Jaap Koeling en Kitty Janssen maakten samen het boek 'Dwars door Assen', met foto's van verkeerssituaties uit 1966.

Dwars door Assen: nieuw boek met verkeersfoto's geeft inkijkje in het Assen van de jaren 60

Jaap Koeling en Kitty Janssen maakten samen het boek 'Dwars door Assen', met foto's van verkeerssituaties uit 1966. Foto: Marcel Jurian de Jong

Jaap Koeling wilde zijn foto’s van verkeerssituaties uit 1966 weggooien, maar op aandringen van zijn vrouw stuurde hij ze naar de Asser Historische Vereniging. Kitty Janssen maakte er in het boek Dwars door Assen dankbaar gebruik van.

„Zelden heb ik zulke mooie foto’s gezien van Assen in de jaren zestig”, zegt Kitty Janssen. Samen met oud-rijinstructeur Jaap Koeling zit ze in het kantoor van de Asser Historische Vereniging. Op tafel liggen meerdere exemplaren van hun gezamenlijke, nieuwe boek Dwars door Assen . Een boek waarin vele foto’s van Koeling staan afgedrukt die zijn voorzien van zijn anekdotes en begeleidende teksten, opgeschreven door Janssen.

Metamorfose

„In 2017 kreeg ik de foto’s van Jaap via de mail binnen. Hij had ze in 1966 gemaakt voor zijn theorielessen en wilde ze weggooien. Zijn vrouw drong er bij hem op aan ze eerst aan ons te laten zien. Nou, uiteraard wilden we deze foto’s heel graag van hem overnemen.”

Sindsdien hebben Janssen en Koeling meerdere presentaties en lezingen gegeven aan de hand van de beelden. De vele positieve reacties daarop hebben de twee uiteindelijk aangezet tot het maken van dit boek. Dwars door Assen bevat naast de foto’s van Koeling uit 1966 ook enkele exemplaren van zijn verkeersfoto’s uit de jaren tachtig. Allemaal aangevuld met foto’s van de huidige situatie, gemaakt door Hans Pettinga.

„Zo kun je heel mooi de enorme metamorfose zien die Assen heeft ondergaan”, vindt Janssen. „De oude foto’s zijn genomen in een tijd waarin je met de auto nog dwars door de stad kon. De Gedempte Singel was een weg voor auto’s en waar de Markt nu vol staat met terrasjes, was dat zo’n 55 jaar geleden een doorgaande straat met parkeerplaatsen. Je kunt je het bijna niet voorstellen.”

Uniek kijkje

De nu 78-jarige Koeling begint in 1965 als rijinstructeur in de Drentse hoofdstad. Door ziekte van zijn baas krijgt hij in 1966 de mogelijkheid om voor zichzelf te beginnen. Voor zijn theorielessen maakt hij vele foto’s van de drukste verkeerspunten in de stad. De foto’s markeren niet alleen het beginpunt van zijn carrière als rijschoolhouder, maar geven ook een uniek kijkje in de verkeersstromen van die tijd.

loading

loading

„Ik heb de eerste twintig jaar van mijn leven in Hooghalen gewoond en ben Assen eigenlijk pas gaan waarderen nadat ik deze foto’s nam”, lacht hij. „Als je goed gaat kijken zie je pas hoe mooi de stad eigenlijk is.”

De rijinstructeur blijft bijna veertig jaar onafgebroken lesgeven, tot hij in 2003 stopt met zijn rijschool en nog enkele jaren als buschauffeur werkt. „Ik heb al die jaren heel veel plezier aan mijn werk beleefd. Je maakt zo ontzettend veel mee, je zou er een boek over kunnen schrijven, haha.”

‘Verkeer is complexer geworden’

Geef Koeling even de tijd om op te warmen en hij schudt de ene anekdote na de andere uit zijn mouw. „Ik weet bijvoorbeeld nog dat één mevrouw zo blij was met het behalen van haar rijbewijs, dat ze mij op zo’n manier om de hals vloog dat we samen languit op de vloer van de uitreikingszaal terecht kwamen. Iets soortgelijks beleefde ik later, toen een mevrouw te laat op rijles kwam, maar helemaal door het dolle heen was. Bleek dat ze net daarvoor te horen had gekregen dat ze zwanger was en ze moest het goede nieuws even kwijt aan iemand. Ik wist het nog eerder dan de vader, dat is toch geweldig?”

Dat menselijke contact, de verhalen die je elkaar achter het stuur van een auto vertelt, dat mist Koeling het meest aan zijn tijd als instructeur. „Als je auto leert rijden, doe je dat voor 90 procent voor je plezier. Het moet leuk zijn om te doen, daar ging ik voor.” Dat wil overigens niet zeggen dat zijn werk altijd een lolletje was: „Het is mentaal best zwaar werk, hoor. Dat wordt weleens onderschat. Je moet én op de handelingen van je leerling letten, maar ook het overige verkeer in de gaten houden. Dus constant scherp zijn.”

loading

loading

Wat dat betreft is het verkeer in de loop der jaren een stuk complexer geworden, weet hij. „En mensen zijn tegenwoordig veel mondiger, weten het vaak beter dan de instructeur. Het verkeer is voor sommigen een bron van ergernis en irritatie. Ik vind het nog altijd prachtig om te rijden, maar vroeger gingen we wat prettiger met elkaar om.”

Dat er nu al heel veel positieve reacties op het boek binnenkomen, maakt Koeling en Janssen trots op het resultaat van hun samenwerking. Janssen: „Jaap heeft van sommige families drie generaties leren rijden. Die vinden het geweldig om zijn verhalen terug te lezen en de oude beelden te bekijken. Dat maakt het heel erg de moeite waard.”

Het boek Dwars door Assen: Verkeersstromen in 1966-2020 is te koop in de regionale boekhandels en via Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum .

loading

loading

menu