Oorlogspodcast De Hilte 11 is een aanmoediging: 'stop niet met zoeken als je familieverhaal wil kennen'

De podcast De Hilte 11 gaat over een Drentse boerenfamilie in de Tweede Wereldoorlog. De vader van het gezin kan zichzelf wel redden, maar zijn zoon niet.

Vier generaties van de familie Nijboer uit Gieterveen en een oorlogstrauma. Dat vormt de basis van audioserie De Hilte 11, die sinds zondag te beluisteren is. Makers Marjolein Knol en Hilde Boelema over de serie.

Hilde en Marjolein, vertel: waarom wilden jullie juist het verhaal van de familie Nijboer vertellen?

Hilde: ,,Veel verhalen over de oorlog zijn bekend. We wilden niet nogmaals iets maken over Nieuwlande, of de overval op het Huis van Bewaring in Assen. Maar toen stuitten we op dit verhaal in Gieterveen. En daar bleek ook nog eens veel materiaal van beschikbaar in het Drents Archief, zowel Geert Nijboer als één van zijn zoons is in de jaren ‘80 geïnterviewd.” Marjolein: ,,Het lijkt een heel gewoon gezin. Maar ze maken alles mee, alle aspecten van de oorlog. Iedereen kan zich er op een bepaalde manier in herkennen.” Hilde: ,,Het is een verhaal over onderduik, opstand, contact met Joden en een trauma. En dat in een klein dorpje als Gieterveen.”

Als luisteraar hoor je alleen het verhaal. Maar wat komt er nog meer bij het maken van zo’n serie kijken?

Hilde: ,,Om dit verhaal te kunnen vertellen moet je weten wat er in die regio is gebeurd in de Tweede Wereldoorlog. Maar ook welke landelijke gebeurtenissen invloed hadden op de familie. Ik ben daarom bij het NIOD (Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, red.) en het Oorlogs- en Verzetscentrum in Groningen geweest en we hebben veel boeken gelezen over de Tweede Wereldoorlog in Drenthe en in Gieten. Ook spraken we met mensen die de oorlog in Gieten hebben meegemaakt. We hadden uiteindelijk het geluk dat we een buurjongen tegenkwamen die ons op het spoor zette van de familie.”

Eén van die familieleden is Tweede Kamerlid Henk Nijboer, die we horen in de eerste aflevering. Wilde de familie meteen meewerken?

Marjolein: ,,Hij was meteen heel open naar ons. Dat is heel bijzonder. In onze families, zowel in die van Hilde als die van mij, werd over de oorlog niet gesproken. Met dat idee zijn wij ook opgegroeid. Met die openheid hebben wij geluk gehad. Toch was er ook een familielid niet meteen overtuigd dat we dit verhaal moesten vertellen. Dat is denk ik ook een beetje nuchterheid: waarom ons verhaal, wat anderen is overkomen is toch veel erger? Hij was uiteindelijk heel dankbaar dat we dit toch hebben gedaan.”

In de eerste aflevering val jij, Marjolein, stil als je je realiseert dat jij meer weet over de overgrootvader van Henk Nijboer dan hijzelf. Waarom vond je dat lastig?

,,Als journalist heb je natuurlijk wel eens dat je iemand het nieuws vertelt. Of dat je iets over iemand uitzoekt, maar vaak is dat informatie die die persoon ook zelf heeft. Hij weet alleen niet dat jij het ook weet. Maar zo over iemands familie? Dat is zo privé, zo persoonlijk. Alsof iemand ineens iets over mijn oma zou vertellen.. Henk Nijboer wist maar heel weinig, bijvoorbeeld over het verraad dat in dit verhaal een rol speelt. Wij hebben alles uitgezocht en dat konden we hem vertellen.”

Wat was de meest bijzondere ontdekking die jullie deden?

Hilde: ,,In het begin van de eerste aflevering hoor je over het briefje van de Sicherheitsdienst, waarin staat dat Geert kan vrijkomen uit de gevangenis als zijn vrouw 5000 gulden betaalt. Daarvan vonden we een kopie. Later bleek de familie het echte briefje nog te hebben. Dat was wel een historische sensatie.” Marjolein: ,,We zaten met open mond te luisteren toen zij ons vertelden: dat briefje, dat ligt hier, ergens op zolder.” Hilde: ,,Dat geeft ook aan hoe belangrijk is om dingen te bewaren. Terwijl mensen misschien denken dat het niet belangrijk is.”

Vorige week hoorden familie en betrokkenen het verhaal voor het eerst. Hoe reageerden zij?

Hilde: ,,Heel goed. We krijgen nog steeds mailtjes dat ze zo blij zijn dat het verhaal wordt verteld. Marjolein: ,, De familie heeft het er heel moeilijk mee gehad, maar ze zijn er positief uitgekomen. We hopen dat meer families gaan praten. Dat verhalen niet verzwegen worden. Deze podcast is ook bedoeld als een soort aanmoediging: stop niet met zoeken als je het verhaal van je familie wilt weten.”

Elke zondag is een nieuwe aflevering van De Hilte 11 te beluisteren via de website van RTV Drenthe of in de podcastapps.

menu