Huisarts Janette Steendam was een week op Lesbos om vluchtelingen te helpen. ,,Het kan er bij mij niet in dat wij het accepteren dat mensen zo worden behandeld.’’ Foto’s: Janette Steendam

Huisarts uit Emmen rapporteert: 'Opvang van vluchtelingen op Lesbos is mensonterend'

Huisarts Janette Steendam was een week op Lesbos om vluchtelingen te helpen. ,,Het kan er bij mij niet in dat wij het accepteren dat mensen zo worden behandeld.’’ Foto’s: Janette Steendam

Huisarts Janette Steendam uit Emmen heeft vrijwilligerswerk gedaan voor vluchtelingen in een opvangkamp op Lesbos. Het heeft haar diep geraakt.

De 54-jarige Steendam is al achttien jaar lang huisarts in de wijk Bargeres in Emmen. Ze is een week op het Griekse eiland Lesbos geweest. Geen lange periode, maar wel intensief. Ze is vijf dagen terug als zij in de spreekkamer van de huisartsenpraktijk in het Doktershoes in Emmen vertelt over wat de meeste indruk maakte.

‘Ronduit mensonterend’

,,Er is een kamp waar gezinnen met kinderen leven in tentjes van de UNHCR. Ze zitten zonder elektriciteit, sanitair en water. Om de tenten liggen menselijke uitwerpselen en vieze luiers.” De omstandigheden in dat kamp zijn ronduit mensonterend, vindt de huisarts.

,,Het is diep triest. En nu komt de winter eraan. Daar gaat het ook vriezen. De politiek moet iets doen om de opvang op Lesbos te verbeteren. We kunnen die mensen toch niet aan hun lot overlaten? Het is op 3,5 uur vliegen van Nederland. Het lijkt wel de derde wereld. Ik vind dat wij in het rijke Westen dit niet kunnen laten gebeuren. Politici moeten ingrijpen. Misschien ben ik naïef. Het kan er bij mij niet in dat wij het accepteren dat mensen zo worden behandeld.”

Slechtste kamp van Lesbos

De tentjes, waarover Steendam spreekt, staan bij het beruchte kamp in Moria. De voormalige gevangenis is het slechtste kamp van Lesbos. ,,Er wordt gevochten, vrouwen zijn niet veilig en mensen plegen zelfmoord. Hoeveel vluchtelingen er precies zitten, weten ze niet. De schattingen lopen uiteen van zes- tot achtduizend.”

Stichtingen en hulporganisaties proberen de vluchtelingen te helpen. ,,Er zijn heel goede organisaties actief. Ze hebben geen groot kantoor. Al het geld dat ze krijgen, wordt ingezet voor de vluchtelingen.” De Emmer dokter is zelf voor de Stichting Because We Carry naar Lesbos geweest. Die stichting is drie jaar geleden door drie Amsterdamse vrouwen opgericht. De vrouwen wilden blijvend hulp geven. Ze besloten elke week een nieuw team van vrijwilligers naar Lesbos te sturen om het verblijf van mensen op de vlucht iets dragelijker te maken.

Vrijwilliger

Steendam las over de activiteiten van de stichting in een tijdschrift. Ze besloot zich in te schrijven als vrijwilliger. ,,Waarom? Het sprak mij aan. Ik ben dokter geworden om mensen te helpen. Vooraf kun je er geen voorstelling van maken. We waren met een groep van negen mensen. Ik was samen met Ina, een vriendin van mij. Voor vertrek waren ook wel vragen of het wel veilig was voor ons. Als je daar bent, schaam je je dat je daarmee bezig bent geweest.” De teams van Because We Carry zijn actief in een vluchtelingkamp Kara Tepe. ,,Het ligt boven de hoofdstad van Lesbos: Mytilene. Dat is een leuk vakantiedorpje waar je geen enkele vluchteling ziet.”

Aan de vrijwilligers in de teams wordt voor ze gaan gevraagd om geld in te zamelen. Met dat geld worden ontbijtjes gekocht. ,,Iedere ochtend ga je dan met een bolderkar vol met ontbijtjes langs de huisjes met vluchtelingen. Wat je brengt is iets menselijks. Je geeft ze aandacht. Zij willen vaak zelf ook graag praten, Engels leren. Alle kleine beetjes helpen.”

Vluchteling uit Aleppo

Wat diepe indruk maakte op Steendam was het verhaal van een vluchteling uit Aleppo. ,,Hij nam ons mee naar het noorden van het eiland. Daar lag een gigantische berg met reddingsvesten en zwembandjes. Hij vertelde dat hij vlakbij meer dan uur in het water had gelegen met zijn vrouw, kind en schoonmoeder en dat zij niet wisten of ze gered zouden worden.” Van zijn verhaal is ze erg geschrokken. ,,Je ziet wel beelden op de televisie, maar het is anders als je het zelf ziet en hoort.” Steendam is van plan om terug te gaan naar Lesbos. ,,Dan ga ik als dokter. Want er is ook een groot tekort aan medische zorg.”

menu