De Giga Rhino, de enorme opslagbatterij in Lelystad, is donderdag in gebruik genomen.

Deze enorme mega-batterij biedt Noorden kansen voor opslag overtollige zonne- en windenergie

De Giga Rhino, de enorme opslagbatterij in Lelystad, is donderdag in gebruik genomen. Foto: Giga Storage

Een enorme batterij voor de opslag van duurzaam opgewekte stroom, die donderdag in Lelystad in gebruik werd genomen, kan een oplossing zijn voor de netwerkproblemen in het Noorden.

De capaciteit van het netwerk in de noordelijke bodem is onvoldoende om alle zonne- en windenergie te verstouwen. Initiatiefnemers, zoals de inmiddels landelijke bekende voetbalvereniging Nieuw Buinen, kunnen hun duurzaam opgewekte stroom niet kwijt. Na een lang en moeizaam traject krijgt de club accu’s, om de (overtollige) duurzaam opgewekte stroom op te slaan en later te gebruiken. In Lelystad doet Giga Storage hetzelfde, maar dan veel groter.

De Giga Rhino batterij, die donderdag in gebruik is genomen, heeft een vermogen van 12 megawatt. Genoeg om 5000 huishoudens op elektriciteit te laten draaien. Het bedrijf koopt zonne- en windenergie, die in Flevoland wordt opgewekt, als de prijs laag is en verkoopt wanneer vraag en prijs toenemen. In de tussentijd wordt de stroom opgeslagen in de enorme batterij.

‘Zo’n gigantische accu misstaat niet in Noorden’

,,Zo’n gigantische accu zou ook in Noord-Nederland niet misstaan’’, zegt akkerbouwer Jan Reinier de Jong uit Odoorn. Voor de opslag van overtollige stroom van zijn zonnepanelen en de aan- en verkoop van elektriciteit heeft De Jong ook geïnvesteerd in een eigen, bescheiden batterij. Op basis van zijn inzet is hij gevraagd voor de ‘raad van wijze mensen’ van Giga Storage.

,,Het Noorden heeft veel problemen met de netwerkcapaciteit. Het netwerk is oud en er is nauwelijks in geïnvesteerd. Het wegennetwerk is wél meegegroeid met het aantal auto’s, maar het elektriciteitsnetwerk niet.’’ Zou zoiets kunnen in het Noorden? ,,Natuurlijk, maar ik mis een beetje de dynamiek om dit soort oplossingen aan te grijpen. Ik zie deze megabatterijen hier heel graag komen, want het is een prima manier om de congestie op het net op te lossen.’’

De bouw van de megabatterij in Lelystad duurde een jaar en vergde een investering van 8 miljoen euro, zegt Ruud Nijs, baas van Giga Storage. ,,Wij hebben een verdienmodel ontwikkeld, waardoor we in staat zijn onze investeerders keurig terug te betalen. Hoe? Ik dacht altijd dat windmolens stilstonden vanwege onderhoudswerkzaamheden, maar het blijkt dat ze vaak uit de wind worden gezet, omdat de eigenaar de stroom niet kwijt kan. Daar springen wij op in.’’

Consument betaalt de hoofdprijs

Nijs heeft ook naar Emmen gekeken, maar kon daar de financiering (nog) niet rond krijgen. ,,Voor de wet zijn wij consumenten en betalen daardoor gigantische bedragen voor het transport. Soms wel tot 70 procent van de totale kosten. Ter vergelijking: producenten betalen niets. In de ons omringende landen is de wet, zoals de EU ook voorstaat, al aangepast. Ik heb goede hoop dat dit met de komst van een nieuw kabinet ook in Nederland gaat veranderen, zodat dit soort projecten veel makkelijker van de grond komt.’’

Nijs stelt dat er in het Noorden meer energie duurzaam wordt opgewekt dan er wordt verbruikt en in het Zuiden juist minder. Zijn ideale plaatje: ,,Bouw op strategische plekken in het Noorden grote batterijen, sla de overtollige stroom op en transporteer die naar plekken waar te weinig duurzame stroom is. Het verzwaren van het huidige netwerk kost miljarden en duurt jaren. Deze aanpak kost een fractie en is veel sneller gerealiseerd, maar dan moet het transport van de elektriciteit wel betaalbaar zijn.’’

menu