Is de opvang van overlastgevende asielzoekers in het ‘aso-azc’ in Hoogeveen in strijd met de wet? Universitair hoofddocent migratierecht Lieneke Slingenberg denkt van wel.

Slingenberg publiceerde een wetenschappelijk artikel in het Nederlands Juristenblad (NJB). Kort samengevat: het plaatsen van asielzoekers in de Handhavings- en Toezichtlocatie (HTL) in Hoogeveen is juridisch niet goed onderbouwd. De locatie lijkt te veel op een gevangenis.

,,Volgens mij moet daar eens goed naar gekeken worden. Je wilt toch dat dit geregeld wordt in overeenstemming met de rechtsstaat”, zegt zij.

Strikt, streng en sober

Sinds eind 2017 worden asielzoekers die amok maken in reguliere opvangcentra overgeplaatst naar locaties waar een strenger regime heerst. Eerst heetten deze centra - er stond er een in Hoogeveen en een in Amsterdam - nog Extra Begeleiding en Toezicht Locatie (EBTL), maar sinds februari vorig jaar houdt Hoogeveen asociale asielzoekers vast in de zogeheten HTL. Overigens staat het hen vrij om de HTL te verlaten, maar daarmee verliezen zij elk recht op opvang.

In de EBTL gold al een strikt, strenger en sober regime. Asielzoekers die volgens het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) over de schreef zijn gegaan krijgen er gedragstrainingen, verplichte programma’s, controles, gesprekken en observaties. Overigens werd deze groep asielzoekers voordat de EBTL’s er waren domweg op straat gezet.

De HTL is nóg strenger: er is camera-toezicht, fouilleringen, alcoholcontroles, kamerinspecties, een meldplicht en een time-out-kamer zonder tv en internet. ,,De vrijheid van bewoners is echt beperkter. Ze mogen alleen op en rond de HTL zijn”, zegt Slingenberg. Volgens haar is dat niet meer dan een groenstrook ‘omzoomd met een hoog hekwerk en voorzien van camera’s’. ,,Het is echt een juridische vraag of ze daar in detentie zitten. Het lijkt in ieder geval wel op detentie.”

274 overlastgevende asielzoekers opgevangen

Slingenberg deed onderzoek en stelt dat de toegang tot rechters voor deze groep asielzoekers - sinds de start zijn er 274 overlastgevende asielzoekers opgevangen in de HTL - niet heel makkelijk is. Asielzoekers hebben wel toegang om protest aan te tekenen tegen overplaatsing naar de HTL, maar een termijn waarbinnen de zaak op zitting moet komen bij de rechter ontbreekt, volgens haar. ,,Terwijl dat bij detentie binnen twee weken moet zijn.”

Ook uit de wetenschapper kritiek op de bevoegdheden die het COA heeft om asielzoekers uit de reguliere asielzoekerscentra te halen en ze te plaatsen in de HTL. ,,Het COA bepaalt wie er naar de HTL gaat. Maar die bevoegdheid is nergens beperkt. Dat zou willekeur in de hand kunnen werken.”

Ze benadrukt dat ze het COA zeker niet beschuldigt van willekeur. ,,Het is een principieel punt waar goed naar gekeken moet worden.” Want de criteria zijn volgens haar onduidelijk. ,,Wat is overlast? Het is niet goed beschreven en dat leidt tot willekeurige machtsuitoefening.”

Een dag voordat Slingenberg haar wetenschappelijke artikel publiceerde vertelde staatssecretaris Broekers-Knol nog bij het televisieprogramma WNL op Zondag dat mensen niet worden opgesloten in de HTL Hoogeveen. ,,Ik noem het altijd maar de hogere toezichtlocatie”, zei de VVD-bewindsvrouw. Volgens haar is het regime op die locatie heel streng en vinden de mensen die er verblijven het ook erg vervelend om daar te zijn en er naar toe te gaan.

Coa: Wij dragen geen pistolen

NRC Handelsblad pikte het artikel van Slingenberg als eerste op. Volgens die krant lopen de beveiligers van de HTL rond met pistolen, moeten de asielzoekers die er verblijven zich twee keer per dag met een vingerafdrukscan melden en mogen zij twee uur per dag buiten de poort van de HTL vertoeven.

Maar dan wel op het groenstrookje dat tegen de strenge handhavingslocatie aanligt. Bij het COA ontkennen ze dat er rond wordt gelopen met pistolen op de locatie. ,,COA-personeel heeft sowieso geen wapens”, zegt woordvoerder Leon Veldt.

Volgens Veldt werken er per dienst wel twee medewerkers van de afdeling DV&O (Dienst Vervoer en Ondersteuning) in Hoogeveen. ,,Maar zij dragen hun vuurwapen enkel buiten de htl-locatie. Wel nemen ze het mee naar huis en dat betekent in praktijk dat ze bij aankomst het wapen op het parkeerterrein en bij de receptie bij zich hebben. Als ze zich binnen de htl bevinden, dan ligt het wapen in de kluis.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe