Begeleiders Wiebrand en Margriet van de dagopvang van het Leger des Heils in Emmen.

Kerst: maar wat als je geen thuis hebt? Een verslag uit de dagopvang in Emmen

Begeleiders Wiebrand en Margriet van de dagopvang van het Leger des Heils in Emmen. Foto: Boudewijn Benting

De stormwind giert en de vieze motregen spaart niemand op deze derde kerstdag. Geen probleem, als je thuis op de bank zit bij te komen van de afgelopen dagen. Maar wat als je geen thuis hebt? Verslag uit de dagopvang van het Leger des Heils bij het station in Emmen.

Op het fornuis suddert een grote pan kippensoep. Vrijwilliger Alina schept in voor wie wil. Op de gedekte tafel in het midden van de ruimte staan dampende saucijzen- en kaasbroodjes, krentenbollen en ander lekkers. Twee mannen, één op leeftijd met een puzzelboekje voor de neus en de ander met een pet op het hoofd, doen zich eraan tegoed.

,,De sfeer was lekker”, blikt de jongste van het tweetal terug op de Kerst. ,,Een tijd geleden dat ik het zo heb gevierd.” Vooral de hutspot ging er goed in. Ha, een liefhebber van de Hollandse pot? ,,Zeker wel.” De oudste wijst naar een lichtgevende kerstman op tafel. ,,Mooi hè? Van mij. In mijn loods heb ik nog meer.”

Gulle gevers

Margriet, die al zes jaar bij de opvang werkt, is bezig met haar derde werkdag op rij. ,,Vrijdag begonnen we met een groot kerstontbijt”, zegt ze. ,,En eigenlijk eten we dan de hele dag door.” Hartverwarmend is, vindt ze, dat mensen de opvang met Kerst goed weten te vinden. ,,Een buitenlandse man had boodschappen gedaan voor onze doelgroep. Hij bracht ze, achterop de fiets. ,,En iemand kwam dertig tulbandjes brengen.”

Waar de daklozen op gewone dagen met allerhande vragen terecht kunnen bij Margriet en haar collega Wiebrand blijft het kantoor tijdens de feestdagen dicht. ,,We zetten lekker muziek aan, de Top 2000 ofzo. Niet teveel kerstmuziek. Daar word je snel verdrietig van. We staan nu niet erg stil bij emoties, die zijn er al zoveel. Je merkt dat aan het drugsgebruik”, zegt Margriet.

Heftige aanloop

,,We hebben een heftige week achter de rug, mensen zitten hoog in de emotie.” Een incident met een GHB-gebruiker maakte diepe indruk op de hulpverleners en bewoners. Het duurde lang, heel lang voordat hij weer bijkwam. ,,Hij leek wel dood”, reageert de vrouw met zwart haar, die rustig in een hoekje van de opvang zit.

,,Daarom houden we het rustig. Het gaat vooral om eten, spelletjes spelen”, zegt Margriet. Met dat doel nam ze een Kletspot, een glazen pot met allerlei vragen om aan elkaar te stellen, mee. ,,Ik had me kunnen voorstellen dat ze zouden zeggen: joh, ga lekker de hoogste boom in.” Ze lacht hard. ,,Maar iedereen deed leuk mee.” Zij kreeg de vraag wie een compliment verdiende. Margriet aarzelde niet. De dakloze die zo goed hielp bij dat heftige incident. De ontvanger nam het compliment dankbaar in gebruik.

‘Anders gewend’

In tegenstelling tot zijn collega vierde Wiebrand Kerstmis thuis. ,,Ik denk dan af en toe wel aan hier. Zij hebben niks. Wij gaan naar huis en als het goed is wacht daar dan familie op je.”

De hulpverlener, die nog maar een paar maanden in de opvang werkt, vindt het fijn iets voor een ander te kunnen betekenen. ,,Dat geeft een voldaan gevoel, maar daar moet je het niet voor doen. Dan ga je nat.” De problemen van de groep mensen die hij op weg probeert te helpen zijn complex, bedoelt hij. Daarom moet je elke kleine overwinning vieren.

Hoe zij de Kerst in de opvang vonden? ,,Geen donder aan”, reageren twee cliënten in koor. De jongste van de twee, met grijze trui: ,,Oh hier, bedoel je? Wel gezellig. Ik zal dit nooit vergeten. Maar je bent anders gewend hè? Ik heb een vrouwtje in Hoogeveen. Ik heb ook een woning gehad.” Hij haalt zijn schouders op. ,,Maarja. Kan je niks aan doen, hè.”

menu