Principezaak: is aso-azc in Hoogeveen een gevangenis of niet?

De Grittenborgh in Hoogeveen. Foto: Archief DvhN

Drie rechters hebben vrijdag een schouw gedaan bij de handhaving en toezichtlocatie (htl) in Hoogeveen, het aso-azc. Een asielzoeker die in verweer ging tegen zijn verblijf in de htl, bracht de zaak aan het rollen. Het regime lijkt er volgens hem op dat van een gevangenis. En dat mag niet zomaar.

De rechters kregen een rondleiding door het gebouw en stelden vragen over het regime, cameratoezicht en de leefomstandigheden.

Mag het regime van htl?

De Grittenborgh in Hoogeveen is een voormalige gevangenis die in 2014 is omgebouwd tot asielzoekerscentrum. Het werd een zogeheten aso-azc, waar maximaal vijftig asielzoekers die overlast veroorzaken in andere centra, kunnen worden opgevangen. Hun vrijheid in de htl is beperkt, en er is een strikt regime. Dit mag op basis van artikel 56 in de vreemdelingenwet.

Wat niet mag onder die wet, is vrijheidsontneming, zoals in een echte gevangenis. Toch zou dit gebeurd zijn, zegt een 26-jarige asielzoeker uit Gambia die er terecht kwam. Hij werd naar de htl overgeplaatst nadat hij meerdere keren geweld had gebruikt en seksueel overschrijdend gedrag had vertoond. Hij tekende zelf voor een verblijf van 12 weken in de htl, maar zegt dat hij niet anders kon. Als hij de plek niet zou accepteren, zou hij op straat komen te staan.

Time-out kamer, verplicht dagprogramma, geen bezoek

In de htl schrok hij vervolgens van het regime. Er zou een sanctiesysteem zijn dat te vergelijken is met het systeem in de gevangenis, er is bijvoorbeeld een verplicht dagprogramma en bewoners kunnen in een time-out kamer worden gezet. Ook zijn er verplichte behandelingen om het gedrag van de bewoners te verbeteren.

Bewoners mogen verder de locatie niet verlaten als zij dat willen, mogen geen bezoek ontvangen en zijn verplicht mee te werken aan het in kaart brengen van hun sociale netwerk. Er zijn alcoholcontroles, fouilleringen en 24 uur per dag wordt er met camera’s geobserveerd.

Gambiaan kreeg geen gelijk, maar er werden meerdere zaken aangespannen

De 26-jarige asielzoeker kreeg in de eerdere zaak geen gelijk, omdat hij door zijn gedrag aan te passen weer naar een reguliere opvang zou mogen. Maar omdat er een vergelijkbare zaak in Groningen is aangespannen, zijn de drie rechters ter plaatse gegaan om de locatie zelf te bekijken.

Na de schouw was er een zitting op de locatie. Hierbij mocht geen pers aanwezig zijn. Persrechter Wiebe Claus vertelt wat het belang is van deze zitting: ,,Er wordt gekeken of de vrijheidsbeperking nog wel rechtmatig is in Hoogeveen. Vanuit de rest van het land wordt deze zaak met interesse gevolgd omdat er wellicht meer htl-locaties komen.’’

De rechtbank doet over twee á drie weken uitspraak.


menu