De toekomst van luchthaven Eelde is ongewis, maar dat geldt voor de hele luchtvaart in Nederland.

Is vliegveld Groningen Airport Eelde een potentiële goudmijn of een bodemloze put?

De toekomst van luchthaven Eelde is ongewis, maar dat geldt voor de hele luchtvaart in Nederland. Foto Groningen Airport Eelde

Ineens hebben sommigen eurotekens in de ogen als het om Groningen Airport Eelde gaat. De luchthaven is op sterven na dood, maar wordt een goudmijn als je er huizen gaat bouwen, zo redeneren raadsleden in Tynaarlo en Assen. Is het allemaal zo simpel?

Assen schrikt er ineens voor terug om de aandelen in de luchthaven te verkopen aan stichting FB Oranjewoud. Waarom is dat?

Het is niet verstandig dat nu te doen, want de luchthavendirectie is nog druk bezig met toekomstscenario’s voor de luchthaven, redeneert het college van B en W. Laten we nog even wachten. Maar diverse raadsfracties, waaronder 50Plus, vinden verkoop van aandelen helemaal geen goed idee. Die wijzen er op dat de grond veel geld waard kan worden als er bijvoorbeeld woningbouw komt. Met die winst dreigt FB Oranjewoud volgens hen aan de haal gaan.

Maar hoe realistisch is het dat de luchthaven een woonwijk wordt?

Op dit moment gewoon niet, maar niemand kan in de toekomst kijken. Groningen Airport Eelde maakt deel uit van de landelijke infrastructuur voor de luchtvaart. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is de baas over de luchthaven. De aandeelhouders (nu de provincies Groningen en Drenthe, de gemeenten Tynaarlo en Assen en FB Oranjewoud, dat de aandelen van de gemeente Groningen overnam) hebben een inspanningsverplichting om de luchthaven open te houden. Tenslotte heeft het Rijk ook de baanverlenging betaald, dat kostte enkele tientallen miljoenen euro’s.

De noordelijke overheden kunnen dan ook niet ‘zomaar’ beslissen om de luchthaven te sluiten, daar gaat het ministerie van I en W vrijwel zeker voor liggen. Met het ministerie valt alleen over een nieuwe invulling te praten als de luchthaven failliet gaat en een doorstart onmogelijk is. Maar dan nog is een wetswijziging noodzakelijk.

Maar is FB Oranjewoud niet in de luchthaven gestapt om er geld mee te verdienen?

Als die stichting geld wil verdienen, kan ze beter in iets anders stappen dan Groningen Airport Eelde. Zelfs al zou de luchthaven sluiten en een andere bestemming krijgen, dan zullen de aandeelhouders het bedrijf GroenLeven uit Heerenveen schadeloos stellen, de exploitant van een groot zonnepark op het luchthaventerrein. Daarvoor moest nog een elektriciteitskabel naar Vierverlaten bij Hoogkerk komen. Een miljoeneninvestering.

FB Oranjewoud is naar eigen zeggen aandeelhouder geworden vanwege de contacten met het bedrijfsleven. De stichting participeert in meerdere bedrijven. Vanwege het netwerk aan contacten hoopt de stichting een bijdrage te leveren aan GAE.

Toch: het ziet er naar uit dat er weinig toekomst is voor de noordelijke luchthaven. Die kan alleen open blijven met veel overheidssteun. Dan kan het toch geen kwaad na te denken over een andere invulling van dat gebied?

Inderdaad: veel lijnvluchten zijn mislukt en door de coronacrisis zijn er nauwelijks vakantievluchten, al is er net weer een nieuwe bestemming naar Scandinavië bij gekomen. Vliegen roept ook maatschappelijke weerstand op omdat vliegtuigen veel CO 2 uitstoten. Maar nog altijd heeft de luchthaven een belangrijke functie voor medische vluchten en lesvluchten. De aanwezigheid van een luchthaven geldt voor bedrijven nog altijd als een belangrijke factor om zich in het Noorden te vestigen, ook al maken ze er weinig gebruik van. Als de luchthaven sluit, dan krijg je deze voorziening nooit meer terug.

Maar hoe ziet de toekomst van de luchthaven er dan uit?

Dat is voor de hele luchtvaart een groot vraagteken. Hoeveel gaan we na de coronacrisis nog vliegen? De luchthavendirectie werkt momenteel hard aan een aantal toekomstscenario’s, waaruit de aandeelhouders moeten kiezen. Deze maand zou dat klaar moeten zijn. Een van de onderzochte opties is dat de luchtmacht de luchthaven vaker gaat gebruiken. Dat stuit op bezwaren van de gemeente Tynaarlo, die overlast vreest voor omwonenden. Daarom is het natuurlijk altijd goed om als gemeenten en provincies een stevige vinger in de pap te houden. De gemeente Groningen is die invloed nu kwijt, wat voor een grote stad niet handig is.

Duidelijk is wel dat de aandeelhouders met het Rijk nog stevige onderhandelingen moeten voeren. Nu draaien zij op voor de verliezen, terwijl de luchthaven dus feitelijk een rijksvoorziening is. Het Rijk zou dan dus meer geld op tafel moeten leggen en bovendien ‘Eelde’ ook een grotere rol moeten geven. Maar vooralsnog moet Eelde zich tevreden stellen met een bescheiden rol , zo bleek onlangs uit de plannen van minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) van Infrastructuur en Waterstaat.

menu