Pieter Bijl ondergaat een hoortest bij Evelien Kuntz van de GGD. FOTO PETER WASSING

Koptelefoon vernielt oor

Pieter Bijl ondergaat een hoortest bij Evelien Kuntz van de GGD. FOTO PETER WASSING

Gehoorschade door blootstelling aan veel te harde muziek komt op steeds jongere leeftijd voor. ,,Belangrijke oorzaken zijn verkeerd gebruik van mobieltjes en koptelefoons”, zegt Hannie Heemstra van GGD Drenthe.

Hippe koptelefoons en headsets zijn niet meer weg te denken. Filmpjes kijken, muziek luisteren en gamen gebeurt door kinderen en jongeren vrijwel altijd met ‘oortjes’ in: het geluid komt lekker hard binnen en voor de ouders is het heerlijk rustig. ,,Maar bij te frequent en verkeerd gebruik kan blijvende gehoorschade ontstaan”, waarschuwt Hannie Heemstra van GGD Drenthe. ,,Het risico neemt toe als jongeren uitgaan en nog meer worden blootgesteld aan te harde muziek. Gehoorschade ontstaat door langdurige, frequente blootstelling aan een te hoog geluidsvolume.”

20.000 jongeren per jaar

Naar schatting 20.000 jongeren per jaar lopen gehoorschade op door verkeerd gebruik van apparaten en harde muziek bij uitgaan in discotheken, danscafés en concerten en festivals. Ongeveer 100.000 jongeren tussen 15 en 25 jaar hebben een gehoorverlies van 20 decibel. ,,Ze kunnen bijvoorbeeld mensen die zacht praten niet goed meer verstaan. Andere klachten zijn oorsuizen, een gekmakende fluittoon en doofheid. Dit kan al na één bezoek aan een discotheek of een muziekevenement. Als je gehoor eenmaal beschadigd is, dan is er weinig meer tegen te doen. Gehoorverlies door geluid bij kinderen en jongeren is wel te voorkomen. Over het algemeen geldt: hoe minder hard het geluid, hoe langer iemand schadevrij kan luisteren.”

Bij een blootstelling langer dan 8 uur per dag aan omgevingsgeluid hoger dan 80 decibel is de kans op gehoorschade groot. Met poppodia en grote muziekfestivals als Lowlands en Retropop zijn bindende afspraken gemaakt om de risico’s op gehoorschade te beperken. Ze moeten het publiek actief waarschuwen en gehoorbeschermingsdopjes beschikbaar stellen. Met de danscafés en discotheken zijn die afspraken er niet. Heemstra vindt dat wel nodig. ,,In disco’s en feestcafés komen geluidsniveaus tot 110 en 120 decibel of hoger voor. Bij 100 decibel kan na 4 minuten al gehoorschade optreden.”

Extra maatregelen

De GGD adviseert boven de 92,5 decibel altijd extra maatregelen te nemen om gehoorschade te voorkomen of te beperken, zoals voorlichting aan de bezoekers, het inlassen van oorpauzes , verplicht beschikbaar stellen van gehoorbescherming en het informeren over de hoogste geluidsniveaus ter plaatse.

De GGD houdt geregeld voorlichtingscampagnes gericht op jongeren, zoals de campagne Beat de Piep . Onlangs hebben studenten van de Hanzehogeschool in Groningen een pubquiz ontwikkeld over gehoorschade, gericht op jongeren van 12 tot 18 jaar. ,,Voorkomen van gehoorschade is geen sexy onderwerp”, zegt jeugdverpleegkundige Evelien Kuntz. ,,We moeten het vooral hebben van de kracht van de herhaling van de boodschap.” Kuntz legt aan de jongeren meestal uit dat het met het gehoor net is als met een grasveld. ,,De grassprietjes gaan plat als er een keer een bulldozer overheen gaat. Na een tijdje herstelt het zich. Maar als dat veld een paar keer wordt platgereden, gaat het gras onherstelbaar kapot.”

Volumebegrenzer

Kuntz komt veel op middelbare scholen, ook om met jongeren over het voorkomen van gehoorschade te spreken. Ze adviseert pubers bijvoorbeeld om op de mobiel een volumebegrenzer in te stellen met speciale appjes en de oren geregeld rust te geven. ,,Ik gebruik bij gastlessen ook een filmpje van een meisje van 18 jaar dat continu een piep in haar oor heeft. Zij heeft het gekregen door harde muziek in een discotheek. De gehoorschade heeft grote invloed op haar leven. Jongeren met gehoorbeschadiging lopen meer kans om in een sociaal isolement te raken. Ze kunnen depressief worden en concentratie- en communicatieproblemen krijgen.”

De GGD-jeugdverpleegkundigen doen gehoortesten bij alle kinderen in groep 2 van de basisschool. ,,We herhalen de gehoortest nog een keer als ze in klas 2 van het voortgezet onderwijs zitten. Bij sommige kinderen, die eerder voldoende scoorden, komt dan uit de test dat hun gehoor achteruit is gegaan. Soms is er een medische oorzaak voor, maar lang niet altijd. Dan komt het door blootstelling aan te hard geluid. Dat is wel schrikbarend, vooral omdat het niet nodig is.”

‘Vlakbij de boxen vind ik niet chill’

loading

Hoe vaak ze oordopjes in hebben om muziek of filmpjes te luisteren? Zeker 3 uren per dag, schatten de broers Pieter (15) en Koen (18) Bijl uit Assen. Op de fiets naar school, sport of werk: altijd luisteren ze naar muziek via hun mobieltje. ,,Mijn telefoon wordt rood als het volume van de muziek te hard is. Dat is vanaf 80 decibel”, vertelt de jongste van de twee. ,,Ik let daar wel op.”

De broers zitten in havo 4 en vwo 5 van scholengemeenschap Vincent van Gogh in Assen. Ze bespreken van alles en nog wat met hun vrienden en klasgenoten. Over de risico’s van blootstelling aan harde muziek wordt eigenlijk nooit gesproken. De oudste gaat wekelijks op stap met zijn kameraden. ,,Soms hebben we na het uitgaan last van piepende oren. Dat merk je als je buiten staat. We hebben het er dan wel even over dat de oren piepen, maar verder niet.” De vwo-scholier gaat graag naar Club11 in Assen. ,,De muziek is daar behoorlijk hard. Vlakbij de grote geluidsboxen vind ik het niet chill. Daar is het geluid veel te hard. Ik ga altijd een beetje in het midden staan. Om tijdens het uitgaan met dopjes in mijn oren te gaan lopen, zie ik niet zitten.”

 

Bescherm je gehoor

  • zet het volume zachter dan je gewend bent, zelfs een klein verschil kan het risico flink verminderen;
  • gebruik AVLS (automatisch gelimiteerd volume) of ‘smart volume’ op je mobiel;
  • draag oordopjes met ingebouwd filter als je uitgaat;
  • sta zo ver mogelijk van de speakers: 2 meter op een binnenlocaties en 10 meter op een buitenlocatie;
  • neem regelmatig een ‘oorpauze’: even naar buiten of de koptelefoon af;
  • koop een veilige hoofdtelefoon.
menu