Is het Asser spook uit 1965 weer terug?

De politie is woest, McDonalds zet zijn huisclown op non-actief: de hype rond de horrorclown is compleet. Maar wat voor fenomeen is dit eigenlijk?

Hij droeg een zwarte cape, had lichtgevende ogen en noemde zich Diomedes. Maar in Drenthe stond hij al snel bekend als ‘het spook van Assen’. Het was de herfst van 1965, kinderen durfden nog amper de straat op en het Nieuwsblad van het Noorden schreef er vellen vol over: ‘Assen ziet overal spoken’.

‘Ostension’

Eigenlijk, zegt universitair docent Peter Burger, is de horrorclown de moderne variant van het spook van Assen. ‘Ostension’ noemen onderzoekers als hij zoiets: een volksverhaal dat door iemand als grap wordt nagespeeld, indruk maakt en daarna – via een kluwen van misverstanden, geruchten en angst – uitgroeit tot een hype van jewelste. ,,Het grote verschil is dat je in 1965 alleen de krant en twee tv-kanalen had," zegt Burger. ,,Nu gaat de hype in een halve week de wereld over.’’

Want dat is wat er de voorbije dagen gebeurde. Zondag was de ‘horror-clown’ nog een wonderlijk bericht uit Amerika en Australië, een paar dagen later komen uit Almere, Arnhem, Groesbeek en Oss meldingen van geschminkte mannen met messen of kettingzagen. Woensdag werden inwoners van Borne via de buurtapp gewaarschuwd voor een busje vol clowns dat door het dorp reed. De verhalen zijn blijkbaar zo angstaanjagend dat McDonalds alle optredens van huisclown Ronald McDonald tot nader order heeft opgeschort.

FOTO ANP

Horrorclowns

De hype bestaat niet alleen door de kleine groep mensen die zich daadwerkelijk verkleedt, zegt Burger. ,,Een veel grotere groep mensen plaatst nepberichten op Facebook, doet valse meldingen, of maakt er gewoon online grappen over. En de grote media pikken dat allemaal op, waardoor het zich allemaal razendsnel verspreidt." Wat hem daarbij dit keer vooral opvalt, is de hoeveelheid agressie op internet: ,,Ik zie heel veel berichten als ‘Wanneer ik die clowns zie, rij ik ze dood’. Een deel van het publiek reageert behoorlijk heftig.’’

Mede daarom is de politie inmiddels helemaal klaar met de horrorclowns. De politie Oost-Nederland stopt zelfs met de berichtgeving erover. ,,Omdat deze sneue types vooral aandacht willen, en daar werken wij als politie niet aan mee,’’ zegt politiewoordvoerder Ronald van der Leeden. Aangiftes neemt de politie serieus, maar persvragen worden sinds woensdagmiddag niet meer behandeld.

Hype

Onderzoeker Burger volgt alle berichten intussen met fascinatie (‘Ik denk dat één van mijn studenten binnenkort een scriptie over deze casus kan gaan schrijven’). En hij hoopt dat we ook de lol een beetje kunnen blijven inzien van de hype. Want ach, zegt Burger: zo ging het vijftig jaar geleden in Drenthe ook al. De aanvankelijke ‘prettige spanning’ rond het spook van Assen leidde uiteindelijk tot een tamelijk agressieve klopjacht.

De drie aanstichters – keurige mulo-scholieren, – durfden pas dertig jaar later in de Leeuwarder Courant hun verhaal te doen. ,,We waren van plan onze identiteit bekend te maken bij Willem Duys. Maar dit werd ernstig afgeraden. Toen hebben we het maar zo gelaten.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.