Hoge Raad: arts mag euthanasieverzoek bij vergevorderde dementie inwilligen

Foto: ANP

Artsen mogen een euthanasieverzoek inwilligen van mensen die een verzoek om levensbeëindiging bij dementie indienden toen ze nog helder van geest waren en met wie overleg daarover inmiddels niet meer mogelijk is. Zo oordeelt de Hoge Raad in het vraagstuk over euthanasie voor mensen met dementie.

De zaak begon met de vervolging van een verpleeghuisarts die euthanasie had toegepast op een 74-jarige vrouw uit Den Haag die zwaar dement was. Voordat ze zo ziek werd, had ze duidelijk opgeschreven dat ze niet meer zo zou willen leven als het zover kwam. Maar toen de gevreesde situatie een feit werd, kon ze haar wens niet opnieuw bevestigen en gaf ze ook tegenstrijdige signalen. De arts ging uiteindelijk toch over tot euthanasie.

Deze arts, eerder ontslagen van rechtsvervolging omdat ze te goeder trouw had gehandeld, is zelf geen partij meer in de kwestie. Het ging nu om het principe. Het Openbaar Ministerie stapte naar de Hoge Raad om meer duidelijkheid te krijgen over wat geoorloofd is.

Onrust

De kwestie leidde tot veel onrust onder medici. Volgens het Expertisecentrum Euthanasie waren artsen huiveriger geworden om euthanasieverzoeken zelf op te pakken.

Het Expertisecentrum Euthanasie kreeg vorig jaar 3122 euthanasieverzoeken. Dat is 22 procent meer dan in 2018 en ook veel meer dan verwacht, meldt het centrum, dat voorheen Levenseindekliniek heette.

Van de verzoeken om euthanasie werd ongeveer een derde (898) ingewilligd. In 2018 waren dat er 725, ook ongeveer een derde. Het aantal ingewilligde verzoeken met dementie als motivering is opvallend gestegen, zegt het centrum, van 70 naar 96. Twee keer is euthanasie verleend aan wilsonbekwame patiënten.

Zorgvuldig

Volgens de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie zijn alle beoordeelde euthanasieverzoeken (885) zorgvuldig behandeld. Het zijn vooral de complexere hulpvragen die bij het centrum terechtkomen. Huisartsen kunnen vragen om begeleiding als ze twijfelen aan hun bekwaamheid, te weinig ervaring hebben of omdat de problematiek van de patiënt heel ingewikkeld is.

Door de stijgende hulpvraag kampt het Expertisecentrum Euthanasie met een groeiend tekort aan mankracht, zowel artsen als administratief personeel. Vooral het tekort aan psychiaters wordt “verontrustend” genoemd en leidt tot een relatief lange wachttijd bij euthanasietrajecten met psychiatrische problemen als basis.

menu