In memoriam: Jans Tabak (70), het historisch geweten van Diever

Jans Tabak was 'het historisch geweten van Diever'. FOTO ARCHIEF DVHN

In Diever is woensdagochtend vroeg Jans Tabak overleden, de misschien wel bekendste inwoner van het dorp. Tabak is 70 jaar geworden.

Tabak was ‘het historisch geweten’ van Diever, vertelt Jan Blaauw. Al sinds de oprichting, precies 25 jaar geleden, was hij zeer actief voor Historische Vereniging Gemeente Diever. Blaauw was zelf al die tijd secretaris en nam onlangs afscheid.

Tabak stond bekend om zijn fotografisch geheugen en gedetailleerde kennis. Hij was nauw betrokken bij de samenstelling van een nog te verschijnen jubileumboek. Hij zat ook in de redactie van verenigingsorgaan Opraekelen , dat de leden vier keer per jaar ‘um de deure’ krijgen. Binnenkort verschijnt het honderdste nummer.

Volgens Blaauw is het overlijden van Tabak ‘een ramp’ voor de vereniging. ,,Hij wist alles, echt alles over het dorp.”

‘Trots dat hij bekende Dievernaar was’

Jans Tabak is boer geweest. Volgens Blaauw heeft hij echter al op vrij jonge leeftijd zijn bedrijf beëindigd. Tabak was gescheiden en laat een dochter na. Sinds elf jaar deelde hij leef en leed met een nieuwe partner.

Tabak vierde in juli in restaurant Villa BlauwHemel, het vroegere De Walhof, uitgebreid zijn 70ste verjaardag. Volgens Geert Meekhof, een vriend, paste zo’n groot feest wel bij Tabak: ,,Hij had talent om dingen te regelen en was er best trots op dat hij een bekende Dievernaar was.”

Tabak was al een aantal jaren ziek. Blaauw: ,,De laatste weken ging het snel bergaf met hem. Hij was opgenomen in het UMCG, maar wilde thuis sterven.” Zijn woning aan de Achterstraat, in het centrum van Diever, is volgens Blaauw de oudste boerderij van heel Diever.

Elke donderdag verzamelen in café De Zandhoek

Tabak worstelde al jaren met zijn gezondheid, bevestigt Meekhof. ,,Tien jaar geleden was het al een keer kantje boord.”

Meekhof vertelt dat hij en andere vrienden steevast eens per week in Tabaks boerderij samenkwamen. ,,Een groepje allerlei. Elke donderdagochtend tussen half tien en twaalf bespraken wij met elkaar de problemen van Diever en de rest van de wereld. En we losten die ook op, haha. Jans, met zijn scherpe oog voor historie, noemde zijn boerderij altijd café De Zandhoek. Het pand schijnt in vroeger jaren een ontmoetingspunt voor het dorp te zijn geweest.”

Tabak was niet alleen binnen de historische vereniging zeer actief. Zo was hij koster van Hervormde Gemeente Diever. Hij verzorgde zo nu en dan diensten in het Drents. Tabak was sinds 1987 nauw betrokken bij de toneelvereniging Diever. Hij verzorgde rondleidingen in het openluchttheater, bekend om de stukken van William Shakespeare die er voor doorgaans uitverkochte arena’s worden opgevoerd. Tabak heeft in het Shakespearetheater ook zelf op het toneel gestaan.

Kinderen laten kennismaken met het Drents

Tabak zette zich in voor project Diever op Dreef , de opknapbeurt van het centrum van het dorp. Hij gaf ook rondleidingen in het OERmuseum aan de Brink. Als voorzitter van het lokale 4 Mei comité bezocht Tabak de Dieverder basisscholen om over de oorlog te vertellen. Hij was verder actief in het plaatselijke organisatiecomité voor de Drentse Fiets4Daagse.

Samen met dorpsgenoot Gea Tiemens liet hij leerlingen van de basisscholen ook kennismaken met de Drentse taol. Donderdagochtend gaat Tiemens, kapster aan huis, op haar Facebook-pagina uitgebreid in op het overlijden van Tabak. Ze schrijft: ‘ Dat hij de 70 ooit zul halen hadden wij jaoren eleden nooit edacht toen hij zo hiel ziek wurde. Jans leefde al hiel wat jaoren in zien reservetied. Hij gaf nooit op…deurgaon. Niet klaegen maor draegen’.

Eind april van dit jaar werd Jans Tabak benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Burgemeester Rikus Jager van de gemeente Westerveld speldde hem het lintje op.

Plan voor uitvaartmuseum in Diever

Najaar 2016 knapten vrijwilligers van Historische Vereniging Gemeente Diever het ongeveer 110 jaar oude, voormalige lijkwagenhuisje op en brachten het terug in originele staat. Tabak beschikte over een particuliere verzameling doodshemden, rouwsieraden en andere uitvaart-parafernalia uit vroeger dagen. Hij wilde daarmee in het lijkwagenhuisje een uitvaartmuseum inrichten. ,,Dat wordt misschien wel het kleinste museum van Nederland”, sprak hij, doelend op de geringe afmetingen van het gebouwtje.

Het museum is er nog altijd niet. Door zijn eigen uitvaart is de kans dat het ooit gerealiseerd wordt er niet groter op geworden.

Maandag wordt Jans Tabak begraven.

menu