Links het gemeentehuis van Hoogeveen, rechts die van De Wolden (in Zuidwolde). Foto: DvhN

Opbreken samenwerkingshuwelijk Hoogeveen en De Wolden is duur, maar het in stand houden gaat niet tegen elke prijs

Links het gemeentehuis van Hoogeveen, rechts die van De Wolden (in Zuidwolde). Foto: DvhN

Op de ambtelijke samenwerking (SWO) tussen Hoogeveen en De Wolden zit al lange tijd spanning. Maar ontvlechting kost veel geld en is niet in het belang van De Wolden, dat te kwetsbaar zou worden.

Dat concludeert de extern adviseur van een bureau uit Epe. Zij deed in opdracht van gemeente De Wolden onderzoek naar de impact van bezuinigingen op de ambtelijke samenwerking met Hoogeveen. Deze gemeente, die in financieel zwaar weer zit, wil volgend jaar 1 miljoen euro korten op de samenwerking. De jaren daarna kan dit bedrag nog verder oplopen. Dat veroorzaakt onrust onder ambtenaren.

De Wolden heeft het huishoudboekje aanzienlijk beter op orde, maar vreest de gevolgen van de bezuinigingen door Hoogeveen. Die zouden afbreuk kunnen doen aan de kwaliteit van de dienstverlening.

De Wolden moet op haar hoede zijn

De gemeente moet dus op haar hoede zijn en scherp handelen als Hoogeveen in december besluit hoe de bezuiniging op de onderlinge samenwerkingsorganisatie wordt ingevuld.

Wethouder Jan van ’t Zand van De Wolden vergelijkt de ambtelijke samenwerking met een huwelijk. Als het tegenzit moet je er ook voor elkaar zijn, vindt hij. Maar niet tegen elke prijs, zoveel is ook wel duidelijk. Het onderzoeksrapport is in dat licht een duidelijk signaal aan de buurgemeente.

Hoogeveen draait op voor kosten

Zo wil De Wolden met Hoogeveen om tafel om afspraken te maken over ‘de kaders’ waarbinnen de bezuinigingen gerealiseerd worden. Verder wil de gemeente duidelijkheid hebben over bijkomende kosten. Het gaat onder meer om kosten voor personeel dat door de Hoogeveense bezuinigen getroffen wordt. Als het aan De Wolden ligt draait de buurgemeente daar voor op.

De vraag is of Hoogeveen dat ook vindt, gelet op de verdeelsleutel tussen beide gemeenten. De VVD wijst erop dat alle personeelskosten uit één pot betaald worden. Volgens de liberalen mag De Wolden tijdens het spel niet zomaar de regels veranderen.

Binnen de SWO-begroting van ruim 60 miljoen euro hoest Hoogeveen nu 70 procent de kosten op en De Wolden 30 procent. Volgens de extern adviseur die De Wolden inschakelde lijkt die verdeling ‘nog altijd goed recht te doen aan de werkelijke verdeling van tijd en geld.’

De Hoogeveense VVD pleitte eerder dit jaar voor een 60/40-verhouding, maar kreeg onvoldoende politieke steun voor die verdeelsleutel. Het zette de samenwerking wel op scherp. De adviseur vindt dat het onderlinge vertrouwen tussen beide gemeenteraden daardoor is geschaad. Dit moet snel worden hersteld, luidt het advies.

Over cultuurverschil wordt niet gesproken

Ook is het onderlinge cultuurverschil een belangrijk aandachtspunt. Waar inwoners in De Wolden meer zelfredzaam zijn en veelal ondersteuning willen, vragen inwoners van Hoogeveen in de regel meer van de samenwerking. Toch wordt intern nauwelijks over dit cultuurverschil gesproken. Verder is er onduidelijkheid over aanspreekpunten en eindverantwoordelijkheid binnen de SWO.

De ambtelijke samenwerkingsorganisatie heeft met het vertrek van Nanne Kramer momenteel geen baas. Het plan is de aanstelling van twee gemeentesecretarissen, voor elke gemeente één. Volgens het onderzoeksrapport is voor De Wolden ‘een pure belangenbehartiger wenselijk’.

De komende maanden moet blijken hoe bestendig de SWO is en welke ambtelijke en politieke maatregelen doorgevoerd kunnen worden om samenwerking te verbeteren.

De ambtelijke organisaties van De Wolden en Hoogeveen werken sinds 1 januari 2015 samen. Beide gemeenten kunnen hun eigen beleid voeren. De nieuwe SWO moest vooral zorgen voor lagere kosten en een betere kwaliteit van dienstverlening. Er werken ongeveer 700 mensen.

menu