid. Daarom startten ze de Tussenvoorziening in Eelde. Toegelaten vluchtelingen verblijven daar in het pand van de voormalige Dutch Flight Academy en het kost gemiddeld twaalf weken om hun de belangrijkste ‘eigenaardigheden’ van Nederland samenleving bij te brengen.

Rijk met 1000 euro

Als je dat niet goed doet, gaat het geheid mis. Dan zijn ze niet meer welkom bij de dokter of raken ze diep in de schulden. Van Tilborg: „Geef je iemand uit een arm land 1000 euro, dan denkt ‘ie dat hij heel rijk is. Maar als je hier al je rekeningen betaalt, blijft er niet veel van over. Dat oefenen we in Eelde met monopolygeld.”

De Tussenvoorziening ging van start voor maximaal vier jaar. Onlangs is besloten dat de voorziening in elk geval tot 1 juli 2020 blijft bestaan. Het komende half jaar onderzoekt de wetenschappelijke afdeling van het ministerie van Justitie, het WODC, wat precies de meerwaarde van de voorziening is. Het rapport moet uitwijzen of en hoe de werkwijze ook elders toegepast kan worden.

Politie komt alleen koffiedrinken

Voor Van Tilborg en ook voor D66-wethouder Pepijn Vemer van Tynaarlo is die meerwaarde allang duidelijk. „Zoals het hier gaat, moet het gebeuren”, zegt Vemer. „Problemen met de openbare orde zijn er niet, de politie komt er alleen om koffie te drinken”, vult Van Tilborg aan. „Nou, als je door Syriërs wordt ontvangen, krijg je eten, veel eten”, corrigeert Vemer. Maar verder is hij het met Van Tilborg eens.

De Tussenvoorziening telde aanvankelijk 90 plaatsen, dat is na twee jaar teruggebracht tot 70, om meer cursusruimte en dergelijke te creëren. Vluchtelingen die in aanmerking komen voor een woning in een van deze gemeenten, gaan eerst een tijdje naar Eelde. Daar zijn vrijwilligers uit hun toekomstige woonplaats en uit Eelde zelf. Zij helpen met allerlei praktische zaken.

Staatssecretaris kwam langs

Van Tilborg en Vemer willen graag dat de Tussenvoorziening in Eelde blijft. Al hoeft die wat Vemer betreft niet per se in het huidige pand te blijven. „We hebben met de omwonenden afgesproken dat de voorziening er voor vier jaar zou zitten. We moeten met hen opnieuw praten als de voorziening er permanent blijft. En we moeten opnieuw kijken of het gebouw er geschikt voor is. Misschien is er een beter pand te vinden. Dat hoeft ook niet per se in onze gemeente te zijn, als het maar wel in de buurt is.”

Ankie Broekers-Knol, VVD-staatssecretaris voor Asiel en Migratie, bezocht onlangs de Tussenvoorziening. Ze toonde zich onder de indruk van de werkwijze. Maar of dit ook betekent dat de voorziening blijft, dat moeten de onderzoekers op haar ministerie nog uitdokteren.

menu