Koe Abel grote kleine charmeur in verpleeghuis (+video)

'Als bewoners niet meer naar de boerderij kunnen, komt de boerderij wel naar de bewoners' dachten ze in dit verzorgingstehuis

Waar Marjolein Klein Haarhuis met haar veestapel verschijnt, breekt de zon door. Demente ouderen, wier wereldje steeds kleiner wordt, veren op. Ze lachen, aaien en vertellen spontaan over hun leven. ,,Nee, nu heb ik geen kippen meer.’’

Hoofdrolspelers in het bijzondere schouwspel zijn de dieren van boerin Klein Haarhuis. Abel de minikoe met zijn grote aandoenlijke ogen, Janneke de geit die precies lijkt te weten wat van haar wordt verlangd. Knuffelbare konijnen, handtamme krieltjes en nieuwsgierige cavia’s completeren het gezelschap.

,,Ooh, een geitje. Wat enig. En kijk, een koe. Wat enig.’’ De bewoonster van de gesloten afdeling van verpleeghuis De Vierackers in Assen, waar de mobiele boerderij van Marjolein Klein Haarhuis deze dag is neergestreken, kan haar ogen niet geloven. Even later zit ze met een konijn op schoot. Haar dunne, rimpelige vingers strelen de donszachte vacht. ,,Wat enig.’’

Een man bestudeert het krielkipje in de hand van de begeleidster grondig. Omgekeerd geldt dat overigens ook. Hij glundert: ,,Ik had vroeger ook kippen. Mooie beestjes en lekkere eieren. Nee, nu heb ik geen kippen meer.’’ Zijn gezicht betrekt.

Blikvangers

Grote blikvangers in Klein Haarhuis’ gezelschap zijn de struise geit Janneke en minikoe Abel, een osje van het ‘merk’ zeboe. Qua grootte en omvang doen de dieren niet voor elkaar onder. Met zijn grote donkere ogen lijkt Abel zo weggelopen uit een Japans manga-stripverhaal. Hij is onweerstaanbaar. En dat vinden de bewoners van De Vierackers ook.

Een van de bewoners, Roelof, is bedlegerig. Al jaren. Hij was boer. Hij wil heel graag bij de dieren in de hal van het gebouw zijn, maar kan door omstandigheden niet aanwezig zijn.

Klein Haarhuis weet daar wel raad mee. En na kort overleg met de leiding loopt ze met Abel aan de riem door de gangen van het verpleeghuis. Hilariteit alom.

Foto: Marcel Jurian de Jong

,,Wat is dat dan?’’ vraagt een zeer aangenaam verraste Roelof. ,,Een kalf?’’ Nee, legt de mobiele boerin uit, dit is een minikoe. ,,Wablief?’’ ,,Een minikoe.’’ De boer in ruste kan nog prima de krant lezen, maar zijn oren laten hem wat in de steek. Bettie Vogelzang, dagbestedingscoach van het verpleeghuis, brengt het kort, bondig en op iets luidere toon: ,,Hij wordt niet groter!’’

,,Het is wel een mak ding’’, concludeert Roelof. ,,Zal ik Abel dan maar weer meenemen?’’ vraagt Klein Haarhuis. ,,Ja jong, ik kan hem hier toch niet houden.’’

Aan de wand recht tegenover hem hangt een grote foto, waarop vier zwartbonte koeien zijn te zien. ,,Roelof’’, zegt Vogelzang, ,,ik maak een foto van je, dan kun je die er naast hangen.’’ En zo wordt dit bijzondere tafereel, een koe aan een ziekenhuisbed, vastgelegd.

Verwarring

Abel zorgt vaker onbedoeld voor verwarring. Het dier wordt, gezien zijn afmetingen, geregeld voor kalf versleten. Zijn bouw, motoriek en de hoorntjes op zijn kop verraden toch echt dat het om een volwassen os (een je-weet-wel-stier) gaat.

De dieren halen de mensen uit hun wereldje. Noem ze bruggenbouwers. Een vrouw begint spontaan te applaudisseren bij het zien van de veestapel. ,,Normaal is ze heel erg in zichzelf gekeerd. Nu komt ze even helemaal los. Het is maar kort, maar het gebeurt wel’’, zegt de begeleidster.

Rond de dieren staan stoelen in een kring. Naarmate de middag vordert, stroomt de hal steeds voller. Ondersteund door begeleiders, een rollator of in een rolstoel komen mensen op het niet alledaagse bezoek af. Boerin Klein Haarhuis neemt voor iedereen tijd. ,,Zal ik voor u even een konijn pakken?’’ Ook gaat ze met koe en geit de kring rond.

Foto: Marcel Jurian de Jong

Bewoners, die nog goed ter been zijn, vinden hun eigen weg. Een vrouw is niet weg te slaan bij geit Janneke. Het dier, dat zich ondertussen tegoed doet aan het stro, heeft geen enkele moeite met het aaien en knuffelen. ,,Thuis in Borger hadden wij ook geitjes, maar die waren wel wat kleiner dan deze, hoor.’’

,,Kijk pappa, een bok’’, zegt een vrouw die met haar vader de beestenboel bezoekt. ,,Hij lijkt wel op de bok, die je kreeg toen jullie gingen trouwen. Daar sta je nog mee op de foto.’’ Ogen glinsteren: ,,Nee, dat was toch een andere?’’

Niet alleen de dieren, ook de jonge boerin trekt de aandacht en maakt nieuwsgierig. ,,Of ben je zelf ook boer?’’ vraagt Marten. Geboren ‘op het café’ in Smilde kwam hij in zijn arbeidzame leeftijd geregeld bij boeren over de vloer. ,,Ja, wij hebben een melkveehouderij.’’ Hij: ,,Hoeveel koeien melken jullie?’’ ,,Wij hebben er 65. En een melkrobot, die 24 uur per dag zijn werk doet.’’ ,,Oh’’, lacht Marten, ,,dan heb je daar weinig werk van.’’

Herinneringen

De dieren zijn mak, maar niet gedresseerd. Als ze moeten, dan moeten ze. En dus laten ze geregeld wat vallen. Ook met het opruimen is Klein Haarhuis druk in de weer. ,,Dat heb je nu eenmaal met levende dieren.’’

Maar ook die (en andere) geuren dragen bij aan de herinneringen aan vroeger. Behalve dieren heeft de boerin ook hooi, stro, mais en pompoenen meegenomen. En om het plaatje af te maken ook boeren zakdoeken, een zeis en wat hoefijzers. En een bos versgesponnen schapenwol. ,,Ruikt u maar. Herkent u deze geur? Ja hè, schapenwol.’’

Met Pasen haalde Vogelzang al eens levende kuikentjes in huis. ,,Stelt niks voor natuurlijk, maar de mensen vonden het geweldig.’’ Het was haar droom om echte boerderijdieren binnen te halen. ,,Dieren vragen niets. Die geven alleen maar. Dieren nemen mensen mee in hun herinneringen. Kijk toch eens naar al die emoties. Van blijdschap.’’

Van de 40 bewoners van De Vierackers komen er zeker 25 tot 30 een kijkje nemen bij de mini-boerderij. Ook het personeel van andere afdelingen komt even langs. Iedereen wil Abel, Janneke, de kippen, konijnen en cavia’s zien. En iedereen wordt er blij van. ,,Ik denk dat we ook maar eens een dier op de afdeling moeten hebben’’, zegt een begeleidster.

Benieuwd hoe dit afloopt.

Foto: Marcel Jurian de Jong

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.