Na vijf jaar zoeken krijgt ook laatste oorlogsgraf in Schoonebeek een gezicht

Rob Wethly: ,,Afzwaaien mocht na 25 missies, maar gemiddeld haalden ze er vier.'' Foto: Jan Anninga

Het kostte Rob Wethly vijf jaar zoeken, maar bij het 25ste en laatste oorlogsgraf op de begraafplaats in Schoonebeek staat nu ook een foto van de gesneuvelde. ,,Ik had al bijna de moed opgegeven.’’

Rob Wethly zag jaren geleden met lede ogen aan dat de 25 oorlogsgraven op de begraafplaats van Schoonebeek steeds meer in de vergetelheid raakten. ,,Ik vroeg me af hoe dat dan in de toekomst zou zijn, als er geen getuigen van de Tweede Wereldoorlog meer in leven zijn. De namen op de graven zeggen de mensen niet zo veel, maar foto’s des te meer. Dus ben ik op zoek gegaan naar beeldmateriaal van de mannen die hier begraven liggen.’’

Op een gesneuvelde militair uit Schoonebeek na liggen in de graven bemanningsleden van geallieerde vliegtuigen die in de Tweede Wereldoorlog in de buurt zijn neergestort. Britten, Canadezen, Australiërs, een Ier en een Amerikaan. Die laatste is niet herbegraven op een Amerikaans oorlogskerkhof, zoals dat vrijwel altijd gebeurt, want hij vloog in Canadese dienst.

Twee achternichten

Het geven van een gezicht was voor het leeuwendeel van de graven geen groot probleem. Wethly dook in allerlei archieven, trok aan de bel bij nabestaanden en deed navraag bij mensen die hetzelfde doen. ,,Stukje bij beetje kom je steeds verder, ook bij nabestaanden die moeilijker traceerbaar zijn. Er zijn altijd enkele graven waarvoor je heel veel moeite moet doen, maar uiteindelijk komt het dan ook goed. Maar bij Australiër Jack S. Biffen leek het maar niet te lukken.’’

De twee achternichten van Biffen die Wethly opspoorde in Australië wisten nauwelijks van diens bestaan. Dan maar op zoek naar de groepsfoto die altijd na het afronden van de opleiding wordt gemaakt. ,,Maar er was net besloten om met die traditie te stoppen. Gelukkig werd er in die tijd om de zes weken ook altijd een foto gemaakt van de eenheid. Maar Biffen zat tussen die zes weken in. Hij sneuvelde voordat hij op de foto gezet kon worden. Gemiddeld deden mannen als Biffen vier missies voordat ze aan hun eind kwamen. Bij 25 missies zouden ze mogen afzwaaien, maar haast niemand haalde dat aantal.’’

Lukraak bellen

Samen met de Australiër die de nalatenschap van de eenheid beheert zocht Wethly verder en verder. Maar ook de school en voetbalclub van Biffen boden geen uitkomst. Maar wacht eens, was er niet een persoon in leven gebleven toen het vliegtuig van Biffen neerstortte? ,,We wisten uit welke buurt in Australië hij kwam. Lukraak is de beheerder mensen met dezelfde achternaam gaan bellen. Na heel veel telefoontjes stuitte hij op de zoon van de enige overlevende.’’

Eind goed al goed? Nog niet helemaal. Die zoon had weliswaar een foto van Biffen, samen met enkele andere bemanningsleden die in Schoonebeek liggen begraven. Maar Wethly twijfelde of wel de juiste persoon op de foto werd aangewezen. ,,Ik had van alle gesneuvelden de persoonsgegevens, zoals lengte, haarkleur en schoenmaat. Aan de hand van die gegevens heb ik toch uiteindelijk de juiste foto bij het graf kunnen plaatsen.’’

Nieuw-Dordrecht

Omdat alle activiteiten vanwege het coronavrius zijn opgeschort zou dat moment een jaar worden uitgesteld. ,,Maar ik wilde het laatste oorlogsgraf niet nog een jaar gezichtsloos laten zijn. Gelukkig heeft nu ook het laatste graf een gezicht gekregen.’’

Schoonebeek mag nu dan klaar zijn, Wethly hoeft niet stil te zitten. Voor de 24 oorlogsgraven in Nieuw-Dordrecht is hij ook bezig. ,,We hebben inmiddels achttien foto’s achterhaald. Nu wordt het pas echt zoeken.’’

menu