Kofferbakmoord Ralf Meinema: wat is een gouden tip en wanneer wordt tipgeld uitgekeerd?

Kofferbakmoord. Beeld: Infographics DVHN

De familie van de vermoorde Ralf Meinema (31) uit Klazienaveen looft in overleg met de politie 100.000 euro uit voor de gouden tip over de kofferbakmoord. Dat is evenveel als de beloningen voor de inmiddels opgepakte topcriminelen Ridouan T. en Saïd R.

Maar wat houdt een gouden tip precies in en wanneer wordt tipgeld uitgeloofd? Woordvoerder Elsbeth Kleibeuker van het Landelijk Parket legde in 2018 aan DVHN uit hoe het beloningenbeleid van het Openbaar Ministerie in elkaar steekt.

Is ‘gouden tip’ een officiële benaming?

,,Nee. Ik vermoed dat de term ooit door de pers of een perswoordvoerder is gebruikt en een eigen leven is gaan leiden. Wij spreken van beloning of tipgeld.”

Sinds wanneer worden beloningen beschikbaar gesteld voor het oplossen van een misdaad?

,,Het uitloven van beloningen voor het oplossen van misdrijven is van alle tijden en bestaat in verschillende vormen. Doordat het in de criminaliteitsbestrijding steeds gebruikelijker werd om inlichtingen te kopen, ontstond de noodzaak voor regelgeving en zijn formele criminele inlichtingendiensten opgericht.”

,,De eerste beloning is in 1963 uitgeloofd. Sinds 1998 gebeurt dat volgens de regeling ‘bijzondere opsporingsgelden’, die door veranderingen in de opsporing al verschillende keren is herzien.”

Wie bepaalt of er een beloning beschikbaar is?

,,Alleen een hoofdofficier van justitie mag tipgeld beschikbaar stellen. Maar pas nadat een team van het Landelijk Parket (het overkoepelende, nationale orgaan van het Openbaar Ministerie, red.) de zaak heeft beoordeeld.”

,,Het Landelijk Parket geeft ook de hoogte van het bedrag aan de hoofdofficier door. De gelden worden betaald vanuit het budget ‘geheime uitgaven’ van het Ministerie van Veiligheid en Justitie.”

Hoe wordt de beloning vastgesteld?

,,De hoogte van het beloningsbedrag heeft te maken met de aard en de ernst van het gepleegde misdrijf en de mate waarin het een inbreuk op de (lokale) rechtsorde heeft gemaakt. Een team van het Landelijk Parket (team TIOC) bekijkt of de zaak voldoet aan de voorwaarden voor het uitloven van tipgeld en geeft dat vervolgens door aan de hoofdofficier van justitie.”

Wat is het effect van het beschikbaar stellen van tipgeld op het aantal tips dat er over strafzaken binnenkomt?

,,Met het uitloven van een beloning worden potentiële getuigen onder het publiek uitgenodigd om tegen een financiële beloning met informatie naar voren te treden. Tipgeld wordt vooral ingezet bij zaken die een grote impact hebben op het publiek of de rechtsorde, bij zaken waarin geen of onvoldoende aanknopingspunten zijn of zaken die na lang onderzoek nog niet zijn opgelost.”

,,Of het effect heeft op het aantal tips en opgeloste zaken is niet bekend, daar is nooit onderzoek naar gedaan.”

Wat is de hoogste beloning die ooit in Nederland is uitgekeerd?

,,De hoogste beloning die daadwerkelijk is uitgekeerd is 30.000 euro. Dat bedrag is in 2009 uitgeloofd voor een dubbele moord. In 2013 is het bedrag aan de tipgever uitgekeerd.”

Wat is ervoor nodig om een gouden tip daadwerkelijk uit te laten keren?

,,De hoofdofficier die de beloning heeft uitgeloofd bepaalt ook of de informatie daadwerkelijk waardevol is geweest voor het onderzoek en of die tot een doorbraak in de zaak heeft geleid.”

,,De hoofdofficier krijgt assistentie van de officier die de zaak heeft behandeld en die de ins en outs van het onderzoek kent. Die kan het beste de waarde van de informatie beoordelen en vaststellen of de informatie tot een doorbraak in het onderzoek heeft geleid.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe