Ook de staatssecretaris weet nu dat de herder het moeilijk heeft

De herders zelf zeiden het al veel langer. Ook staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken weet nu zeker dat hun financiële positie bijzonder zorgelijk is.

Van Dam stuurde deze week het rapport van onderzoeksinstituut Alterra in Wageningen naar de Tweede Kamer. Dat 47 pagina’s tellende document was nodig om zwart-op-wit vast te stellen wat nou de werkelijke kosten van een kudde zijn (liefst per schaap), waar de inkomsten vandaan komen, hoe hoog die zijn en waar het in de optelsom van inkomsten en uitgaven knelt.

Financiële nood

Van Dams conclusie is kort gezegd dat er nog wel het een en ander moet gebeuren, want de traditioneel gescheperde schaapskuddes in Nederland verkeren in financiële nood. Structureel komt er te weinig geld binnen. Iets dat het landelijk Gilde van Traditionele Schaapherders al eerder en vaker in deze krant liet optekenen. En ook Albert Kerssies, voorzitter van de stichting Behoud Drentse Schaapskudden, sprak al vaker zijn zorgen uit.

Hij is tevreden over de definitieve versie van het rapport van Alterra, waarin ook ideeën worden voorgesteld om het voortbestaan van de traditionele schaapskuddes en hun herders te waarborgen. Drenthe telt tien van zulke kuddes, een derde van het totaal in Nederland. Daarnaast lopen in ons land nog twintig commerciële kuddes rond die in steeds meer gemeenten en op natuurterreinen het gras wegvreten. Maar hun situatie is wezenlijk anders. Traditionele kuddes staan inmiddels op de nationale lijst van immaterieel erfgoed, vanwege de authentieke grazende wijze waarop grote delen natuur in stand worden gehouden.

Subsidie

Een van de meest voor de hand liggende oplossingen in het rapport is een heroverweging van de provinciale subsidie natuur en landschap (SNL) voor deze vorm van heidebeheer. Hoewel Kerssies namens de herders liever niet van ‘subsidie’ spreekt (,,Herders verrichten regulier werk en worden daarvoor betaald’’), ziet Alterra (en ook Kerssies) hier mogelijkheden.

De inkomsten van een traditionele herder bestaan voor ongeveer een derde uit verkoop van vlees, wol, donaties en in sommige gevallen af en toe een evenement. Een derde deel komt als subsidie van de provincie en een derde deel komt van Staatsbosbeheer, Het Drentse Landschap en Natuurmonumenten waarvoor de schaapskuddes de heide begrazen en in evenwicht houden.

Zorgen

Bovenal benadrukt het rapport dat er nog veel moet worden gepraat, onderzocht en uitgerekend. De staatssecretaris schrijft dat hij de Tweede Kamer ,,voor het einde van het jaar’’ opnieuw wil informeren. En dat baart Kerssies nog wel zorgen. ,,Ik hoop niet dat dit betekent dat hij er ook daadwerkelijk het hele jaar voor nodig heeft. Want dan zitten we nóg een volledig jaar zonder extra inkomsten. In 2004 is landelijk een financiële regeling getroffen, die inmiddels via de provincie loopt. Maar die is pas vorig jaar voor het eerst geïndexeerd. En dat begint nu steeds meer te knijpen. Herders worden structureel onderbetaald.’’

De Drentse herders zitten volgende maand om de tafel met gedeputeerde Henk Jumelet (CDA). Ze vroegen eerder om een structurele extra bijdrage van 7500 euro per kudde. Jumelet zegt via zijn woordvoerder dat hij ook graag wil weten welke plannen de herders zelf hebben om de toekomst beter het hoofd te bieden. En hij gaf eerder al eens aan dat hij in Drenthe ,,geen enkele schaapskudde zal om laten vallen.'' 

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.