Dit zijn de meest indrukwekkende en bijzondere Drentse oorlogsfoto's

Iconisch beeld in Diever: de ondergedoken familie Leezer uit Amsterdam.

De 25 (amateur)foto’s, die Drenthe laten zien in oorlogstijd en deel gaan uitmaken van de expositie 75 jaar Bevrijding in het gebouw van de Tweede Kamer, zijn bekend. De jury heeft gekozen, bij handopsteking.

Een volle waslijn middenin het bos in Diever. Aan weerskanten van de foto een vrouw, moeder en dochter Leezer uit Amsterdam, zo blijkt. Op de achtergrond een jongetje. Gehurkt. Het tafereel heeft iets vrolijks, iets als kamperen in vroeger jaren. Het tegendeel is waar. Het is de joodse familie Leezer, die om te overleven moest onderduiken. En dat lukt, met hulp van boswachter Oosting. Na 22 bange maanden in het bos is de oorlog voorbij en kan het Amsterdamse gezin naar huis.

loading

Zoveel tegenstellingen in één beeld

De foto, die waarschijnlijk door vader Leezer is gemaakt, kan wel eens uitgroeien tot een iconische plaat. Zoveel tegenstellingen gevangen in één beeld. Michiel Gerding, voormalig provinciaal Drents historicus, die de zoektocht naar onbekende oorlogsfoto’s leidde, is er dan ook zichtbaar blij mee. Net als Wim Ensing van het Drents Archief: ,,Een alledaagse situatie op een niet-alledaags moment in een bizarre niet-alledaagse context.’’

Bijna alle ‘juryleden’ (mensen die in meer of mindere mate waren betrokken bij de totale ‘oogst’ aan Drentse oorlogsfoto’s) stemden vóór de foto. Slechts twee tegenstemmers.

Viering van chanoeka in Kamp Westerbork

De oproep van de werkgroep om de oude dozen van opa en oma op zolder eens door te vlooien, leverde veel, vaak tot dusver nog onbekende oorlogsfoto’s op. Gebeurtenissen in alle soorten en maten. Groots en meeslepend, vooral na de bevrijding, maar ook klein en intiem. Zoals de viering van chanoeka, het joodse feest van de lichtjes, in Kamp Westerbork. Uit een voorselectie van 50 foto’s koos de jury er woensdag 25. Die gaan naar het NIOD, Instituut voor Oorlogsdocumentatie, om te worden opgenomen in de grote tentoonstelling van alle Nederlandse provincies plus de overzeese gebieden.

loading

Kinderen rondom en in een enorme bomkrater in de buurt van Emmen Emmen, tewerkgestelden, die in Assen klaarstaan om naar Duitsland te vertrekken. Een soortgelijk beeld, maar dan met een heel andere lading: joodse gezinnen die in het voormalig Kamp Westerbork in de trein stappen. ,,Toen nog gewone personenwagons. Later, vanaf maart ‘43 , kwamen de veetreinstellen’’, verduidelijkt Gerding.

loading

Koninginnesoep op menu in Duits hersteloord in Zuidlaren

De Landdagen in Rolde, die uitgroeiden tot massale NSB-bijeenkomsten. Een man met pet en pijp, die zittend in het hooi, op deze landdag Storm leest, het krantje van de Nederlandse SS. Drentse jongeren, die worden ‘opgevoed tot ariër’ en als blijk van waardering een schep krijgen van de bezetter. Geüniformeerde NSB’ers brengen bij een boerderij in Noordsleen de Hitlergroet. Keukenpersoneel van het Duitse hersteloord in Zuidlaren poseert nonchalant voor de camera. Opvallend: die dag staat koninginnesoep op het menu.

In het Sleenerzand bouwen onderduikers een uitkijktoren. Leden van de knokploeg Meppel poseren in korte en lange onderbroek als acrobaten voor de camera in in Ruinerwold. Ook in Ruinerwold: NSB-boer Oostveen ligt dood in zijn huis. Geliquideerd door verzetsmensen. Bij het lijkhuisje in Anloo liggen vier stapels met kleding. Van gevangenen, die net voor de bevrijding in mei ‘45 zijn doodgeschoten in het bos.

loading

Zijn deze foto’s dan alleen straks in het gebouw van de Tweede Kamer te bekijken? ,,Nee’’, zegt Gerding. ,,In ruil voor onze bijdrage krijgen we een pop-up-expositie van alle 50 foto’s uit de voorselectie. Die zal in april en mei op meerdere plekken zijn te zien in Drenthe.’’

loading  

menu