Nederland wil van het gas af. Huiseigenaren worden daardoor voor hoge kosten gesteld zoals het aanleggen van zonnepanelen, het installeren van een warmtepomp of het isoleren van de wonng.

Je huis isoleren, een warmtepomp installeren: Wie draait op voor de rekening? ,,Je kunt niet zeggen: je moet van het gas af, maar je mag het allemaal zelf betalen"

Nederland wil van het gas af. Huiseigenaren worden daardoor voor hoge kosten gesteld zoals het aanleggen van zonnepanelen, het installeren van een warmtepomp of het isoleren van de wonng. Foto: Archief DVHN

Je huis isoleren, een dure warmtepomp kopen, zonnepanelen installeren: niemand ontkomt eraan. Wie gaat dat betalen? Gemeenten maken zich zorgen dat hun inwoners hoge kosten voor hun kiezen krijgen.

We leven in tijden van snelle veranderingen. Nog negen jaar, en dan moeten 1,5 miljoen huizen ‘van het gas af’ zijn. Dit heeft heel wat voeten in aarde: er liggen lastige keuzes voor en het gaat veel geld kosten.

Hakken in het zand

Karin Dekker, voor GroenLinks wethouder van Assen, doet als voorzitter van de themagroep Duurzaamheid namens de veertig grootste gemeenten in Nederland haar best de landelijke politiek ervan te overtuigen dat de gemeenten meer hulp van het rijk nodig hebben om de operatie ‘van ‘t gas af’ in goede banen te leiden.

Hoe enthousiast ze gezien haar politieke achtergrond ook is over de energietransitie, ze realiseert zich dat mensen de hakken in het zand zullen zetten als ze voor hogere kosten komen te staan.

Een warmtenet voor een groep woningen of warmtepompen voor individuele huizen, dat is in grote lijnen de keuze waarvoor gemeenten staan. Zo’n warmtenet onttrekt zijn warmte aan grondwater, of een andere vorm van geothermie of aan biogas. Een en ander is afhankelijk van lokale omstandigheden. „En het is natuurlijk altijd goed om zonnepanelen te installeren, als je dak er geschikt voor is”, zegt Dekker.

Isoleer vooral je huis

„Het begint ermee dat het belangrijk is je huis te isoleren”, zegt Dekker. „Want dan heb je straks minder warmte nodig om het bij lage buitentemperaturen behaaglijk te krijgen. Heeft jouw huis energielabel F, dan heb je grondwater van 70 graden Celsius nodig. Is het label B of A, dan volstaat grondwater van 40 graden.”

De gemeente Assen wil graag experimenteren met een methode om het warme grondwater eerst langs oude, minder goed geïsoleerde huizen te laten stromen en dan langs nieuwbouw. Een stadswijk is zo opgebouwd dat dit goed zou kunnen. De gemeente werkt hierbij samen met Vaart Welzijn, om de operatie te combineren met wijkvernieuwing.

Huurders kunnen ervan uitgaan dat de verhuurder de kosten draagt, huizenbezitters moeten de investering zelf betalen. „Je kunt er niet van uitgaan dat huiseigenaren allemaal een goed inkomen hebben”, beseft Dekker. „En daarnaast zijn er mensen die denken: het zal mijn tijd wel duren. Het idee is dat je eerst zeven jaar hogere lasten hebt en daarna lagere, dat overtuigt lang niet iedereen.”

Nu zijn er al diverse regelingen, zoals het landelijk Warmtefonds, die gunstig zijn voor mensen met een kleine portemonnee die hun huis willen verduurzamen. „Je kunt geld lenen met lasten naar rato van je inkomen”, vertelt ze. „Of die je pas aflost wanneer je de woning verkoopt. En mocht je onverhoopt je baan verliezen, dan ga je minder betalen.”

Hybride warmtepomp

Wie nu zijn cv-ketel moet vervangen, of zijn huis gaat verbouwen, doet er volgens Dekker verstandig aan er rekening mee te houden dat het huis op termijn van het gas af moet. „Als je de ketel vervangt, denk er dan over na of je een hybride warmtepomp wil aanschaffen. Die werkt grotendeels op elektriciteit, alleen als het flink koud wordt, stookt die gas. Ook hier geldt weer: hoe beter je huis geïsoleerd is, hoe kleiner de warmtevraag en hoe sneller je met een warmtepomp uit de voeten kunt.”

Zo’n oplossing is echter niet goedkoop. Een hybride waterpomp werkt in combinatie met een cv-ketel, de totale kosten bedragen 4700 tot 6700 euro. Dekker voegt er aan toe dat je hiervoor wel subsidie kan krijgen, van 1500 tot 1800 euro. Je bespaart met deze oplossing ongeveer 40 procent van je gasverbruik, je stroomverbruik neemt toe. Daarvoor kun je dan weer zonnepanelen gebruiken.

Terugverdientijd van veertien jaar

De terugverdientijd van deze investeringen kan wel veertien jaar bedragen. Dekker snapt het als mensen hier tegen aanhikken. Ze waarschuwt wel dat aardgas op termijn veel duurder zal worden. „Over tien jaar snapt iedereen dat je geen gas meer wilt stoken. We moeten echter nu moeite doen om mensen te overtuigen dat ze wat anders moeten.”

Het is voor de gemeenten lastige materie. Probeer maar eens mensen te overtuigen dergelijke investeringen te doen, als ze nu toch al niet te veel geld overhouden. Vandaar dat Dekker vindt dat het niet gaat lukken zonder extra hulp van het rijk. Er zal gewoon geld nodig zijn om mensen over de streep te halen.

Namens de grote gemeenten liet ze het kabinet en de Tweede Kamer enkele weken geleden weten dat de gemeenten minimaal 600 miljoen euro extra nodig hebben. „Op 19 maart, dus vlak na de verkiezingen, gaan we concrete maatregelen bedenken die mensen verleiden mee te doen. Je kunt niet zeggen: je moet van het gas af, maar je mag het allemaal zelf betalen.”

De wethouder wil koste wat kost een herhaling van de geschiedenis voorkomen: in 2015 kregen de gemeenten allemaal taken op hun bordje op het gebied van zorg en ondersteuning, zonder voldoende geld. „Daardoor hebben vele gemeenten de artikel 12-status gekregen en enorm moeten bezuinigen. Zo moet het dus niet.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
Energietransitie
Energie
Duurzame energie
menu