Boswachter Wenda Kloen krijgt hulp bij het opruimen van de zusjes Amy en Lizzy.

Een spoor van snotlappen, peuken en zelfs een hele keuken: steeds meer rommel in de natuur

Boswachter Wenda Kloen krijgt hulp bij het opruimen van de zusjes Amy en Lizzy. Foto: Jan Anninga

Blijf thuis, maar we moeten wel in beweging blijven. Dus even de benen strekken en het hoofd leegmaken. Wandelen, fietsen, hardlopen, het liefst in de natuur, die Drenthe rijk is. Maar die frisse neuzen laten een onfris spoor achter.

Tissues in het bos zijn van alle tijden. Niet vaak, maar toch. Meestal gelegen naast een dikke drol, afkomstig van iemand die het niet langer kon ophouden. (Of van mensen die een kick krijgen van wildpoepen, maar dat is een ander verhaal). Terzake: dan is de opluchting groot als je een pak papieren zakdoekjes bij je hebt. Scheelt een hoop gedoe. Iets met gras, bladeren en vieze vingers.

Sinds de lockdown als gevolg van de coronacrisis steekt, ook in de Drentse natuur, een nieuw fenomeen de kop op. De papieren zakdoekjes liggen niet meer alleen verscholen achter een struik, maar gewoon op en langs de paden. Mensen nemen Mark Rutte’s aanwijzing ‘gebruik bij voorkeur een papieren zakdoekje om de neus te snuiten en gooi die na gebruik direct weg’ kennelijk heel letterlijk.

‘Echt niet normaal meer’

,,Zeg dat wel. Het stikt van de tissues. Vreselijk, echt niet normaal meer’’, zegt Wenda Kloen, boswachter van Staatsbosbeheer in Emmen en Gees. ,,Alsof mensen bang zijn voor de inhoud van hun eigen zakdoekje. Ze snuiten hun neus en hupsakee, weg dat ding.’’

Uit onderzoek blijkt dat een papieren zakdoekje gemiddeld na een half jaar is verteerd. Hoe natter de omgeving, des te sneller een tissue ‘verdwijnt’. Sinds het uitbreken van de coronacrisis heeft het echter nauwelijks geregend. En volgens de weersverwachtingen blijft het nog wel even droog.

Een rondje langs de velden levert geen eenduidig beeld op. Overal treffen Drentse boswachters snotlappen aan, maar in het ene gebied meer dan in het andere. ,,Het is jammer en te hopen dat het beter wordt. Het is de bedoeling dat mensen hun tissue na gebruik meenemen in een zakje en thuis weggooien. Kleine moeite, lijkt me’’, zegt Corné Joziasse, boswachter in het Drents Friese Wold.

‘Tissues mee? Dan ook een plastic zakje’

Volgens Martijn Harms, werkzaam op de Hondsrug, is er niet altijd sprake van kwade opzet of nonchalant gedrag. ,,Ik heb het idee dat gebruikte tissues ook wel uit de jas- of broekzak vallen.’’ Zijn Drentse Aa-collega Kees van Son is resoluut: ,,Juist in deze coronatijd is extra aandacht voor de hygiëne erg goed. Maar wie er wel aan denkt een pak zakdoekjes mee te nemen, moet er ook aan denken een plastic zakje in zijn zak te steken.’’

Volgens Joziasse is het onbegonnen werk om alle tissues (en het andere afval dat mensen in de natuur achterlaten) op te ruimen. ,,Maar als het in een bepaald gebied uit de hand loopt, dan zullen we het wel moeten doen.’’ Maar dan wel met handschoenen aan en een grijp- of prikstok, weet Kloen. ,,Ik raap niets met m’n blote handen op. Het is niet alleen vies, maar je hebt ook geen idee wat er in de zakdoekjes zit. Ik wil niet ziek worden.’’

loading  

‘Oude keuken gedumpt in natuur’

Afgaande op de bevindingen van de Drentse boswachters, zucht de natuur rond Emmen het zwaarst onder de coronadrukte. ,,Het is echt heel extreem. En het zijn bepaald niet alleen die zakdoekjes. Nieuwe keuken? Nou, dan dumpen we de oude toch in de natuur. Ja, we troffen een nagenoeg complete keuken aan. Mensen hebben tijd en gaan lekker opruimen en klussen. Maar ze rijden niet met hun volle vuilniszakken en puin niet naar de milieustraat, maar gooien het gewoon in de natuur. Dan rest ons niets anders dan het toch maar op te ruimen. Anders wordt het een nog grotere bende. En ja, dat kost ons veel tijd en ook geld, want wij voeren het via de normale weg af.’’

loading  

Via Facebook kwam de Emmer boswachter in contact met de 7-jarige Amy. Het meisje vond het welletjes en sloeg aan het opruimen. ,,Als zo’n jong meisje kan zien dat het de spuigaten uitloopt, dan moeten volwassenen toch ook inzien dat dit niet kan. Het is echt absurd.’’

De boswachters denken dat de coronacrisis mensen naar het bos trekt, die er anders niet of nauwelijks komen. Een nieuwe doelgroep, die zich niet goed weet te gedragen. ,,Het zijn mensen uit de omliggende steden, die er ook even uit willen en de natuur opzoeken. Onze gebieden zijn gemiddeld genomen groot genoeg om elkaar niet in de weg te lopen, maar deze bezoekers zijn wat nonchalanter met hun afval. Laten ook hun hond loslopen waar dat niet kan en niet mag. Ik denk niet eens dat er kwade opzet in het spel is. Meer onwetendheid. Ze denken dat hun hond het geweldig naar z’n zin heeft, en dat is misschien ook wel zo, maar we zitten middenin het broedseizoen en er lopen jonge reekalfjes rond’’, zegt Hans Alting, woordvoerder van Staatsbosbeheer in Noord-Nederland.

‘Mensen met een reekalfje in de armen...’

Zo was Van Son onlangs met stomheid geslagen. Tijdens een mountainbikerit met vrienden stuitte hij op mensen, die een reekalf in de armen hadden. ,,Mensen komen zo’n diertje tegen, dat zich schuilhoudt in het hoge gras. Ze denken dat ze het moeten redden. Niet doen! De moeder, de reegeit, is altijd in de buurt! Het laatste dat je moet doen, is een reekalf aanraken. Dan krijgt het jouw geur en wordt het verstoten door de moeder. Dan is het dier dus echt ten dode opgeschreven.’’

Ook merkt Van Son dat die andere tissues, die minder in het zicht liggen (naast de maaltijd van de dag ervoor), in aantal toenemen. ,,Dat is op zich niet onlogisch, want de horeca en dus ook de sanitaire voorzieningen zijn dicht. En als mensen dan hoge nood hebben, gaan ze achter de bosjes zitten. Mijn tip: ga voor het wandelen thuis naar de wc.’’

‘Een plons, afkoelen en naar huis’

Bij de recreatieplas in het Gasselterveld heeft Staatsbosbeheer borden geplaatst. Bezoekers wordt vriendelijk gevraagd niet te lang op het strand te liggen. Harms: ,,Hoe langer je blijft, des te groter de kans dat je naar de wc moet. En dat kan niet. Dus: een plons, afkoelen en naar huis.’’ Hij heeft wel een idee: ,,Als de horeca weer beperkt open mag, zal het mij niet verbazen als dit ook gaat gelden voor openbare toiletten. Dan moeten mensen maar betalen voor het wc-bezoek en kan iemand, die toezicht houdt, de toiletten geregeld reinigen en ontsmetten.’’

Op mooie dagen is het druk in de natuur en hebben boa’s van Staatsbosbeheer hun handen vol aan het in goede en veilige banen leiden van de toestroom. ,,Onze boa’s hebben het best zwaar’’, zegt Van Son. ,,Ze moeten vaak handhavend optreden en hebben geregeld te maken met mensen, die geen enkele boodschap hebben aan hun aanwijzingen.’’

Woordvoerder Alting: ,,Het gaat niet alleen om het toezien op de naleving van de gewone huisregels, zoals het tegengaan van loslopende honden, afvaldumpingen en ervoor zorgen dat mensen op de wegen en paden blijven, maar ook het handhaven van de coronaregels. Ook op de drukke plekken, zoals op de parkeerplaatsen, moeten mensen anderhalve meter afstand houden. Voor ons staat het gastheerschap voorop. Iedereen is welkom in onze gebieden. Mensen vinden er rust en troost, zeker in deze tijd. Maar wie bewust de regels overtreedt, kan rekenen op een proces verbaal.’’

menu