Paupers op een afbeelding in het nieuwe museum De Proefkolonie.

Hoe woonden de kolonisten? Hoe ging het er destijds op school aan toe? Acteurs brengen je helemaal terug naar 1818!

Paupers op een afbeelding in het nieuwe museum De Proefkolonie. Foto: Archief Marcel Jurian de Jong


Hoe was het om in de Koloniën van Weldadigheid te wonen? En hoe werd er in die tijd, begin negentiende eeuw, precies les gegeven in de schooltjes?

Weldadig Oord wil dat bezoekers van het koloniegebied rond Frederiksoord en Wilhelminaoord aan den lijve laten ondervinden. Dat wil zeggen: over enige tijd, zodra de maatregelen tegen de corona-uitbraak dat toelaten. De stichting, waarin zo’n 80 recreatiebedrijven uit de regio de krachten hebben gebundeld, is al druk bezig met de voorbereidingen.

‘Op bezoek bij de familie Biemans’

Bestuurslid Bob Veldman vertelt dat Weldadig Oord de oude koloniewoning op het terrein van De Koloniehof aan het inrichten is, met meubels en gebruiksvoorwerpen uit de kolonietijd. ,,Toeristen kunnen hier straks zogenaamd op bezoek bij de familie Biemans. Zo heette het eerste paupergezin dat in oktober 1818 in de Koloniën kwam wonen.”

Tot vorig voorjaar was De Koloniehof zo’n 25 jaar lang het museum annex bezoekerscentrum van de Maatschappij van Weldadigheid. Die nam een jaar geleden iets verderop in Frederiksoord haar nieuwe bezoekerscentrum in gebruik: De Proefkolonie.

De Koloniehof, dicht bij de rotonde in het dorp, wordt nu gepacht door Jan Meijer en zijn dochter Annelies. Zij willen van het pand en het terrein eromheen een regionaal bijenexpertisecentrum maken. Jan Meijer runde onder meer al Het Kiemhuis in Wilhelminaoord; hier krijgen mensen die lastig aan een baan komen de kans werkervaring op te doen.

‘Lunch bij de kolonisten’

Voor de oude koloniewoning, achter op het terrein van De Koloniehof, werd nog gezocht naar een passende, nieuwe bestemming.

Veldman, die in het dagelijks leven antieke uurwerken verhandelt in het monumentale, vroegere postkantoor van Frederiksoord, is op voorhand enthousiast over de mogelijkheden die de koloniewoning biedt: ,,Bezoekers zouden er ook iets moeten kunnen eten. ‘Lunch bij de kolonisten’, zoiets. Op hoogtijdagen willen we acteurs inhuren, die zich kleden zoals 200 jaar terug. Allemaal om die tijd weer tot leven te brengen.”

Hij vertelt dat zijn stichting de koloniewoning ‘voor een zacht prijsje’ kan huren van de Maatschappij van Weldadigheid.

Schooltje op terrein Tuinbouwschool

Weldadig Oord is daarnaast bezig om een kolonieschooltje anno 1818 in te richten. Veldman: ,,Op het terrein van de voormalige Tuinbouwschool in Frederiksoord staan een paar monumentale schuren. We hebben van de nieuwe gebruiker (De ZorgZaak uit Hoogeveen, red.) toestemming daar een kolonieschooltje van te maken.” Ook hier zouden acteurs het schoolleven van 200 jaar geleden zo tastbaar mogelijk moeten maken.

Het doet denken aan het bijgebouw van De Koloniehof, dat ook jarenlang was ingericht als een schoolklasje uit het begin van de negentiende eeuw. ,,Vrijwilligers hesen zich in historische kleding. We willen nu een stap verder gaan. Het is, bij het schooltje zowel als de oude koloniewoning, de bedoeling dat acteurs de bezoekers echt de kolonietijd weer laten beleven.”

Volgens Veldman kunnen de koloniewoning en het schooltje een rijke aanvulling zijn op het aanbod in De Proefkolonie. ,,Museumbezoekers zouden een paar euro extra kunnen betalen voor deze ervaringen.”

Verbouw pand en opening restaurant

Ondertussen gaan Jan en Annelies Meijer verder met het omvormen van De Koloniehof tot regionaal bijenexpertisecentrum. Met de gemeente Westerveld zijn ze in gesprek over een noodzakelijke wijziging van het bestemmingsplan. De Meijers willen het pand verbouwen en een restaurant openen. Maar met de huidige horecavergunning mogen ze niet veel meer dan thee schenken en tosti’s bakken. Ook de activiteiten buiten zijn aan beperkingen gebonden.

Het afgelopen jaar zijn in De Koloniehof - de Meijers broeden nog op een nieuwe naam – al wel drie succesvolle imkercursussen gehouden. ,,De basiscursus, een cursus bestuivingsimker en een cursus plantenkennis”, vertelt Jan Meijer, in zijn vrije tijd zelf bijenhouder.

Uit de cursussen is inmiddels de oprichting van afdeling Frederiksoord van Imkers Nederland voortgevloeid.

Natuurvoedingswinkel Bij Els

Vrijdag 5 juni opent in het pand een natuurvoedingswinkel de deur: Bij Els . Het gaat om een voortzetting van Villa Sterrebos , elders in Frederiksoord.

,,De winkel zat tot dusver in de voormalige tramloods en moet daar nu uit. Voor Albert Wissmann een geschikt moment om de zaak over te dragen. Hij heeft het al zo druk met zijn tuinderij en met de markten in Drenthe waar hij verkoopt”, vertelt Els de Clippeleir-Voogt (57), die het stokje nu overneemt. Zij heeft in Villa Sterrebos gewerkt.

menu