Vader Gerrit Jan van D.

'Kinderen in Ruinerwold moesten voor straf in hondenhok en dochter sliep bij vader in bed'

Vader Gerrit Jan van D.

Gerrit Jan van D. (67) uit Ruinerwold heeft zes van zijn inmiddels volwassen kinderen vrijwel hun hele leven onder psychische dwang van hun vrijheid beroofd. Ook wordt hij ervan verdacht dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan seksueel misbruik van twee van de drie oudere kinderen, die al zeker tien jaar geleden het gezin zijn ontvlucht.

Dat zegt persofficier Debby Homans van het Openbaar Ministerie Noord-Nederland. Donderdag werden de beperkingen van Van D. en zijn medeverdachte Josef B. (58) opgeheven en is wekenlang stilzwijgen doorbroken. Het onderzoek loopt nog, vertelt Homans. ,,Maar er is voldoende bewijs voor de verdenkingen tegen de twee.”

Bewijs lijkt er niet in overvloed. Een groot aantal van de vermeende slachtoffers staat nog steeds vierkant achter hun vader. De vijf jongste kinderen van Van D., die samen met hun 25-jarige broer vanaf 2010 zouden zijn vastgehouden op de boerderij in Ruinerwold, zeggen dat er helemaal niets van de beschuldigingen klopt. ,,Het is voor ons hele gezin heel pijnlijk dat er een kloof is ontstaan”, schrijven ze in een donderdag verstuurde persverklaring.

Lijfstraffen

Bronnen melden aan Dagblad van het Noorden dat deze vijf kinderen door de politie lastig te verhoren zijn over wat hen is overkomen. Ze zouden weigeren om afzonderlijk van elkaar met de politie te spreken. Wel zouden er door andere betrokkenen verklaringen zijn afgegeven over de gedragingen van de vader. Zo zou de oudste dochter, die in de boerderij leefde, de moederrol hebben overgenomen. Die rol zou zover zijn doorgevoerd, dat zij met Van D. in een bed sliep. Ook zou de vader lijfstraffen niet schuwen. De psychische macht die hij had zou zo ver reiken, dat sommige kinderen meerdere dagen in een hondenhok zijn gaan zitten als ze voelden dat ze iets verkeerds hadden gedaan.

Persofficier Homans van het OM wil geen details geven. Zij bevestigt wel dat het niet makkelijk is om deze kinderen (ze zijn tussen de 18 en 24 jaar) te verhoren. ,,Het is ingewikkeld geweest om deze kinderen te horen. Hun belang heeft daarbij steeds voorop gestaan. Je kunt je voorstellen dat het moeilijk is om vanuit de situatie in Ruinerwold plotseling in een verhoorsetting te zitten.”

Hoe konden kinderen vanaf geboorte verborgen blijven?

Op de boerderij in Ruinerwold zijn de kinderen volgens het OM tegen hun zin vastgehouden door hun vader en zijn zakenpartner en klusjesman Josef B. ,,Maar ook voor de periode in Ruinerwold was er in het geval van vader Van D. bij alle negen kinderen sprake van vrijheidsberoving”, zegt Homans. ,,De zes jongste kinderen zijn bij hun geboorte nooit aangegeven.” De gemeente De Wolden heeft laten weten dat de zes kinderen onlangs zijn ingeschreven in hun basisadministratie. Waar de kinderen hebben geleefd voor Ruinerwold en hoe ze zo lang verborgen zijn gebleven, wil het OM in dit stadium nog niet zeggen.

Wel meldt de persofficier dat Van D. en B. ook buiten het gezin slachtoffers hebben gemaakt. Een nu 69-jarige Oostenrijker zou door de twee in 2009 in Meppel maandenlang zijn gegijzeld. De twee mannen worden ook verdacht van witwassen. Volgens Homans is er in de boerderij een bedrag van 97.000 euro aan contant geld gevonden.

Seksueel misbruik

Over de verdenking van seksueel misbruik van de oudere kinderen door vader Van D. geeft het OM ook geen details. De misbruikslachtoffers zijn volgens het OM twee van de drie oudere kinderen die niet in de boerderij in Ruinerwold zaten. De drie zijn het gezin al veel eerder ontvlucht. Hebben zij destijds niet aan de bel getrokken over het misbruik en het lot van hun broertjes en zusjes? Zijn zij pas gaan praten met de politie na de inval in Ruinerwold? ,,We gaan er nu nog niets over zeggen”, aldus Homans.

De drie ontvluchte kinderen hebben schijnbaar contact met hun 25-jarige broer, die in oktober ontsnapte uit de boerderij in Ruinerwold en de politie waarschuwde. Deze vier oudere kinderen van Van D. hebben donderdag een schriftelijke persverklaring gegeven. ‘Liever hadden we nooit verteld over deze periode, maar de situatie dwingt ons nu in een positie dat we wel móeten reageren’, melden zij. ‘We willen duidelijkheid geven zodat we ons leven als gezamenlijke kinderen uit dit gezin uiteindelijk weer kunnen oppakken. Maar dan op ons tempo en op momenten dat wij daar aan toe zijn’.

Waar de oudste kinderen vertellen dat zij zich herkennen in de tenlastelegging van het OM, gaan de andere vijf kinderen daar juist tegenin. ,,Dat komt omdat wij een andere ervaring hebben dan onze oudste drie broers en zus.”

‘Afgescheiden leven, is nu eenmaal zo gelopen’

Over hun levensloop laten ze zich kort uit. ,,Wij hebben van onze vader geleerd om je geluk te zoeken in je relatie met God, en je onderwijs in eigen hand te nemen. En daar geloven wij nog steeds in. Wij definiëren geluk niet als het ‘afgescheiden leven van de maatschappij’, dat was ook nooit de bedoeling maar dat is nou eenmaal zo gelopen.”

Voor het OM staat op basis van DNA-onderzoek nu onomstotelijk vast dat Van D. de vader is van de kinderen. In tegenstelling tot de oudere kinderen, wist de overheid niet van hun bestaan tot het moment van de inval in de boerderij begin vorige maand. ,,De moeder van de kinderen is in oktober 2004 in Zwolle overleden”, meldt het OM.

Van D. nog niet verhoord door de politie

Advocaat Robert Snorn van Van D. zegt dat zijn cliënt nog steeds niet gehoord is door de politie. ,,Hij zit in de zorggevangenis in Scheveningen. Mijn cliënt praat moeilijk als gevolg van een hersenbloeding. Maar het lukt me wel om met hem te communiceren.” Snorn gaat op verzoek van zijn cliënt niet op de beschuldigingen in. De strafpleiter stelt dat tijdens de rechtszaak moet gaan blijken of de verdenking tegen Van D. te bewijzen zijn.

Volgens Homans is Josef B. al wel meerdere malen verhoord. ,,Hij werkt mee aan het onderzoek.” Zijn advocaat Yehudi Moszkowicz zegt dat B. ontkent dat hij betrokken was bij de vrijheidsberoving. Op 21 januari is in de rechtbank in Assen de eerste openbare strafzitting tegen de klusjesman en vader Van D.

menu